JC33NL – Christelijk geloven in Nederland

Pasen 2017 (zie 1)

(…) “Moet ik, arme madenzak (2) die ik ben, ik die puur zonde ben, vast geloven dat Christus Die nooit zonde heeft gedaan, voor mij moest sterven en mijn zonde op Zich nemen? Wie kan dat geloven? Laat mij iemand zien die dat gelooft – die moet wel een groot hart hebben! Maar ik, ik heb de eeuwige dood en de eeuwige toorn van God verdiend. Moet ik mijn huid afstropen, geloven en zeggen: ik heb geen schuld, ik weet van geen zonde, de dood gaat mij niets aan, ik zal niet sterven?

Hoe is het mogelijk dat de natuur dit begrijpt? Terwijl ik weet dat schuld en zonde op mij ligt, moet ik dan zo hoogmoedig zijn dat ik zeg: ‘Ik weet van geen dood, ik weet van geen zonde, van geen straf en oordeel?’

Nu, deze grote roem overkomt een christen die een nieuwe mens wordt, zodat hij niets weet van dood en zonde. ‘Wat?’ zegt het hart, ‘kijk maar eens naar je zondenregister, je bent toch vol zonde!’ Dan antwoord ik: ‘Er is niets dan puur leven en onschuld. Christus is voor mij gestorven en opgestaan. Hij heeft Zich voor mij laten verslinden door dood en graf. Niets (en niemand) kan mij nu nog kwaad doen.’ (3)

Op dit hoofdstuk hebben wij ons leven lang genoeg te studeren en wij kunnen het dan nog niet onder de knie krijgen – ook niet als wij er honderd jaar over doen! Voor u is het heel makkelijk als er gepreekt wordt over de opstanding van Christus. Ja dat u het ook gelooft, daar gaat het om – begin en probeer het maar! Laat mij eens iemand zien die deze vier woordjes ‘opgewekt om onze rechtvaardiging’ (vgl. Romeinen 4:25) kan bevatten.

Alle mensenharten zijn niet genoeg om deze woorden te begrijpen, de hele wereld is te klein voor dit woord – want te groot zijn de woorden! Hoe zou vlees dit kunnen begrijpen? Ik ben vleselijk, vol zonde en ik hoor: dat de Zoon van God is neergedaald voor mij en tot mij zegt: ‘Je hebt gezondigd – maar Ik wil je plaats innemen! Je hoeft nu voor geen zonde of dood meer te vrezen.’ Dit kan ik niet begrijpen, want de Persoon is te groot – en het werk is te groot! Deze woorden zijn vol vuur, zodat zij in hen die geloven, zonde, dood en alle vrees verteren.”

Maarten Luther: Predigten des Jahres 1525, vgl. WA 17.1, 185, 28 – 186, 32

(1) Op Paasdag, 16 april 1525, preekte Luther volgens de toen gebruikelijke orde van Schriftlezing (wéér) over Markus 16 vers 1 tot 8. Maarten Luther (1483-1546) hield zich op zon- en feestdagen aan de oud-kerkelijke perikopen. Hoewel er op zondagmiddag en doordeweeks uit vervolgteksten gepreekt werd, was Luther heel voorzichtig met het afschaffen van wat voor hem maar bijzaken waren. Ulrich Zwingli (1484-1531) brak met het hele systeem – hij meende dat de perikopen de toegang tot het geheel van de Schrift in de weg stonden. Ook Johannes Calvijn (1509-1564) koos zo consequent mogelijk voor de doorlopende Schriftlezing en een daarbij aansluitende doorlopende prediking. Hoewel Calvijn persoonlijk geen voorstander was van christelijke feestdagen liet hij anderen daarin vrij. In het gereformeerd protestantisme ontwikkelde zich later toch weer een soort kerkelijk jaar op en rondom de grote feestdagen, echter zonder dat men daarbij terugkeerde tot de oude perikoop-voorlezingen.

(2) Madenzak: een typische uitdrukking van Luther om het ‘lichaam der zonde en des doods’ aan te duiden (vgl. Romeinen 7:24).

(3) (Romeinen 8 : 31-39 – Liedboek gezang 477, vers 2)
Wat kan ons schaden, wat van U scheiden,
Liefde die ons hebt liefgehad?
Niets is ten kwade, wat wij ook lijden,
Gij houdt ons bij de hand gevat.
Gij hebt de zege voor ons verkregen,
Gij zult op aarde de macht aanvaarden
en onze koning zijn. Halleluja!
Gij, onze Here, doet triomferen
die naar U heten en in U weten,
dat wij Gods zonen zijn. Halleluja!

Bron: Wilt u deze Luthercitaten ter kennismaking doorsturen aan uw vrienden. Er zijn geen kosten aan verbonden. Voor het aanmelden/afmelden van deze wekelijkse citaten kunt u gebruikmaken van dit e-mailadres info@maartenluther.com en van deze website: www.maartenluther.com

Bron afbeelding: Forum Refoweb

(…) “Het Paaslicht is de morgenglans niet van deze maar van een nieuwe aarde. Pasen is het goddelijke: ‘Er zij licht!’ tot een wereld die (ten onrechte) verheerlijkt wordt! Daarin ligt zijn unieke ‘Sursum corda’. Geen ander feest eist zo gebiedend dat wij over de aardse grenzen heen treden als dit feest. Pasen wordt in de lente gevierd. De vernieuwde aarde is echter maar een armoedige gelijkenis van dit feest. In het christelijke opstandingsgeloof gaat het niet om de oneindige vernieuwing van het natuurlijke en daarom altijd weer sterfelijke leven. Niet in de natuur, maar in de doop en het opbiechten van de zonde is het dat wij de weerschijn van Pasen moeten zoeken. De Opgestane die de discipelen zagen, is Hij die naar de hemel opvaart. Het ‘halleluja’ dat de Kerk aanheft, geeft geen stem aan de jubel die bestemd is voor deze kant van het graf. Zij is er vanwege de eeuwigheid aan de andere kant van het graf.

Pasen ziet dus op het eeuwige leven. Toch is daarmee nog niet het diepste geheimeniskarakter van de Paasmorgen aangegeven. Het ligt vooral daarin dat dit ‘halleluja’ dat betrekking heeft op de eeuwigheid, toch al op aarde gezongen wordt. De Opgestane die naar de hemel vaart, is verschenen aan zijn discipelen. Hij, de verheerlijkte, heeft hen uit de nacht van Golgotha weggetrokken. De Verheerlijkte heeft tot hen gesproken: ‘Onderwijst alle volkeren”. De Opgestane is degene die in zijn Kerk voortleeft. Dat wil niet alleen zeggen dat de roeping van de Kerk stamt uit de verheerlijking van het leven na dit leven. Het wil ook zeggen dat haar lotsbestemming altijd en reeds hier op aarde iets heeft van het leven hierna; anders gezegd: zij is wel in de wereld, maar niet uit deze wereld.

Van hieruit wordt veel van het verdrietige verklaarbaar, dat anders onverklaarbaar zou blijven. (…)

Niet het feit dat de Kerk in haar uiterlijke verschijning over kan komen als een machtsinstituut, roept de diepste tegenspraak op (1) – deze kant van de Kerk is voor de tegenstanders in zekere zin nog een troost en een toevlucht, omdat dit de sfeer is waarin zij haar tegemoet kunnen treden, hoewel tegen haar strijdend. De eigenlijke tegenspraak echter hangt samen met het bovenwereldlijke en boventijdelijke karakter van het christendom!”

Wat Gertud von le Fort naar voren brengt, is prachtig onder woorden gebracht door dr. W. Aalders. Hij vergelijkt de Kerk met de weduwe uit de gelijkenis (Lukas 18). Zij hoort, als haar man is heengegaan, niet meer bij deze wereld. Ze kan er niet meer volop in opgaan. Om die houding wordt ze gezien als een spelbreekster en wordt ze nauwelijks geduld. Op die manier wordt haar onrecht aangedaan.

Gertrud von le Fort schrijft verder:
“De tegenspraak van de tegenstanders doet ook denken aan de teleurstelling en de moedeloosheid van veel vrome christenen, als het met het christendom niet goed gaat. (…)

Vanuit dit gezichtspunt wijst al het mislukken, ja de triomf van de antichristelijke en de heidense machten, in de grond van de zaak op de triomf van Christus, dat wil zeggen de triomf van zijn lijden en van zijn dood. Maar in deze triomf gaat alleen de triomferende wereld (ook de “godsdienstige”! – AJ) te gronde. Het christendom zelf wordt de kroon op het hoofd gezet (2). Zijn ‘dood is verslonden tot overwinning.’ Wat van de mens uit gezien kruis en graf heet, dat heet van God uit reeds verheerlijking en eeuwig leven. Zo wordt het hoogste jubellied mogelijk, dat ooit op aarde heeft geklonken. Het ‘Dat zij jubele!’ en het ‘Halleluja’ dat op Stille Zaterdag wordt aangeheven, zijn de beide liederen waarvan men heeft gezegd: zij zijn geen liederen meer, maar ‘gezongen licht van de eeuwigheid‘.”

Gertrud von le Fort houdt ons voor:

• Pasen is het feest van het eeuwige leven dat zich realiseert aan de andere kant van de doodsgrens.
• Pasen is het feest van het eeuwige leven dat toch doorbreekt in deze wereld. Zo is de Kerk in de wereld, maar niet van de wereld.
• Pasen laat vooral zien dat de schijnbare overwinning van de boze de triomf van Christus betekent. Toen de Emmaüsgangers dat begrepen, sloeg de stemming om.

Blijkt op die momenten dat de Kerk van Christus moedeloos is en niet verder komt dan “wij hoopten…”, dat haar gezichtseinder veel te beperkt is geworden? Heeft zij het nodig om, evenals de Emmaüsgangers, bijgepraat te worden?

Wanneer de Kerk daarvoor openstaat, welke perspectieven breken zich dan baan!

(1) Ook voor gelovigen is de kerk als “machtsinstituut” en de glans en glorie die de mens daarmee toekomt en daarmee verspreiden kan nogal eens een houvast en troost.
(2) Beter is het hier niet te spreken over Christendom (of Jodendom…) maar over Gods kinderen. En in deze wereld betekent die kroon (dus) vooral nog “kruisdragen”.

Bron tekst: Ecclesia nr. 8 – april 2017 – “De discipelen toen en de Kerk van nu – eenzelfde les” van H. Klink, Hoornaar.
Bron afbeelding: Bemoedigende Bijbelteksten

58 Jezus zei tegen hen: Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: Vóór Abraham geboren was, ben Ik. 59 Zij namen dan stenen op om ze op Hem te werpen. Maar Jezus verborg Zich en ging de tempel uit; Hij ging midden tussen hen door en zo ging Hij weg. (Uit Johannes 8)

Over het lijden van Christus (6)

Het citaat voor deze week komt uit een doordeweekse preek die Luther gehouden heeft op zaterdagmiddag 6 maart 1529 over Johannes 19 vers 7. Kort voor onze hoofdtekst zegt hij het volgende: ‘Dit is wel het duidelijkste bewijs van de onschuld van Jezus, dat Pilatus niet eenmaal, maar twee, drie, ja, zesmaal roept en aantoont dat Jezus geweld en onrecht wordt aangedaan. Want hij had goed begrepen dat de Joden geen goede reden hadden om Jezus te beschuldigen. Voor de Joden echter kon er evenwel geen grotere zonde bestaan dan dat iemand van zichzelf zou zeggen: ‘Ik ben Gods Zoon.’ Daarom ook, als Christus voor de geestelijke rechtbank belijdt dat Hij Gods Zoon is, dan scheurt de hogepriester zijn klederen en roept: ‘Hij heeft God gelasterd, wij hebben verder geen getuigen nodig!’ (vgl. Mattheüs 26:65). Zij hadden immers het gebod: ‘Wie Gods Naam lastert, die moet gestenigd worden (vgl. Leviticus 24:16). Nu was voor hen ‘Gods Naam lasteren’ niet alleen het vloeken en schenden van Gods Naam, maar ook als iemand zou zeggen: ‘Ik ben God’ (vgl. Johannes 10:33). Ook deze zonde moest Christus voor ons dragen. Christus heeft dat woord ‘Ik ben Gods Zoon’ goed en duidelijk uitgelegd. In de eerste plaats als Hij zegt: ‘Als u de Zoon des mensen zult verhoogd hebben [aan het kruis], dan zult u erkennen dat Ik Die ben’ (vgl. Johannes 8:28 plus kanttekening SV). En verder zegt Hij: ‘Ik zeg u, van nu af zult u zien dat de Zoon des mensen zit aan de rechterhand van de Kracht en zal komen op de wolken des hemels’ (vgl. Mattheüs 26:64). Maar dit getuigenis heeft voor de Joden niets te zeggen. Hij moest de zonde dragen dat Hij een godslasteraar was, omdat Hij Zich Gods Zoon genoemd had.’

‘De Joden antwoordden hem [= Pilatus]: Wij hebben een wet, en naar de wet moet Hij sterven, want Hij heeft Zichzelf tot Gods Zoon gemaakt’ (Johannes 19:7, weergave DB 1545).

(…) “Voor ons is dit ook een goede preek en waarschuwing: dat Christus moest sterven omdat Hij Zich tot Gods Zoon had gemaakt (vgl. Genesis 2:17 en Leviticus 24:16). Want de wet is onze dood en duivel – deze ligt allen op de hals die zichzelf tot Gods Zoon hebben gemaakt. De uitspraak van Mozes is zeker goed: want wie zich dan ook tot Gods Zoon maakt, moet de dood sterven. Ieder mens heeft zich tot God of Gods Zoon gemaakt. Daarom zijn wij allen de dood schuldig en moeten allen sterven.

Van deze vloek der wet heeft Christus ons verlost. Hij wordt terechtgesteld, omdat Hij in onze plaats is getreden en ook deze zonde voor ons heeft willen betalen. Wat Zijn Persoon betreft was Hij echter geheel onschuldig aan de wet van Mozes – dus dat men de godslasteraar moest doden, ging Hem niets aan. Maar omdat Hij op Zich had genomen dat Hij in de plaats van alle mensen zou staan, moest Hij ook hun straf verwachten.

Wij mensen zijn het immers, die onszelf tot zonen [of kinderen] van God willen maken, ja, die God Zelf willen zijn. Adam is met deze zonde begonnen in het paradijs. Want hij liet zich door de oude slang, de duivel, opstoken dat het niet genoeg was om een prachtig schepsel van God te zijn, naar het beeld van God geschapen. Daarom wilde Adam geen mens blijven maar God zijn – goed én kwaad kennen. Toen hij nu hierin de oude slang navolgde en God gelijk wilde zijn, werd hij geen God, maar [werd als het ware] een duivel (vgl. Genesis 3:1 vv)

Nu volgen wij allen onze eerste vader Adam na en willen God gelijk zijn. Want ónze wijsheid, ónze kracht, ónze godsdienst, ónze heiligheid, óns geld en ónze dingen moeten ons tot zonen [of kinderen] van God maken. Daarop verlaten wij ons. Maar wij vertrouwen niet op Gods goedheid, barmhartigheid en genade. Kort gezegd: dit is de eerste zonde die Adam heeft bedreven en op ons heeft overgeërfd.

Deze zonde is het die nu in ons en door ons allen zonder ophouden wordt voortgezet. Adam wilde zelf God zijn en God moest niets zijn. Zo doen alle adamskinderen, daarom is het waar en goed gezegd: ‘Wie zichzelf tot Gods Zoon maakt, moet de dood sterven’ – dat zijn wij!”

Maarten Luther: Wochenpredigten über Joh. 16 20, 1528/29, vgl. WA 28, 348, 31 – 350, 8

Bron: Wilt u deze Luthercitaten ter kennismaking doorsturen aan uw vrienden. Er zijn geen kosten aan verbonden. Voor het aanmelden/afmelden van deze wekelijkse citaten kunt u gebruikmaken van dit e-mailadres info@maartenluther.com en van deze website: www.maartenluther.com (contact op de homepage)

Wat kan ons schaden,
wat van U scheiden,
Liefde die ons hebt liefgehad?
Niets is ten kwade, wat wij ook lijden,
Gij houdt ons bij de hand gevat.
Gij hebt de zege voor ons verkregen,
Gij zult op aarde de macht aanvaarden
en onze Koning zijn. Halleluja!
Gij, onze Here, doet triomferen
die naar U heten en in U weten,
dat wij Gods zonen zijn. Halleluja!

Geest van hierboven, leer ons geloven…
Gezang 477, zetting: G.G. Gastoldi (1591)
Tekst: M. Jacobse (1909-1972)

Bron afbeelding: SlideShare

29 Alle mensen die dit hoorden, ook de tollenaars, brachten hulde aan God en zijn gerechtigheid: zij hadden zich immers door Johannes laten dopen. 30 Maar de farizeeën en wetgeleerden verwierpen het plan van God: zij hadden zich immers niet door hem laten dopen. (Uit Lukas 7)

De Farizeeën en Schriftgeleerden, de godsdienstige leiders van Gods volk in de dagen van Jezus, de mensen dus die Jezus voor Pilatus brachten, worden nogal eens afgebeeld als mensen met harde, boze gezichten met vaak ook opvallende Joodse kenmerken… Mensen die min of meer eenvoudig en vrijwel direct al aan hun uiterlijk te herkennen zouden zijn geweest als onbetrouwbare booswichten van een “soort” waarvan haast al bij voorbaat vast stond dat ze wel meer kwaadaardige streken hadden uitgehaald en nog weer zouden kunnen uithalen…

Toch doen we er beter aan, ook al zal ons dat – met in gedachten nog de moordenaars van onze totaal onschuldige Heer Jezus – nog niet zo maar meevallen, om hierbij nu eens heel gewone, doorgaans vriendelijke en eerbiedwaardige mensen “voor ogen” te nemen. Neem bijvoorbeeld eens uw eigen predikant en de leden van de kerkenraad van uw gemeente in gedachten of wat ook mogelijk is en misschien beter passend nog, mensen die zichzelf tegenwoordig als kerkleiders kunnen en durven presenteren (mogelijk denken uw predikant en leden van de kerkenraad inmiddels ook al zo over zichzelf). Het moeilijkst wordt het natuurlijk wanneer we onszelf hierbij voor ogen zouden nemen om onszelf dan te zien en te verplaatsen in de verantwoordelijke positie van de toenmalige leiders van Gods volk.

Wat zouden wij gedaan hebben wanneer we zo’n belangrijke positie en rol in het leven van Gods volk hadden gekregen en bereikt door veel studie en veel inzet in m.n. ook dienst van en aan God ten bate van het volk en uiteindelijk natuurlijk ook niet zonder op den duur nogal wat verworven eigen belang. Al die inzet en inspanning vooral toch met goede bedoelingen (1), namelijk om Gods volk te bewaren bij de overleveringen van het oude volk Israël en vooral ook bij Gods wet en bij de dienst aan God in de herbouwde tempel. Met heel wat mensenwijsheid en ervaring, met veel voorzichtigheid, met tactiek en diplomatie was er toentertijd inmiddels door hen ook nog eens een voor Gods volk “redelijk leefbare” verstandhouding bewerkt met de vaak onberekenbare, meedogenloze en wrede bezetter(s)…

En dan worden al die verworvenheden en ook al die eigen belangen, die deze godsdienstige leiders steeds op het oog hadden en in het oog hielden – uit onverwachte hoek – bedreigd door een mens, die al die verworven mensenwijsheid en inzichten en al die menselijke berekening met Goddelijk gezag in het Licht van Gods Woord kwam stellen en die daarbij Gods volk en hun leiders wilde en durfde te vragen om een heel andere Weg met Hem te gaan. Om niet langer het vertrouwen te stellen op de inzichten en macht en “de wapens” (tactiek, diplomatie en zo nodig geweld) van mensen, maar op Gods Woord alleen en dus op Hem, Die van Zichzelf getuigde – en met ontzagwekkende woorden en wondertekenen bevestigde – dat Hij de Weg, de Waarheid en het Leven is. En ook dat daarom alle mensen van Gods volk (hun eerbiedwaardige leiders incluis) nu met Woord én Daad Zijn leerlingen moesten worden…

Hebben wij – van die moeite van ons mensen met Jezus – inmiddels niet ook al genoeg gezien en opgemerkt in het huidige samenleven van ons mensen? In de samenleving, maar zeker ook in de eigen kerk(en)/gemeente(n) en in eigen familie en gezinskring? En hoe staat het ermee in ons persoonlijk leven? En waar heeft dat bij ons inmiddels toe geleid, wanneer u let op uw eigen leven en de inzet die u toont voor uw eigen belang en die van anderen? Geeft u zich steeds weer gewonnen aan het Woord van God dat levend en krachtig is! Heeft u zich daadwerkelijk al een discipel van Jezus Christus betoond, een discipel die niet staat boven zijn Heer? Heeft u uw kruis al opgenomen? En weet u goed  en beseft u elke dag weer wat dat persoonlijk van u vraagt? Draagt u dat kruis nu trouw uw Heiland volgend na? Of hebben wij Hem – eerlijk gezegd en niet verzwegen – nog niet werkelijk al ons vertrouwen gegeven en leeft u ook nog steeds met en van allerlei menselijk inzicht en menselijke wijsheid en berekening en laat u toch ook liever – net als de Farizeeën en Schriftgeleerden en veel andere mensen uit Gods volk – als het er op aankomt uw eigen inzicht en uw eigen belang prevaleren boven Gods Woord, vooral wanneer u dat op zo’n moment toch even het beste uitkomt? Misschien heeft u niet zo’n heel hoge en verantwoordelijke positie en lijkt het allemaal nog wel mee te vallen en zo’n vaart niet te lopen. Toch zullen wij allen onszelf daarover ernstig hebben te bevragen en – in feite iedere dag weer – op te bezinnen, en dat met dagelijkse hulp van Gods Woord en eerbiedig gebed en met hulp van en overleg met onze broeders en zusters die ons (daarvoor) van God gegeven zijn. En van zulke broeders en zusters moeten wij ons ook er goed van vergewissen, dat zij de Here werkelijk van harte liefhebben en dat zij zich werkelijk op Gods Woord verlaten door zelf ook af te zien van allerlei vormen van “eigen inzicht” waar in plaats daarvan Gods Woord ons de weg wil en moet wijzen…

Opgemerkt: (bij de titel en tekst uit Lukas 7) Jezus moest ook voor de hoeren en tollenaars lijden en sterven aan het kruis, maar het waren de toenmalige kerkleiders die in hun (ver)blindheid Jezus veroordeelden, Hem lieten veroordelen door een Romeinse rechtbank en (daarmee) naar en aan het kruis lieten brengen door de Romeinse overheid.

(1) Kerkleiders weten en zeggen – altijd weer, daar zijn ze vooral aan te herkennen – te werken met “goede bedoelingen” en menen (daarom) altijd weer dat ook in de Kerk deze goede doelen de middelen wel zullen en mogen en moeten heiligen…

Woorden van Jezus tot ons allen (bewerkt):
‘Eén ding ontbreekt u: ga heen, doe weg alles wat u gebonden houdt (en waardoor en waarmee u God en medemensen veel tekort doet) en u zult een schat hebben in de hemel; en kom dan, neem het kruis op en volg Mij’ (naar Markus 10:21b).

Woorden van Jezus tot een “overactieve” kerkenraad/kerkleiders (bewerkt):
‘Broeders, broeders, u bent bezorgd en maakt u druk over veel dingen. Slechts één ding is nodig. Hebben ook jullie dat goede deel (voor jullie zelf en voor de gemeente) uitgekozen?’ (Naar Lukas 10 : 42)

Woorden van een “blindgeborene” (in feite woorden die nagezegd zullen worden door alle ware gelovigen!): ‘Eén ding weet ik, dat ik blind was en nu zie’* (Johannes 19:25b).
* Wij leren Hém zien als onze Profeet, Priester en Koning door het gelovig gebruik van de middelen, zoals Petrus zijn hoorders ook nog weer inprent in zijn tweede brief – lees het in 2 Petrus 1 : 12-21.

Woorden van een bekeerde Farizeeër:
‘Een ding doe ik: vergetend wat achter is, mij uitstrekkend naar wat voor is, jaag ik naar het doel: de prijs van de roeping van God, die van boven is, in Christus Jezus’ (Filippenzen 3:14).