JC33NL – Christelijk geloven in Nederland

‘Want Hij heeft ons gemaakt tot wat wij nu zijn: In Jezus Christus geschapen om
de weg te gaan van de goede daden die God mogelijk heeft gemaakt.‘ *
(Uit Efeziërs 2 : 8-10)

Luther een moeilijk man?

Geciteerd 1: Wie in de kerkgeschiedenis had u graag eens willen ontmoeten?
Van de Kamp: „Geert Grote, die zijn carrière opgaf om zijn leven aan God te wijden. Of Luther, hoewel hij me wel een moeilijk man lijkt. En Calvijn, om zijn doordachtheid. Of iemand als Jonathan Edwards, vanwege zijn toewijding en verlangen naar een opwekking. Maar ik zou ook weleens willen praten met verlichtingsdenkers als Voltaire en Rousseau: waarom waren ze zo negatief over de kerk en gingen ze anders denken over het gezag van de Bijbel?”

Een vrolijk mens!

Geciteerd 2: De laatste dagen (van zijn leven) was Luther nog zeer vrolijk geweest. Zo kenden en waardeerden zijn vrienden hem! Hij had een moeilijke opdracht tot een goed einde gebracht. De bemiddeling in een langdurig conflict tussen de gebroeders Gebhard en Albrecht, de beide graven van Mansfeld, was de aanleiding geweest voor zijn reis van Wittenberg naar Eisleben. Urenlang had Luther tussen de partijen gezeten en moeten luisteren naar de slimme argumenten van die lieden, die hij sedert de tijd dat hij rechten studeerde aan de universiteit, elkaar niet meer konden luchten of zien: juristen in dienst van het hof.

Een gevraagd en gezien onderhandelaar!

Uiteindelijk waren de partijen na moeizame onderhandelingen, die veertien dagen duurden, dichter tot elkaar gekomen met een – tijdelijke – verzoening als resultaat. Er bestond dus reden om vrolijk te zijn. Luther had een vermoeden gehad dat hij in Eisleben, waar hij ook geboren was, zou sterven. Maar hij maakte zich daarover geen zorgen, ofschoon hij er zeker van was dat hij niet lang meer te leven zou hebben.

Een verzoend mens!

De voorgevoelens die Luther had omtrent zijn dood, zouden reeds een dag later werkelijkheid worden. Hij is niet meer levend uit zijn geboorteplaats teruggekeerd in Wittenberg, de stad waar hij werkte. In het begin van de middag van 18 februari vervaardigde een schilder het dodenmasker dat de ontspannen gelaatstrekken van de laatste uren moest vastleggen om op die manier niet alleen aan de kring van familie en vrienden, maar vooral ook aan het nageslacht in de verre toekomst het bewijs te kunnen leveren dat hij – niet alleen gelukzalig geleefd had, maar ook (AJ) – een gelukzalige dood was gestorven.

Een waardig echtgenoot!

Geciteerd 3: Over het huwelijk – Hij (Luther) beschouwde het niet als onmannelijk, wanneer een vader luiers wast en het bed opmaakt. Dan spotten mensen wel, maar ‘God lacht samen met alle engelen creaturen’. En omgekeerd vertrouwt hij met een gerust hart aan zijn vrouw het beheer van financiën en het bezit toe. Zelfs wanneer mannen kinderen konden baren dan nog zou zonder vrouwen de wereld ondergaan, want zij weten heel goed ‘te bewaren en te sparen‘ – en daarop berusten politiek en staat! (1)

(1) Leven we inmiddels – niet alleen in ‘politiek en staat’ – sinds lang niet in een tijd van liefst ‘exploiteren en uitgeven‘?!

*  Deze Bijbeltekst noteerde mijn vader op de  titel pagina (zie bron citaten 2+3) toen mijn ouders op 23 maart 2001 dit boek cadeau gaven.

Lees eventueel ook nog:  Luther en het Avondmaal

Bron citaat 1: RD Kerk & religie – ‘„Kerk van de eeuwen blaast christenen weer schoon”‘ – door Maarten Stolk
Bron citaat 2: – ‘De wagenvoerder van Israël is gevallen‘ – pagina’s 17-18 in: Luther – Mens tussen God en duivel – door Heiko A. Oberman – Kok Kampen 1988
Bron citaat 3: idem citaat 2 – ‘In weerwil met de duivel: Vreugde in het huwelijk en vrede met de wereld‘ – pagina’s 274-275

Bron afbeelding: HeHasPlans

‘Waar blijft dan het roemen? Het is uitgesloten.‘
(Uit Romeinen 3 : 27)

Concurrerende volkeren/naties?

* Blut und Boden is een begrip dat een verband legt tussen de afstamming en de bodem. Het begrip is bekend geworden als centraal bestanddeel van de nationaalsocialistische ideologie.

Geciteerd 1: Ik hoop dat, als we vriendelijk met de Joden omgaan en ze onderwijzen uit de Heilige Schrift, velen van hen goede christenen worden en weer terugkeren tot het geloof van hun vaders, de profeten en aartsvaders. Als we echter hun zaak verwerpen en hen hoogmoedig en met verachting behandelen en hen niet accepteren, dan schrikken we ze alleen maar meer af. Als de apostelen, die ook Joden waren, zo met ons, heidenen, waren omgegaan als wij, heidenen, met de Joden, dan was niemand onder de heidenen een christen geworden. Want al zijn we nog zo trots op onszelf, we blijven toch heidenen. De Joden echter hebben hetzelfde bloed als Christus. Ze zijn bloedverwanten, neven en broers van onze Heere. Daarom, áls we willen roemen in het vlees en in het bloed, dan staan de Joden dichter bij Christus dan wij (Romeinen 9).

‘Zo roem niet tegen de takken; en indien gij daartegen roemt,
gij draagt de wortel niet, maar de wortel u.‘
(Romeinen 11 : 18)

Geciteerd 2: Thans is echter buiten de wet om gerechtigheid Gods openbaar geworden, waarvan de wet en de profeten getuigen, en wel gerechtigheid Gods door het geloof in [Jezus] Christus, voor allen, die geloven; want er is geen onderscheid. Want allen hebben gezondigd en derven de heerlijkheid Gods, en worden om niet gerechtvaardigd uit zijn genade, door de verlossing in Christus Jezus. Hem heeft God voorgesteld als zoenmiddel door het geloof, in zijn bloed, om zijn rechtvaardigheid te tonen, daar Hij de zonden, die tevoren onder de verdraagzaamheid Gods gepleegd waren, had laten geworden – om zijn rechtvaardigheid te tonen, in de tegenwoordige tijd, zodat Hijzelf rechtvaardig is, ook als Hij hem rechtvaardigt, die uit het geloof in Jezus is. Waar blijft het roemen dan? Het is uitgesloten. Door welke wet? Der werken? Neen, maar door de wet van geloof. Want wij zijn van oordeel, dat de mens door geloof gerechtvaardigd wordt, zonder werken der wet. Of is God alleen de God der Joden? Niet ook der heidenen? Zeker, ook der heidenen. Indien er namelijk één God is, die de besnedenen rechtvaardigen zal uit het geloof en de onbesnedenen door het geloof. Stellen wij dan door het geloof de wet buiten werking? Volstrekt niet; veeleer bevestigen wij de wet.

Bron *: Wikipedia
Bron geciteerd 1: checkluther-com – Meditatie 11 oktober 2020 – Luther Heritage Foundation (Veenendaal)
Bron geciteerd 2: Romeinen 3 (NBV)

Bron afbeelding: The Consecrated Woman

‘Ik ben de HEER, uw God, die u uit Egypte, uit de slavernij, heeft bevrijd.
Vereer naast mij geen andere goden. Maak geen godenbeelden, geen enkele afbeelding van iets dat in de hemel hier boven is of van iets beneden op de aarde of in het water onder de aarde.‘ (Uit Exodus 20:1-17 en Deuteronomium 5 : 6-21)

‘En Jezus antwoordde (hem): Gij zult liefhebben de Heere, uw God, met geheel uw hart, en met geheel uw ziel, en met geheel uw verstand. Dit is het eerste en het grote gebod. En het tweede aan dit gelijk, is: Gij zult uw naaste liefhebben als uzelf. Aan deze twee geboden hangt de ganse wet en de profeten.‘ (Uit Mateüs 22 : 34-40)

‘De wet is door Mozes gegeven, maar de genade en de waarheid zijn met Jezus Christus gekomen. Niemand heeft ooit God gezien, maar de enige Zoon, die zelf God is, die aan het hart van de Vader rust, heeft Hem doen kennen.‘ (Johannes 1 : 17-18)

Calvijns vooropstellen van ‘de ere Gods’…

Geciteerd: De zin van het eerste gebod is volgens Calvijn: ‘de bedoeling van dit gebod is, dat de Heer alleen de superioriteit hebben wil, en Hij wil geheel zijn recht behouden te midden van zijn volk. Opdat dit zal gebeuren, beveelt Hij dat iedere goddeloosheid en ieder bijgeloof, waardoor zijn goddelijkheid verminderd of verduisterd wordt, ver van ons blijft; en om dezelfde reden wil Hij door ons geëerd een aangebeden worden met een ware aandoening van godsvrucht’ (OS 3,357).
De rechtvaardiging door geloof alleen moet niet alleen onderwezen worden ter wille van de heilszekerheid van de gelovigen, maar in het bijzonder ook daarom, dat aan de eer van God recht gedaan wordt. Dat betekent, dat de zaligheid van de mens alleen van Hem afhangt.
De mens kan ‘niet het minste toegekend worden, zonder dat aan God de eer ontroofd wordt’ (OS 3,241).
Uitdrukkelijk accentueert Calvijn, dat de rechtvaardiging van de goddeloze de eer van God en de openbaring van zijn gerechtigheid dient en dat daarom diegene, die zích op zijn eigen gerechtigheid beroemt, God de eer ontrooft (OS 3,2i5w).
In de leer van de voorzienigheid en predestinatie spitst hij de erfenis van Augustinus op dezelfde wijze toe. Niet alleen de verkiezing, maar ook de verwerping hebben hun doel in de vermeerdering van de ‘gloria Dei’. De verworpenen ‘zijn naar Gods rechtvaardig, maar ondoorgrondelijk oordeel daartoe verwekt, door hun veroordeling zijn roem te verheerlijken’ (OS 4,426).
Het begrip zelfverloochening, wijst in de Institutie de fundamentele richting van de ethiek aan, dit wordt verduidelijkt met behulp van juridische terminologie en de verwijzing naar de aanspraak van God op het hele menselijke leven (OS 3,i46w). ‘Nu is het gemakkelijk te begrijpen, wat men moet leren uit de wet, namelijk dat God, zoals Hij onze Schepper is, ook terecht tegenover ons de plaats van Heer en Vader behoudt; om deze reden moeten wij Hem de eer geven, eerbied, liefde en eerbied. Daarom zijn wij niet vrij om de begeerte van ons hart te volgen overal waartoe die begeerte ons opwekt. Maar omdat wij helemaal afhangen van onze God, moeten wij ons alleen houden aan wat Hem behaagt’ (OS 3,344). De weloverwogen oriëntatie van heel het menselijke handelen aan de ‘gloria Dei’ wordt tot een krachtige ethische drijfveer in het vroege calvinisme. De concentratie op dit alles omvattende doel verscherpt de ethiek en neemt de hele mens in beslag…

(…) Maar ik wijs u een weg die nog voortreffelijker is… (Paulus aan het slot van 1 Korintiërs 12).

Opgemerkt: God geloven was en is nog altijd God liefhebben en vertrouwen op Zijn Woord. Dat gold (dus) ook al voor Adam en Eva in het paradijs. De boom van de kennis van goed en kwaad was er niet en Gods Woord bij/over die boom werd niet gezegd omdat Gods Zijn superioriteit op de een of andere manier wilde laten blijken en tot gelding brengen, maar Adam en Eva konden daarmee op een hoogst verantwoordelijke manier – een menswaardige manier! – laten blijken dat ze God liefhadden en Hem vertrouwden en (dus) ook geloofden op Zijn Woord.
Zoals liefhebbende kinderen het doen en laten van hun liefhebbende ouders niet opvatten en begrijpen als ‘superioriteit’ willen hebben en tot gelding (laten) brengen en hun (soms ook waarschuwende) woorden niet onder de verdenking van kwaadwilligheid stellen, maar vertrouwen dat die alleen hun heil en het heilzaam samenleven op het oog hebben…
Wanneer niet de liefde – tot God én tot de naaste – maar de eer van God de hoogste prioriteit verdient in de verkondiging en de liturgie van de kerk(en), dan kweken we wel een bepaald soort werklustige kinderen (en dat zal veel ‘kerkleiders’ grote voldoening bezorgen), maar dan moeten we ons niet verbazen dat velen afhaken en dat we daar liefhebbende dankbare kinderen dan met een lampje* moeten zoeken.
* Vanwege die duisternis in de verkondiging en liturgie! Door Gods genade zijn die er gelukkig toch vast nog (veel) meer dan we zouden kunnen menen of verwachten op basis van verkondigde/heersende theologische opvattingen.

Bron citaat: ‘Calvijn en het recht‘ – door Chr Strom –  Johannes Calvijn – zijn leven, zijn werk (1) – door Willem Balke, Jan C. Klok en Willem van ’t Spijker – Uitgeverij Kok.

(1) Deze uitgave was een geschenk voor de leden van de vereniging Protestants Nederland en de abonnees van het gelijknamige maandblad, ter gelegenheid van de herdenking op 10 juli 2009 dat Johannes Calvijn vijfhonderd jaar geleden werd geboren.

Bron afbeelding:  King James Bible

‘Let op uw voeten als u naar het huis van God gaat. Het is beter dat men daar komt om te luisteren dan om als vrome dwazen daar God een offer te komen brengen, want zulke mensen beseffen niet dat zij kwaad doen.‘ (Prediker 4 : 17, HSV, bewerkt)

De ware ‘eredienst’…

“De pausgezinden zijn dol en onzinnig tegen ons; ze willen hun leringen met lange speren en geweld doordrijven, omdat zij met pen [lett.: ganzenveer] en waarheid niets tegen ons kunnen inbrengen. Ik [= Luther] heb met grote ernst tot God gebeden en bid nog dagelijks, dat Hij hun voornemen zal besturen en tijdens mijn leven geen oorlog in Duitsland zal laten komen. Ik ben verzekerd dat God mijn gebed werkelijk verhoort, en weet, dat, zolang ik leef geen oorlog in Duitsland zal zijn. Wanneer ik nu sterf, rust en slaap, bid dan ook [voor uzelf] (1).

Niemand echter kan Jezus, Maria’s Zoon, Heere noemen, dat is, Hem als God met heel z’n hart vertrouwen en aanroepen, tenzij hij de Heilige Geest heeft [ontvangen] (vgl. 1 Korintiërs 12 vers 3). Deze wordt echter niet gegeven aan de verachters van Gods Woord, of aan godslasteraars, epicureërs [die zeggen laten wij eten en drinken want morgen sterven wij], niet aan ongehoorzamen, moordenaars, afgunstigen, zwelgers, zuipers, hoereerders, echtbrekers, ontuchtigen, dieven, gierigaards, woekeraars en die het onrecht ruimbaan geven. Idem, niet aan hen die hun naaste afzetten en oplichten, die vals getuigenis geven, en niet aan onrechtvaardige en zelfverzekerde mensen. Want zij en allen die zo vermetel voortgaan, als zou er geen ander leven na dit korte, ellendige leven komen, zijn en blijven eeuwig onder de macht van de duivel.*

Daarom is dit het belangrijkste: dat ieder Gods Woord vlijtig zal horen en met een waar geloof zal aannemen; zijn zonden zal belijden; voor de grote toorn van God zal verschrikken en zijn zondige leven zal opgeven, en zich zal beteren en bekeren, en met ernst de vergeving van al zijn zonden van God zal begeren en afsmeken – en ook vast zal geloven dat zijn zonden hem om Christus’ wil vergeven zijn, Die Zich Zelf daarvoor heeft geofferd en overgeven.”

Bron: Tom. 8. Jen. E. 379 a. R. 344 b. Weergave: Doctor Martin Luthers äußerst merkwürdige Weissagungen, gesammelt Dreißig Jahre nach seinem Tode, im Jahre 1576, herausgegeben von Johannes Lapäus, 1846, S. 261 ff

(1) Nog in 1546, het jaar van Luthers dood, brak de Schmalkaldische Oorlog (1546/47) uit. In 1618 brak nog eens de Dertigjarige Oorlog (1618/48) uit. Ook deze oorlog was begonnen als godsdienstoorlog (contrareformatie) en zaaide in heel Duitsland onnoemelijk veel dood en verderf tot in 1648 de Vrede van Munster werd gesloten.

* Opgemerkt AJ:  De heilige Geest Die ons belooft en geschonken wordt bij onze Doop en op het (gezamenlijk) gebed kunnen we zeker ook bedroeven, (openlijk) weerstaan, en zelfs uitblussen. Dat weerstaan van de heilige Geest door misverstaan en misbruik van Gods Woord kan zelfs onderdeel (geworden) zijn van een vrome godsdienstige traditie. De apostel Paulus stond in zo’n traditie en werd er genadig van bevrijd!

Bron citaat:  maartenluther.com

Bron afbeelding:  Pinterest (Spreuken 10 : 17)