JC33NL – Christelijk geloven in Nederland

‘Gebruik je gezag (als voorganger) om het Evangelie (zie Titus 2 : 11-14 en 3 : 4-7) te verkondigen, moedig aan en wijs terecht. Laat niemand op je neerkijken.’* (Uit Titus 2 vers 15)
* Lees vergelijkbare woorden in 1 Timoteüs 4 : 11-16.

Opgemerkt (Cor Albers): Toch een beetje treurig, dat jagen (bij New Wine) op bijzondere Geestesgaven. Wie ze ontvangt ontvangt ze als een geschenk met een grote verantwoordelijkheid. Paulus wijst echter op de grootste gave, de liefde, en die komt tot uiting in vruchten van de Geest;
liefde, blijdschap, vrede, lankmoedigheid, vriendelijkheid, goedheid, trouw, zachtmoedigheid, zelfbeheersing.
Zo wordt de mens weer beeld van God, waartoe hij geroepen is en waarvoor hij geschapen is, waarin Christus Jezus hem is voorgegaan.

Opgemerkt (AJ): Het gaat erom dat we net als Paulus vertrouwen hebben dat God de gemeenten waar Gods Woord, Doop en Avondmaal bediend worden niets tekort doet en dat binnen zo’n gemeente de voorganger(s) en de (gekozen) oudsten de gemeente zullen leren en erop wijzen hoe ze die geschonken gaven zullen hebben te gebruiken. We hebben dus juist helemaal geen organisatie nodig, maar binnen een gemeente zullen alle leden luisteren naar het onderwijs van Gods Woord, dus naar wat de Geest tot de gemeente(n) te zeggen heeft. Dat is naar Gods wil en daar zullen we het mee doen!
Daarom is dat aanleren van het ministry-gebed (bijv.) ook niet nodig. Binnen een gemeente zal het vertrouwen heersen dat Jakobus de bidders aanraadt (zie Jakobus 1 : 5-8 en ook Jakobus 5 : 14-16) en daar zal juist ook degene met wie gebeden wordt om herstel en heling gelovig hebben te zijn en de oudsten niet als een soort medium tussen God en hem of haar hebben te gebruiken. Wij hebben maar één Middelaar en Die luistert naar en bidt voor elke gelovige.** En het bidden van een rechtvaardige [=een gelovige!] vermag veel. En dan wijst Jakobus op de gelovige Elia, wat die bereikte met zijn bidden tot God.
** Wil hierbij nog wijzen op ‘Eén Middelaar, de Mens Jezus Christus’, daarom ook werd Hij Mens (Hebreeën 4 : 14-16!) en hebben we geen andere mensen als middelaars nog nodig (denk aan Mozes, die heeft ‘afgedaan’) en Jakobus wijst erop dat Elia een mens was zoals wij en ook Paulus benadrukt dat bij de leden van de gemeente in Galatië en dan wijst hij op zijn ziek zijn bij de eerste Evangelieverkondiging aan de gemeente – zie Galaten 4 : 12-16.

Leestip: De hierbovengenoemde Schriftgedeelten.

N.a.v. ‘Kerkleiders zoeken balans tijdens New Wine. Hoe voorkom je dat ‘meer van de Geest’ de kerk verdeelt?’ door Hilbert Meijer (ND Geloof | Reportage)

‘Uit jullie eigen kring zullen mensen voortkomen die de waarheid verdraaien om de leerlingen (de gedoopte leden van Christus gemeente In Efeze) voor zich te winnen. Wees daarom waakzaam en vergeet niet hoe ik jullie drie jaar lang dag en nacht steeds weer raad heb gegeven.’ (Uit Handelingen 20 uit de verzen 25-38 : 30-31)

Bron afbeelding: Bible Portal

‘Ze wilden weer slaven van ons maken‘…
(Uit Galaten 2 uit de verzen 1-14 : 4b)

Geciteerd: Backtalker gaat behalve over Crenshaws persoonlijke leven ook over de successen (en fouten) van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging in de twintigste eeuw. Vandaag, in het Amerika van Trump, staan die rechten steeds verder onder druk. Juist nu is het belangrijk om te begrijpen hoe macht en onderdrukking werken – en te leren hoe je je ertegen kunt verzetten.

Sommige linkse intellectuelen, zoals oud-correspondent Rutger Bregman, pleiten ervoor juist afstand te nemen van thema’s die met wokeness geassocieerd worden. Matig je toon op migratie, zeur niet zoveel over taalgebruik, heb het vooral niet over antikapitalisme en geef eens toe dat mannen en vrouwen verschillend zijn, adviseerde hij de democratische partij. Kortom: beweeg nou wat mee.
(Opgemerkt: Een soort kameleon-tactiek toepassen – wat mee kleuren met de omgeving – om jezelf te beschermen en hopelijk toch nog wat te bereiken).

Crenshaws memoires lezen als een manifest om precies het tegenovergestelde te doen. Een backtalker is een eigenwijs kind met een grote mond, dat de autoriteit van de volwassenen om hem heen bevraagt. Crenshaw was zelf een backtalker, en is het eigenlijk nog steeds. De geest van verzet binnen het gezin waarin Crenshaw opgroeide, was onlosmakelijk verbonden met de Amerikaanse burgerrechtenbeweging.

Nu de vooruitgang die deze bewegingen boekten steeds verder teruggedraaid dreigt te worden, is het hoog tijd de backtalker in jezelf (terug) te vinden, en dogma’s en politieke machthebbers te bevragen, betoogt Crenshaw.

Opgemerkt: Hoe bevragen wij in ons kerkelijke gemeenten de ‘machthebbers’ die de wind (de tijdgeest in de gemeenten/kerken) in de rug menen/pretenderen te hebben en geen weerstand daartegen dulden en zelfs met alle macht (die ze hebben) bestrijden en dat met alle middelen (zelfs ook ongeoorloofde) die hen ter beschikking staan. Kunnen we (misschien beter nog dan van Crenshaw) leren van Paulus die in de brief aan de Galaten het onderstaande schrijft:

‘In besloten kring legde ik de belangrijkste broeders het Evangelie voor dat ik aan de heidenen verkondigde, want ik wilde me ervan overtuigen dat mijn inspanningen, toen en nu, niet voor niets waren (Paulus stond dus open voor kritiek!). Maar zelfs Titus, die mij vergezelde, werd niet gedwongen zich te laten besnijden, hoewel hij toch een Griek is. Dat wilden alleen een paar schijnbroeders, die als spionnen waren binnengedrongen om erachter te komen hoe wij onze vrijheid, die we in Christus Jezus hebben, gebruikten. Ze wilden (weer – lees Johannes 15 : 9-17 hierbij!) slaven (onder de tuchtmeester van de wet volgens hun opvattingen) van ons maken. Maar we zijn geen moment voor hen gezwicht, want de waarheid van het Evangelie (niet die van Paulus’ opvattingen) moest in jullie (!) belang behouden blijven. De belangrijkste broeders – hun positie interesseert trouwens niet, God slaat geen acht op het aanzien van een mens (dat een mens zich verworven heeft – lees hoe Paulus daarover schrijft in 1 Korintiërs 4 en 12 en ook Jakobus 2 : 1-13 moet ons wat te zeggen hebben) – hebben mij tot niets verplicht.’ (…) ‘Onze enige verplichting was dat wij de behoeftigen zouden ondersteunen, en dat was en is ook precies waarvoor ik mij heb ingezet.’ (lees hierbij Handelingen 20 : 32-35). (Uit Galaten 2 uit de verzen 1-14 : 2b-6 en 10)

Leestip: Galaten 2 : 1-14 en 4 : 12-31.

Bron citaten: De Correspondent – Meebewegen nu rechts de wind in de rug heeft? Dit is juist het moment om een lastpak te zijn, zegt Kimberlé Crenshaw – door Phaeba Haringsma (Correspondent in opleiding)

Bij de afbeelding: Kimberlé Crenshaw tijdens haar bezoek aan The Black Archives in Amsterdam.

Foto van van Ariela Slakhorst voor De Correspondent.

Vraag: Waar gaat het met de jeugd, die God aan ouders en een gemeente heeft toevertrouwd, naartoe?

‘Niemand kan (in het dagelijks bestaan) twee heren dienen: zo iemand zal de eerste haten en de tweede liefhebben, of zal juist toegewijd zijn aan de ene en de andere verachten. Jullie kunnen niet God dienen én de mammon. Daarom zeg ik jullie maak je geen zorgen over jezelf en over wat je zult eten of drinken, noch over je lichaam over wat je zult aantrekken. (…) Kijk naar de vogels in de lucht en de lelies in het veld… (…) Zoek (daarom) liever [=laat dat je lief zijn boven alles] eerst het Koninkrijk van God, dan zullen al die andere dingen je erbij gegeven worden.’ (Uit Matteüs 6 uit de verzen 19-34 : 24, 26 en 28 en 33)

Geciteerd: Slapen op een matje, in de rij staan voor de douche en ruziënde buren. Het is soms afzien, kamperen op de New Wine Zomerconferentie. En toch doen vijfduizend christenen* het.
Op veld F staan onder meer christenen uit Zwolle en Enschede. De Opstandingskerk, een Nederlandse Gereformeerde Kerk uit Zwolle, heeft een eigen ‘straat’ waar bijna negentig gemeenteleden samen kamperen.
> De (Zwolse) Ingeborg Klok (41) kampeert met haar gezin al meerdere jaren tijdens de conferentie. Het campingbestaan is soms wat spartaans, zegt ze. ‘Je staat zo dicht op elkaar en hoort elke poep en scheet. En je ziet elkaars ruzies. Dat is intens, maar het zorgt ook voor goede gesprekken. In een week tijd bouw je hier een sterkere band met elkaar op dan in een jaar in de kerk (1).
Ook zij noemt het koninkrijk van God expliciet (2). ‘New Wine heeft mij geleerd op een andere manier te kijken. Het voelt alsof de hemel hier wat dichterbij is.’ De spelende kinderen vindt ze een goed voorbeeld daarvan. Maar ze is het er niet mee eens dat ze doelloos rondrennen. ‘Ze zijn precies op hun bestemming.’ (3)
> Opvallend detail: Vijftig procent van de aanwezigen is jonger dan 25 jaar. Daarnaast zijn er nog de nodige mensen die de conferentie een dag lang bezoeken. Ruim duizend medewerkers leiden alles in goede banen. De locatie van de conferentie is landgoed Velder bij Liempde.
* Waarvan dus tweeduizendvijfhonderd jonger dan 25 jaar. (4)

(1) De vraag is echter of deze band aan het werk van de Heilige Geest kan worden toegeschreven op grond van het onderwijs van Gods Woord. Want het op deze manier opbouwen van zo’n band wordt door Gods Woord niet aangeraden/aangeboden als hulpmiddel waarvan de Heilige Geest Zich bedienen wil of bedienen moet. En zullen de thuisblijvers zich straks achtergesteld moeten voelen bij deze ‘New Wine kampeerclub’ binnen hun gemeente?
(2) Is het niet altijd en overal voor christenen de opdracht om het zoeken en dienen van Gods Koninkrijk de eerste plaats te geven in hun dagelijks leven. Heel het bestaan van een christen dient in het teken van Gods Koninkrijk te staan. Daarom ook dienen we de samenkomsten van de gemeente waartoe we behoren niet te verzuimen – Lees de aansporing daartoe in Hebreeën 10 : 19-25!
(3) Dat vonden wij als ouders ook wanneer we onze kinderen meenamen op vakantie (naar Frankrijk) en we met elkaar genoten van wat we (daar) allemaal met elkaar konden doen (en laten) en zien en beleven, met name ook genieten van de mooie natuur met veel bloemen en vlinders, insecten, reptielen en amfibieën en vogels (meer en dichterbij ‘huis’ dan in Nederland).
(4) Krijgen jongeren dáár (wel) mee wat ze nodig hebben en lukt het ons thuis en in de gemeente waarvan we lid zijn niet meer? Moeten we ook in de gemeente waar we lid van zijn inmiddels professionals inhuren (bij ons gebeurd dat al!) omdat we in het gewone leven en op zondag bij hen met ‘lege handen’ staan?

Lees ook deze blog(s) van vorig jaar: ‘Krijgt de Heilige Geest wel de ruimte in onze gemeente?‘

Bron citaten: ND Geloof – ‘In de Zwolle-straat van New Wine nemen kerkgangers tijd voor elkaar. ‘Druk zijn is niet wat Jezus ons leert’’ – door Linda Stelma.

‘Broeders en zusters, ik smeek jullie, wees – net zo’n eenvoudig en ‘on-pretentieus’ mens – als ik, want ik ben net – zo’n gewoon mens – zoals jullie (zelf ook zijn). Herinneren jullie je niet de eerste keer dat ik jullie het Evangelie verkondigd heb? Ik kwam bij jullie toen/terwijl ik ziek was (ik heb toen niet gedacht, dan maar niet, ze moeten maar wachten), en alhoewel mijn ziekte jullie er alle aanleiding toe gaf, hebben jullie mij toch niet geminacht of verstoten. Jullie hebben mij in jullie midden opgenomen als een engel van God, als Christus Jezus Zelf. Toen prezen jullie je gelukkig om wat jullie gehoord hadden (Romeinen 10 : 11-15!). Wat is daar nu nog van over? Ik kan van jullie getuigen dat jullie zelfs je eigen ogen uitgerukt zouden hebben om ze mij te geven. Ben ik dan nu ineens jullie vijanden geworden omdat ik jullie de waarheid voorhoud? Die anderen – bij jullie in de gemeente – doen alles voor jullie (ze rennen en organiseren zich de benen uit het lijf), maar hun bedoelingen zijn slecht: ze drijven een wig tussen jullie en mij (en de verkondiging zoals jullie die van mij gehoord en aangenomen hebben) en dan moeten jullie alles voor hen doen (ze spannen jullie uiteindelijk voor hun eigen karretjes!). Het is goed dat jullie je inspannen, maar doe het dan voor de goede zaak [=het Koninkrijk van God], en doe het bovendien altijd (dus elke dag en niet alleen voor of bij gemeentelijke of kerkelijke aangelegenheden, of tijdens een paar dagen bij New Wine), dus niet alleen wanneer ik bij jullie ben (dus uit een soort slaafse gehoorzaamheid aan of uit eerbied voor mensen). Kinderen zolang Christus geen gestalte in jullie krijgt, doorsta ik telkens barensweeën om jullie. Hoe graag zou ik bij jullie zijn en op een andere toon met jullie spreken (niet hoog van een podium of kansel), want ik maak me zorgen over jullie.’ (Lees hierbij 1 Tessalonicenzen 2 : 1-13!). (Uit Galaten 4 : 1-20)

‘Wij danken God dan ook onophoudelijk dat jullie Zijn Woord, dat jullie van ons ontvangen hebben, niet hebt aangenomen als een boodschap van (‘gewichtige, geweldige’) mensen, maar als wat het werkelijk is: als het Woord van God dat – door de Heilige Geest! – ook werkzaam is in jullie (gedoopte leden van Christus’ gemeente) die geloven.’ (Uit 1 Tessalonicensen 2 uit de verzen 1-13 : 13)

Bron afbeelding: One Walk | with Jesus

‘En de – christelijke! – hoop beschaamt niet, omdat de liefde van God in onze harten is uitgestort door de Heilige Geest, Die ons – vast en zeker! – gegeven is (en wordt).’ (Uit Romeinen 5 uit de verzen 1-11 : 5)

Geciteerd: Dat we nog op aarde leven, is alleen omdat we dan ook andere mensen kunnen en zullen helpen. Anders was dit het beste geweest, dat God onze adem had weggenomen en ons had laten sterven toen wij gedoopt waren en (als kinderen) begonnen te geloven. Maar Hij staat ons toe hier te léven, zodat wij andere mensen ook tot het geloof zullen brengen, juist zoals Hij dat ook met ons heeft gedaan [door middel van de inzet van mensen, die je naar het doopvont brachten en die je het Evangelie hebben verteld en het geloof hebben voorgeleefd].
Zolang wij hier op aarde leven, moet ons leven een ‘leven van hoop’ zijn (hoopgevend juist ook voor anderen, juist ook voor de minder bedeelden!), want wij weten dat het een hoop is die niet beschaamt. Daarom is het door het geloof een zeker weten dat wij alle schatten van God reeds ontvangen hebben en bezitten. Want het geloof geeft ons – door het werk van de Heilige Geest en het trouw blijven gebruiken van alle ons geschonken middelen – de nieuwe geboorte, de vreugde en de vrijheid van Gods kinderen (1) én de eeuwige erfenis.
We kunnen dit echter tot nu toe niet zien (2) en (anderen) aantonen (bewijzen) (3). Het ligt nog in de toekomst verborgen en onze ogen kunnen het nog niet onderscheiden. Petrus noemt het een ‘levende hoop’ (vgl. 1 Petrus 1 : 3). Dat wil zeggen: dat we dit met zekerheid hopen en dat onze harten, door het werk dat de Heilige Geest met en door Gods Woord wil doen in onze harten en levens (4), ook overtuigd zijn dat we het eeuwige leven zullen ontvangen.
[Maarten Luther. WA 12, 267, 1-15]

(1) Lees het na in Romeinen 8 : 12-17.
(2) Lees het na in Hebreeën 11 : 1-3.
(3) Lees het na in 1 Korintiërs 4 : 1-5.
(4) Lees het na in Hebreeën 4 : 11-13.

Leestips: Bovengenoemde Schriftgedeelten en 1 Tessalonicenzen 5 : 1-11.

Bron citaat: ‘Vreest niet, geloof alleen’ – Meditatie van 20 juli – Den Hertog uitgeverij (2019)

‘Jullie (dopelingen) zijn allemaal kinderen van het licht en kinderen van de dag. Wij zijn niet van de nacht en ook niet van de duisternis.‘ (Uit 1 Tessalonnicenzen 5 uit de verzen 1-11 : 5)

Bron afbeelding: Zie onderaan in afbeelding.

‘Ik heb geloofd, daarom kon ik spreken‘
(Uit Psalm 116 uit de verzen 9-14 : 10)

Geciteerd: Als je gelooft dat je een verlost kind van God bent, dan is het onmogelijk dat je hart niet zou lachen van vreugde in God en vrij, veilig en moedig en dapper zou worden. Daarom breekt je liefde tevoorschijn en help je een ander zo goed je maar kunt (1). Je preekt en verkondigt de waarheid aan iedereen die het maar wil horen (2). Je verwerpt ook alles wat niet gepreekt of geleefd wordt volgens het onderwijs van Gods Woord en de gezonde leer van het geloof (3).
De duivel en de (kerk)wereld (4) willen zulke dingen niet horen en/of zien, en willen niet dat hún leven en leer door jou verworpen wordt. Dan zullen allen die groot, geleerd, rijk en machtig geworden zijn (mee dankzij de ‘wereld in de kerk’) van jou een ketter maken en je voor gek verklaren (5). Kijk, dan kom je precies zoals jouw Heere Christus aan het kruis omwille van de waarheid. Je moet zo verschrikkelijk mogelijk gelasterd worden (6).
Al wat je hebt, lichaam, leven, (huwelijk en gezin), bezit (‘huis en haard’), eer, familie en vrienden moet je eraan geven, totdat zij je wegjagen uit dít leven in het eeuwige leven. Toch moet je je verheugen in al deze dingen, vrolijk alles verdragen en het voor lief nemen.
Ondanks dit alles moet je van jouw kant goed voor hen zijn. Herinner je altijd dat ook jij eerst was wat zij nu zijn (met hun doen en laten) voor God (7). Geloof en liefde zullen dit zeker doen door de kracht van de Heilige Geest. Dat is het léven van een Christen: dat hij of zij voor anderen doet wat God voor hem of haar heeft gedaan en doet.
[Maarten Luther: WA 10.1.1, 102, 17 – 103, 6]

(1) Dat heb ik toch door Gods genade mijn leven lang mogen doen in het ouderlijk gezin, bij het aangaan van verkering en sluiten van ons huwelijk, bij geboortes en de drukte van ons snel groeiende gezin, maar ook hoe ik op het werk omging met collega’s en leidinggevenden en hoe ik daar over hen sprak, ook als ze er niet bij waren.
(2) Gods Woord onderwijst ons om dat op gepaste wijze en niet schreeuwerig en opdringerig te doen en laten we eerst en vooral ons licht maar laten schijnen voor de mensen om ons heen (gezin, huwelijk, familie en kerkelijke gemeente).
(3) Die we altijd weer willen horen/leren en belijden samen met de kerk van alle/vroeger eeuwen [=de ‘kerk’ van het OT en NT en daarna].
(4) Denk hierbij eerst en vooral aan de ‘kerkwereld’, de ‘wereld’ in de kerk, die ook in onze harten huist, als we niet oppassen, ons niet laten gezeggen en er tegen strijden! De Psalmen en ook de brieven van de apostelen en onze Heer getuigen van die ‘kerkstrijd’!
(5) Ook Maarten Luther heeft dat ondervonden toen hij voor de kerkelijke en wereldlijke machthebbers werd gedaagd en ook ondergetekende heeft ondervonden wat machthebbers in de kerk (je eigen gemeente) en in de wereld (de juristen en ambtenarij) je kunnen en willen aandoen ook tegen alle kerkelijk en burgerlijk recht in.
(6) Dat wapen dat wordt altijd weer gebruikt en vindt gretig ingang vanwege ons ‘natuurlijk’ hart. Zie Spreuken 18 : 8.
(7) Lees de woorden in Titus 3 : 3-8 nog maar weer.

Leestips: Psalm 116 en 2 Korintiërs 6 en 7 : 1-4.

Bron citaat: ‘Vrees niet, geloof alleen’ – Meditatie van 19 juli – Samengesteld en vertaald door H.C. van Woerden, sr. – Den Hertog uitgeverij (2019)

‘Toon (a.u.b.) jullie genegenheid voor ons. Wij hebben niemand onrecht gedaan, niemand te gronde gericht (of pogingen daartoe ondernomen), niemand uitgebuit (met vrome woorden geld afhandig gemaakt). Ik zeg dit niet om jullie te beschuldigen, want ik heb jullie al eerder gezegd dat jullie me zo na aan het hart liggen dat we met jullie in leven en sterven verbonden zijn. Hoe openhartig kan ik tegen jullie spreken*, hoe trots kan ik op jullie zijn! In al mijn ellende ben ik vervuld van troost en wordt ik overweldigd door vreugde.’ (Uit 2 Korintiërs 7 uit de verzen 1-4 : 2-4)
* Ook aan de leden van de gemeente in Galatië stelde Paulus die vraag – lees het in Galaten 4 : 1-20 : 16.

Bron afbeelding: Bible Hub

‘Ze (w.o. Abraham&Sara) zeiden van zichzelf dat ze op aarde leefden als vreemdelingen en gasten. Door zo te spreken lieten zij weten op doorreis te zijn naar een vaderland. En daarmee bedoelden ze niet het vaderland waaruit ,ze waren weggetrokken, anders waren ze daarheen wel teruggekeerd. Nee, ze keken reikhalzend uit naar een beter vaderland: het hemelse. Daarom schaamt God zich er niet voor hun God genoemd te worden en heeft Hij voor hen een stad gereedgemaakt.’ (Uit Hebreeën 11 uit de verzen 8-16 : 13-16)

Vraag: Is een camper* niet het summum van de ‘christelijke’ invulling van het cultuurmandaat? **
* Toeristisch vliegreizen komen in de buurt, maar de camper stijgt daar nog ver bovenuit.
** Terwijl na Abraham ‘het Godsvolk’ toch niet meer dan een liefdesmandaat meekreeg en de belofte daarmee tot zegen van alle volken te zijn/worden.

Geciteerd: In het verleden werd de christelijke levensstijl vaak verbonden met het missionaire karakter van de kerk, maar de kerkgeschiedenis na de Tweede Wereldoorlog heeft het failliet van dat streven aangetoond. ‘Het was niet herkerstening maar ontkerstening die het tijdperk kenmerkte’, schrijft Dekker. De kerk kan niet als functie van de zending worden gezien; het is omgekeerd: de zending is een van de vele functies van de kerk. ‘Levensstijl kan dus niet primair missionair zijn. Niet het transformeren, maar het blijven bij het geheimenis is de uitdaging.’
> Het gebod van Christus is geen wet, maar een geschenk: vrij te mogen zijn van de wereld en haar onderdrukkende systemen. De ware christelijke levensstijl stelt niet het leven met het uitzicht op de hemel tegenover het leven met het oog op de ‘vrede op aarde’, maar is een gerichtheid op de Verborgene die tegelijk de Komende is.’
> De positie van de gelovigen in het evangelie naar Matteüs is niet wezenlijk anders: de gemeente is het ‘verstrooide zout, het samenraapsel van armoedzaaiers, dat zich op de smalle weg, in de wereld van de wereld onderscheidt en zijn eigen simchat Thora (vreugde der wet, red.) beleeft.’ In de apocalyptische tijd, ‘aan de rand van de tijd en de kosmos, op de drempel naar het absoluut nieuwe, het Rijk Gods’, leeft de christen vrij, vrij van de angst en vrij van het gebod, ook van het gebod: ‘Gij zult genieten!’ of ‘Gij zult gelukkig zijn!’
> Een christelijke levensstijl in een postchristelijke tijd is ‘de vorm die vreugde aanneemt in ballingschap’.

Opgemerkt: Een camper verschaft de eigenaar de luxe om met een product – dat gebouwd is op basis van overal ter wereld gewonnen grondstoffen en geproduceerde materialen – zo’n beetje alle landen van deze wereld te bereizen/bezoeken en daar een luxe bestaan te leiden waar veel bewoners van de bezochte landen niet aan tippen kunnen en waar ze eerder nadeel dan voordeel van ondervinden. Is de camper niet het eindproduct van alle westerse (christelijke) streven om in heel deze wereld de christelijke superioriteit op alle gebied te doen gelden? Reizen senioren straks ook met een camper naar en op Mars?

Lees evt. ook deze rede van dr. M.J. Paul: ‘Cultuurmandaat en vreemdelingschap, 1989‘:
Dr. M.J. Paul is hoogleraar Oude Testament aan de Evangelische Theologische Faculteit te Leuven

Bron citaat: ND Nieuws – Theoloog Willem Maarten Dekker, predikant van de Hervormde Gemeente Waddinxveen, schetst in het tijdschrift Wapenveld de contouren van een christelijke levensstijl in een postchristelijke tijd.’ – door Koos van Noppen.

Bij de afbeelding: Over het idee achter het schilderij vertelt Marius van Dokkum: “Er komen steeds meer campers op onze wegen. We willen zoveel mogelijk van de wereld zien. Op internet zie je prachtige foto’s van Mars. Je krijgt bijna de indruk dat het helemaal niet zo ver weg is. Dat bracht me op het idee voor een weekendje Mars.”

Bron afbeelding: Marius van Dokkum Museum (Harderwijk)

‘Zijn Goddelijke kracht heeft ons alles geschonken wat tot het leven (en samenleven!) en de godsvrucht behoort, door de kennis van Hem Die ons geroepen heeft door Zijn heerlijkheid en Zijn deugd. Daarmee en daardoor heeft Hij ons de grootste en meest kostbare beloften geschonken, opdat we deel zouden krijgen aan de Goddelijke natuur en zouden ontkomen aan het verderf, dat er door de begeerte in de wereld is.‘ (Uit 2 Petrus 1 uit de verzen 1-15 : 3-4)

Geciteerd: Wat je graag van anderen wilt ondervinden, laat een ander dat van jou ook ondervinden. Dit nu doet de oprechte liefde die uit een oprecht geloof (!) voortvloeit. Ze let (dus) niet (eerst en vooral) op eigen belang, maar (juist) op dat van anderen, en ze doet dat van harte [vanuit een door de Heilige Geest bewerkt hart dat Godsvertrouwen heeft, ook als we Zijn weg met ons niet begrijpen (1)]. Zoals Paulus haar natuur (2) en karakter zo Heer-lijk beschrijft in hoofdstuk 13 van zijn brief aan de (nog jonge, zie hoofdstuk 3) gemeente in Korinthe.
Hij schrijft hen (en ons): De liefde is geduldig en vriendelijk, ze is niet jaloers; de liefde speelt geen toneel of spelletje(s) met de ander, zij is niet hooghartig, zij gedraagt zich niet minachtend naar de ander, zij zoekt zichzelf niet (eigen verlangens en geluk eerst), zij laat zich niet verbitteren (2), zij is niet achterdochtig (3); zij verblijdt zich niet over ongerechtigheid (4), maar verblijdt zich over de waarheid (5); zij verdraagt alles (6); ze gelooft alles (7); zij hoopt alles (8); Zij lijdt alles (9); de liefde vergaat nooit [=eeuwig blijvend, zoals onze God, Die liefde is, eeuwig is].
Dit zijn de voornaamste drie zaken die je in een christenleven kunt vinden: geloof, hoop en liefde. De eerste twee zien op God en Zijn bijstand en behoren in de hemel [=richten onze aandacht omhoog]. De derde ziet op de naaste en behoort op aarde [=we leven niet in onszelf gekeerd, maar we ‘zien’ om ons heen met door het geloof en geloofsvertrouwen geopende ogen, oren en harten].
Maar onze pausgezinden en werkheiligen hebben het omgekeerd; ze zijn met hun (vermeende goede) werken opgestegen en willen daarmee met God [onder]handelen. Hun geloof en vertrouwen hebben ze echter hierbeneden op mensen gesteld [mee vanwege de ‘winst’ (10) die ze daarmee behalen kunnen]. Dank God dat wij – mee door de reformatie – hebben mogen leren inzien dat Gods Woord het ons zo ánders onderwijst.
[Maarten Luther: Stephanus Roths Festpostille 1527, WA 17.2, 271 ff]

(1) Denk aan ‘voetstappen in het zand’.
(2) ‘haar natuur’=Goddelijke natuur, zoals die in onze Heer Jezus Christus was en waarvan Petrus schrijft dat wij daar ook deel aan krijgen als we onze levensweg door het geloof in het Evangelie laten bepalen.
(3) Godsvertrouwen is hier het sleutelwoord en het belijden van HC Zondag 9 en 10 dat toch ontleend is aan het onderwijs van Gods Woord.
(4) Niet blij met het kwaad en onrecht dat een ander wordt aangedaan en ze is ook niet verdrietig of ontstemd over het goede dat een ander overkomt (hem of haar als uit Gods hand geschonken wordt.
(5) Vreselijk is het wanneer zelfs in Christus gemeente ‘de waarheid in ongerechtigheid ten onder wordt gehouden’ (zie hierbij de woorden van Paulus in Romeinen 1 : 17-32)
(6) Omdat ze zich niet laat verbitteren en altijd weer verlangt om te leven door de kracht die de Heilige Geest ons schenken wil en zal op het ootmoedig gebed.
(7) Ze trekt de woorden van een ander, die gelovig en liefdevol de voortzetting van het samenleven zoekt (in huwelijk en gezin, familie en gemeente), niet in twijfel, maar zoekt die te bevestigen door vertrouwensvol met de ander te blijven omgaan in plaats van zich op allerlei manier en met allerlei middelen aan het samenleven met een ander te onttrekken.
(8 ) Zij blijft ook hopen op verzoening en herstel van relaties in deze wereldtijd, omdat de hoop zich richt op God voor Wie niets onmogelijk is!
(9) Vandaar dat een gelovige de ander als medegelovigen ziet en ook met en aan hen lijden wil.
(10) Winst in aanzien en eer van mensen en ook het financiële gewin dat het kan meebrengen.

Leestip: Filippenzen 1 : 27 t/m 2 : 18.

Bron citaat: ‘Vertroost elkaar met deze woorden’ – Meditatie van 17 juli – Den Hertog uitgeverij (2022)

‘Houd daarbij vast aan het Woord dat levend is en leven brengt.‘
(Uit Filippenzen 2 uit de verzen 5-18 : 16a)

Bron afbeelding: Pinterest

‘De Doop van Johannes was die uit de hemel of uit de mensen’? *
(Uit Lukas 20 uit de verzen 1-8 : 4, zie ook Matteüs 21 : 23-27 en Marcus 11 : 27-33)

* Een vraag van onze Heer aan de op Hem afgekomen hogepriesters, Schriftgeleerden en oudsten, die Hem vroegen uit welke bevoegdheid Hij in de tempel optrad.

Opgemerkt 1a: Over de Doop van gemeentevervolger Saulus (de latere apostel Paulus) lezen we in Handelingen 22 : 12-16 het volgende:
‘Daar kwam een zekere Ananias naar me toe, een man die de wet naleefde en bij alle Joodse inwoners van de stad in hoog aanzien stond. Hij ging voor me staan en zei: “Saul, broeder, open je ogen!” En op datzelfde ogenblik kon ik hem zien. Hij zei: “De God van onze voorouders heeft jou uitgekozen om Zijn wil bekend te maken, om de Rechtvaardige te zien en Hem te horen spreken, want je zult Zijn getuige zijn en aan alle mensen verkondigen wat je gezien en gehoord hebt. Wat aarzel je dan nog? Sta op, laat je dopen en je zonden wegwassen, terwijl je Zijn Naam aanroept.’

Opgemerkt 1b: Wat Johannes zegt met ‘Hij is het Die met de Heilige Geest doopt‘ dat is dat Jezus in feite Zichzelf heeft gedoopt, want Hij is God, Hij is op de aarde, maar ook in de hemel. Hij is het dus ook Die ons de Heilige Geest belooft en schenkt wanneer we gedoopt worden.
Het was bescheidenheid van Johannes dat hij erkende dat hijzelf de Heilige Geest niet schenken kon aan de dopelingen, maar dat wilde niet zeggen dat de hemel die doop van Johannes bij de Jordaan niet bezegelde met de Heilige Geest. Dat bleek wel bij de doop van onze Heer…

‘Anders blijft het slechts koud water; het komt nooit in het hart’ ?

‘Deze is het Die met de Heilige Geest doopt.’
(Uit Johannes 1 uit de verzen 24-34 : 33 b)

Geciteerd 2a: ‘Bij de doop van Johannes komt het Woord slechts in de oren; bij de doop van Christus brengt de Heilige Geest het Woord in het hart.’

Opgemerkt 2a: Hier moeten wij Maarten Luther krachtig weerspreken en terechtwijzen! In de eerste plaats omdat bij de ‘Johannes Doop’ van onze Heer blijkt hoe de Vader en de Heilige Geest bij het dopen van Johannes betrokken zijn. En dan hebben we ook nog de woorden in het evangelie van Lukas (Lukas 7 : 26-30) waaruit duidelijk blijkt dat de Heilige Geest bij de dopelingen van Johannes niet alleen de oren geopend had, maar ook hun harten, zodat ze wilden/konden instemmen met Jezus woorden over Johannes en het getuigenis dat hij (Johannes) van Jezus gegeven had, terwijl de Schriftgeleerden en Farizeeën zijn doop en zijn getuigenis niet aanvaard hadden (ze hadden het werk van de Heilige Geest weerstaan en zouden dat blijven doen). Onze Heer maakt Nicodemus daarover verwijt: ‘Jullie nemen ons getuigenis niet aan.’ (Johannes 3 : 11)
We moeten er alert op blijven dat we het getuigenis van de Schrift niet tegenspreken, ook niet met uitspraken/citaten uit het werk van Maarten Luther.

Geciteerd 2b: ‘Onze prediking zal echter alleen wortelschieten, als Christus Zelf door de Heilige Geest het Woord in onze ziel wil leren en verkondigen. Hij kan niet verdragen dat wij denken: ‘Het komt door onze ijver, onze inspanning of ons studeren.’ Het is alleen het werk [lett.: ambt] van Christus om het Woord in ons hart te brengen. Dit is dan een nieuwe doop, die Johannes en alle predikers niet kunnen geven. Anders blijft het slechts koud water; het komt nooit in het hart. Christus alleen moet het hart verwarmen.
Wanneer dit echter vandaag of morgen nog niet gebeurt, dan moet het hart God toch de eer geven en geduldig de tijd afwachten waarop Hij het wil verwarmen en aanraken. Daarom mogen wij het horen van het Woord niet verachten. Hebben wij ons vroeger gehaast om naar de duivel in Sint Jakob te lopen, laten wij nu trouw Gods Woord horen en op Zijn genade wachten’.

Opgemerkt 2b: Die lijdzame houding van afwachten – die Luther ons hier aanraadt – zullen we onszelf niet toestaan, maar samen met onze gedoopte kinderen erkennen en belijden dat wij kinderen van God zijn – zie het belijden van de kerk dat ons op grond van Gods Woord ons en onze kinderen in de mond gelegd wordt (en waar het hart zeker van zal zijn) met de woorden van HC Zondag 1 vraag en antwoord 1 en dus ook dat de Heilige Geest ons en onze kinderen vast en zeker geschonken is en geschonken wordt op het dagelijks gebed (HC Zondag 20, Lukas 11 : 13).

Bron citaten: maartenluther-com – ‘Met de Heilige Geest gedoopt worden’ – Maandelijks luthercitaat toegezonden op 15 juli 2026.

‘En Johannes getuigde: “Ik heb de Geest als een duif uit de hemel zien neerdalen, en Hij bleef op Hem rusten.’ (Uit Johannes 1 uit de verzen 24-34 : 32)

Bron afbeelding: BibleWordings-com

N.a.v. Zondag 3 vraag 7 van de Heidelbergse Catechismus: Vanwaar komt dan de verdorven aard van de mensen?

‘Maar het is zoals geschreven staat: Wat het oog niet heeft gezien en het oor niet heeft gehoord, wat in geen mensenhart is opgekomen, dat heeft God bestemd voor wie Hem liefhebben. God heeft ons dit geopenbaard door de Geest, want de Geest doorgrondt alles, ook de diepte van God. Wie is in staat de mens te kennen, behalve de geest van de mens? Zo is alleen de Geest van God in staat om God te kennen. Wij hebben niet de geest van de wereld ontvangen, maar de Geest Die van God komt, opdat we zouden weten wat God ons in Zijn goedheid heeft geschonken.’ (Uit 1 Korintiërs 2 de verzen 9-12)

Geciteerd: Als wij Mozes volgen, kunnen wij zeggen dat de oorspronkelijke gerechtigheid inhoudt dat de mens rechtvaardig, waarachtig en oprecht is geweest – niet alleen uitwendig, maar vooral inwendig in het hart. Hij heeft God gekend en is aan God gehoorzaam geweest in volmaakte vreugde en blijdschap. Hij heeft alle werken van God gezien en verstaan, niet door onderwijs van anderen, maar vanuit zichzelf. Bij deze oorspronkelijke gerechtigheid hoorde ook dat Adam God en Gods werken met zijn hele hart en met de zuiverste genegenheden liefhad. Idem: dat hij in vrede met alle schepselen leefde, zonder vrees voor de dood en zonder angst voor enige ziekte. Idem: dat hij ook een lichaam had dat tot alle gehoorzaamheid geschikt was, zonder een enkele verkeerde genegenheid of kwade begeerlijkheid – zoals wij die nu bij ons gewaar worden.

Opgemerkt 1: Kunnen wij Luther hier volgen, wanneer hij zegt Mozes te volgen. Want stelt Luther de zaak hier niet voor alsof Adam (en Eva) de Geest van God al ten volle bezaten en dat in het paradijs in feite al gold dat God alles was in Adam en Eva? Jezus was aan de boezem van de Vader voordat Hij op aarde werd geboren, maar dat gold niet voor de geschapen mens: Adam&Eva. Daarom zullen we toch ook niet kunnen beweren dat Adam al Gods werken gezien en verstaan heeft uit eigen inzicht en verstand, alsof hij toen over de goddelijke wijsheid in al haar volheid beschikte. En bleek bij de aantrekkelijke vruchten van de boom van de kennis van goed en kwaad niet dat Adam&Eva wel degelijk tot ongehoorzaamheid in staat waren door verkeerde genegenheid en kwade begeerlijkheid? Die kwade begeerlijkheid kwam in hen op toen de boze de woorden van God van een liefdevolle Vaderlijke waarschuwing – de mens bezat (en bezit) de kennis van goed en kwaad niet intrinsiek – door zijn woorden maakte tot een gebod(sregel), bedoelt om de de mens (onnodig) klein te houden. Zullen we bij deze woorden niet hebben te denken aan de woorden van Paulus in Romeinen 7 : 7 t/m 25. Waarin Paulus de menselijke natuur machteloos verklaart tegenover de zonde doordat deze zich niet houden kan aan Gods gebod. En we horen/lezen in 1 Korintiërs 15 toch dat de natuurlijke (eerste) mens (Adam), – i.t.t. tot de geestelijke (tweede) Mens (Christus) – geen deel kan hebben aan het koninkrijk van God?!

Opgemerkt 2a: En houdt bovenstaande dan niet ook in dat we niet meer zó kunnen spreken over de val van de menselijke natuur als dat Luther hieronder doet:

Geciteerd 2: De oorspronkelijke zonde is werkelijk de totale val van de menselijke natuur. Daardoor is eerst het verstand verduisterd, zodat wij voortaan God en Zijn wil niet meer kunnen verstaan – ook Zijn werken niet. Onze wil is op zo’n ingrijpende manier veranderd en ontrouw aan God geworden, dat wij niet meer op Gods goedheid en barmhartigheid kunnen en willen vertrouwen. Wij vrezen God niet meer, maar laten Gods Woord los en volgen de begeerte en de aandrift van het vlees. Vervolgens: wanneer ons geweten denkt over het gericht van God, heeft het geen rust en vrede meer, maar zoekt wanhopig en vraagt naar ongepaste en verboden middelen om te ontsnappen. Zulke vreselijke en verschrikkelijke zonden zitten zo diep in onze natuur geworteld dat men die in dit leven op geen enkele manier kan helemaal kan uitroeien. De zonde toont aan wat de oorspronkelijke gerechtigheid – die wij in het paradijs hadden – eigenlijk was. Daardoor kunnen we ook begrijpen hoe groot het goed is dat wij door de oorspronkelijke zonde verloren hebben. De oorspronkelijke zonde is dus het verlies van de oorspronkelijke gerechtigheid, zoals blindheid een verlies van het gezicht is.
[Maarten Luther: Vorlesungen über 1. Mose von 1535-45, vgl. WA 42, 86, 1-30]

Opgemerkt 2b: Zullen we niet stellen dat de val de tekortkoming (of beter: de begrensdheid) van de menselijke natuur aan het licht bracht. En die tekortkoming (beter: begrenzing) hadden Adam&Eva zullen erkennen door geen geloof te hechten aan de woorden van de boze, een ander schepsel dus. En alle mensen die uit/na Adam&Eva geboren werden die dragen ook die tekortkoming (begrenzing!), vandaar dat wij weten dat geen mens het er beter vanaf kan brengen dan dat Adam&Eva dat deden. We kunnen dus ook minder dramatisch spreken over de zondeval en de erfzonde (welke gevolgen dat direct allemaal zou hebben gehad voor ons verstand o.a.) wanneer we deze tekortkoming (begrenzing!) van de menselijke natuur – die er al voor de val was, de mens was nu eenmaal niet gelijk aan God en dus ook niet zo volmaakt! – beseffen en erkennen/belijden. Zie hierbij de woorden in Jakobus 1 : 13-15.

Opgemerkt slot: Bovenstaande moet ons ook helpen om minder/geen hoge verwachtingen te hebben van wat de mens nog bereiken kan hier in deze wereld. Ook (wedergeboren) christenen dragen nog altijd hun oude natuur met zich mee en zullen dus leven lang strijd hebben te voeren met hun oude mens, die sterven moet, maar nog niet dood is. Dat zullen ze niet doen in eigen kracht, maar met en door de kracht die de Heilige Geest ons verlenen wil wanneer wij trouw gebruik maken van de middelen die God ons geschonken heeft om die (wed)strijd uit te lopen en vol te houden tot het einde van ons leven toe.

Bron citaten 1-2: ‘Maarten Luther – Mijn enige troost – 365 dagen met de HC’ – samengesteld en vertaald door H.C. van Woerden, sr. – Den Hertog uitgeverij (2015)

‘Ik heb de goede strijd gestreden, ik heb mijn loop ten einde gebracht, ik heb het geloof behouden; voorts ligt voor mij gereed de krans der rechtvaardigheid, welke te dien dage de Here, de rechtvaardige Rechter, mij zal geven, doch niet alleen mij, maar ook allen, die Zijn verschijning hebben liefgehad.’ 2 Timoteüs 4 de verzen 7-8)

Bron afbeelding: Trinity Lutheran Church

“Oefen de knaap volgens de eis van zijn weg, ook wanneer hij oud geworden is, zal hij daarvan niet afwijken.” (Uit Spreuken 22 vers 6, NBG*)
* Moderne vertalingen, zoals de NBV21, vertalen het als: “Wijs een kind de juiste weg, en het zal er zelfs op zijn oude dag niet van afwijken.” Het betekent dat je een kind (of jongere) opvoedt en traint op een manier die aansluit bij zijn of haar eigen aanleg, karakter en levensfase.

Geciteerd: Klink (1) raakte bevriend met de leider van een instituut van deze beweging: Silvio Cattarina, een soort vader van een gemeenschap in Pesaro, ten zuiden van Rimini.
‘Het onverwachte’ (L’Imprevisto), zo heet het instituut dat jongeren opvangt die in het leven zijn ‘verdwaald’. Velen van hen leefden op straat, raakten verslaafd aan de drugs, kwamen op het criminele pad, werden depressief of leden aan anorexia of boulimia.
De omgang met deze jongeren wordt gedragen door wat Amerikanen ‘tough love’ (harde liefde) noemen: de regels zijn streng, maar de behandeling is succesvol omdat die door onvoorwaardelijke liefde wordt gedragen. De blik van de medewerkers leert de jongeren vanaf het begin dat zij geliefd zijn. En dan kan er iets onverwachts gaan gebeuren.

Geciteerd 2: Mij trof de overeenkomst tussen de Italiaanse hulpverlener en de Betuwse dominee: oprecht mededogen, strenge maar onvoorwaardelijke liefde en geen spoor van neerbuigendheid. Wij zijn immers allen mensen, en als wij niet verdwalen is dat niet onze verdienste, maar vooral een aansporing om de dolenden weer terug te vinden en terug te brengen.

(1) Hoornaar en Rome lijken tegenpolen: een protestants dorpje in de Alblasserwaard met alleen een hervormde kerk, versus een metropool, hoofdstad van een wereldkerk. Maar er is een verbinding tussen beide: de man die meer dan dertig jaar predikant in Hoornaar is geweest, dominee Huib Klink, reisde talloze malen naar Rome voor inspiratie en ontmoetingen. Hij deed daar geregeld verslag van in het door hem geredigeerde Ecclesia, het krantje van de Vrienden van Kohlbrugge.
NB. Ondergetekende is ook al meer dan 10 jaar geabonneerd op ‘Ecclesia’.

Opgemerkt 1: Hoeveel mooier is het wanneer ouders van het begin af aan hun kinderen met (de onvoorwaardelijke) ouderliefde en zorg begeleiden naar toenemende zelfstandigheid, zodat zij volwassenen worden die – in afhankelijkheid van God – op eigen benen durven staan en gaan. Dat is wat wij – onder Gods genadige zegen – mochten bereiken in ons gezin: Alle kinderen hebben belijdenis van hun geloof willen en kunnen afleggen in het midden van de kerkelijke gemeente waar wij lid van waren en waar zij ook hun Doop ontvingen. Ze zijn in de loop der jaren ook allemaal een huwelijk aangegaan en wij hebben inmiddels 13 kleinkinderen… (2)

Opgemerkt 2: Hoe verdrietig is het dan wanneer je eigen (volwassen!) kinderen (en zelfs je eigen echtgenote) op aanstichten van een broeder – wiens invloed op vrouw en kinderen ik wel getypeerd/vergeleken heb als/met die van een sekteleider – een dwangbrief op gaan stellen (notabene na het met elkaar vieren van ons 35-jarig huwelijksjubileum met een hotelbon als cadeau) met werkelijk absurde eisen en daaraan verbonden dwangmaatregelen die wij niemand uit ons gezin of kerkelijke gemeente ooit zouden hebben willen en durven opleggen: sociale uitsluiting en uiteindelijk zelfs verbanning uit huwelijk, gezin en eigen huis en alleen nog wat voorwaardelijke liefde: hun pa mocht hen nergens op aanspreken… en hun ma vermeed elke ontmoeting en de kinderen onthielden mij heel wat gezellig samenzijn en zelfs ook het bijwonen van twee huwelijkssluitingen en de doopdiensten van kleinkinderen en dat vooral omdat mijn echtgenote daar geen prijs op stelde. Zo werden je alle rechten ontnomen.
En de ‘broeder-sekteleider’ weigert nog altijd mijn ontvangst aan huis, heeft zich verschanst achter een stalen schuifhek voor de inrit naar zijn huis, en alhoewel hij in de tijd dat ik onmachtig was mijn mond open te doen en mijzelf te verweren tegen zijn visie op en al zijn verhaal over mijn persoon, kan/durft hij blijkbaar geen enkel verweer aanhoren omdat hij wel beseft hoezeer de feiten uit mijn leven zijn projecties weerspreken. Maar dat aanhoren en daar schuld over belijden dat kost hem zijn reputatie en die is hem vele malen meer waard dan (eerder het behoud en nu) verzoening en herstel (heilzame heling) van ons huwelijk en gezinsleven.

(2) Wij mochten dat zelf eerder ook zo beleven/ondergaan in het ouderlijk gezin waarin wij opgroeiden en waar wij ook alle vrijheid kregen om – in afhankelijkheid van God – ons tot zelfstandig functionerende volwassenen te ontwikkelen, die ook graag belijdenis van hun geloof aflegden in het midden van de kerkelijke gemeente waarin ze/we mee opgegroeid waren.

Bron citaat: ND Opinie – ‘Waarom harde liefde werkt: strenge regels én een blik die jongeren leert dat ze geliefd zijn’ – door Bart Jan Spruyt (historicus en docent kerkgeschiedenis aan het Hersteld Hervormd Seminarium)

‘Waar jaloersheid en egoïsme heersen, vieren wanorde en allerlei kwaad hoogtij. De wijsheid van boven is vóór alles zuiver, en verder vredelievend, mild en meegaand; ze is rijk aan ontferming en brengt niets dan goede vruchten voort, ze is onpartijdig en oprecht. Waar in vrede wordt gezaaid, brengt gerechtigheid haar vruchten voort voor hen die vrede stichten.’ (Uit Jakobus 3 uit de verzen 7-18 : 16-18)

Bron afbeelding: Joyful Expressions