JC33NL – Christelijk geloven in Nederland

‘Broeders en zusters, jullie zijn geroepen om vrij te zijn. Misbruik die vrijheid niet om eigen verlangens te bevredigen, maar dien elkaar in liefde, want de hele wet is vervuld in één uitspraak: “Heb je naaste lief als jezelf.”‘ (Uit Galaten 5 uit de verzen 13-26 : 13-14)

Geciteerd 1: Nog maar twee maanden geleden beschreef oud-president van Ierland Mary McAleese de doop als „een langdurige, stelselmatige, genegeerde ernstige beperking van de rechten van kinderen, (…) waardoor zij zonder hun toestemming en zonder mogelijkheid tot uittreding levenslang lid worden van de kerk”.
De bewering van McAleese is ondoordacht. De doop is op zichzelf uitwendig en is slechts een van talloze dingen die met een baby gebeuren zonder dat hij of zij er zelf iets over beslist. Kan een jongvolwassene een verzoek indienen om een paspoort van een ander land te krijgen, „want ik heb bij mijn geboorte niet voor mijn nationaliteit gekozen en deze spreekt me niet aan”? Vanzelf niet. Wat in het bevolkingsregister opgenomen is, is enkel een weergave van wat er gebeurd is, niet van gevoelens. Evenzo de doopregisters. Toch komen mensen met zo’n veronderstelling inmiddels bij kerken aankloppen om hun doop ongedaan te maken.
We hebben allemaal ouders of voogden (gehad) die vanaf onze geboorte naar eigen goeddunken keuzes voor ons gemaakt hebben en dat hebben we te respecteren (Hebreeën 12:9). Bedenk dat juist de totalitaire overheden in China en de Sovjet-Unie de kinderen verboden om kerken te bezoeken, zodat het hun ouders niet vrijstond ”de verkeerde opvoedingskeuze” te maken. En zelfs die communisten hadden veel minder bezwaar tegen de doop zelf dan tegen een christelijke opvoeding.

Opgemerkt 1a: Allereerst is niemand van ons betrokken geweest bij wie ons wilden (of misschien zelfs dat niet eens) verwekken en geboren laten worden. En ouders zijn toch het meest bepalend voor wat er uit een kind worden en groeien zal. Zelfs als ze het kind niet willen/kunnen opvoeden en van de hand (moeten) doen is dat toch al heel bepalend voor de toekomst van een kind.

Opgemerkt 1b: Wanneer er iemand in de wereld zou zijn, die zou zeggen: Ouders, dit kind neem ik voor mijn rekening. Al de kosten die jullie moeten maken om dit kind op te voeden en al de kosten en schulden die dit kind maakt, die zal ik vergoeden, want ik wil dat dit kind goed terecht komt. Wie zou er bezwaar maken tegen het aannemen van deze bijdrage aan de groei en opvoeding en levensloop van een kind? Zo mogen we de Doop ook beschouwen: Dit kind is gekocht en betaald en leeft niet voor eigen rekening maar op rekening van Zijn Schepper en Verlosser.

Geciteerd 2: Maar nee, de gereformeerde kerken zijn –evenals de vroege kerk– juist terughoudend in hun doopbeleid. Het verwijt dat „jullie gereformeerden baby’s erop los claimen” is dus het tegendeel van ons eigenlijke standpunt (en dat van de nieuwtestamentische kerk) dat men in een bepaald opzicht het ”recht” op de doop moet kunnen aantonen.
De ouders moeten het Evangelie hebben beleden, of een volwassen dopeling moet zelf eerst catechisatie hebben gehad. De zichtbare kerk kan slechts groeien door de prediking van Christus en door de voortplanting van oprechte christenen in gezinnen.

Opgemerkt 2: Waren de apostelen en hun medewerkers terughoudend in hun doopbeleid? Wanneer je de Doop van Lydia met haar huis en de doop van de gevangenbewaarder met zijn huis als voorbeeld neemt, dan kan je toch niet zeggen dat dit een bruikbaar voorbeeld is. En ook de drieduizend dopelingen na de Pinksterpreek van Petrus in Jeruzalem onderstreept die terughoudendheid niet. En na de uitstorting van de Heilige Geest op allen in het huis van de Romeinse Cornelius durfde/wilde Petrus hen de waterdoop niet onthouden. Blijkbaar was de waterdoop toch meer dan een uitwendig teken. Voor de dopelingen – en dat niet alleen in het huis van Cornelius! – was het een levenslang door anderen niet te betwisten bewijs van inlijving bij de gemeente van onze Heer Jezus Christus en een reden om altijd weer zonder schroom te kunnen en mogen naderen tot de troon van genade (Hebreeën 10 : 19-25)

Geciteerd 3: Paulus vond het niet belangrijk om te weten wie hij in Korinthe gedoopt had: „Ik dank God dat ik niemand van ulieden gedoopt heb dan Crispus en Gajus; Opdat niet iemand zegge dat ik in mijn naam gedoopt heb. Doch ik heb ook het huisgezin van Stéfanas gedoopt; voorts weet ik niet of ik iemand anders gedoopt heb. Want Christus heeft mij niet gezonden om te dopen, maar om het Evangelie te verkondigen” (1 Korinthe 1:14–17a). Het gaat dus om Evangelieverkondiging en bekering eerst en vooral, de doop in de nasleep daarvan.

Opgemerkt 3a: We moeten die opmerking van Paulus plaatsen binnen de context waarin hij dat zo heeft willen zeggen. Wanneer mensen zichzelf belangrijk willen maken door de ene apostel boven een andere apostel of boven een medewerker van hen te verheerlijken, dan wijst hij hen onmiddellijk terecht (zie 1 Korintiërs 4). Zijn opmerking heeft hier dus beslist niets te maken met een relativering van de Doop t.o.v. de verkondiging van het Evangelie. Het gaat er in dit geval om dat het volkomen onbelangrijk is, wie de doop heeft bediend. En dat is natuurlijk helemaal terecht, want niemand wordt in de naam van een apostel of prediker (of predikant/voorganger) gedoopt.

Opgemerkt 3b: Er zijn kerkgenootschappen waar de ouders van een dopeling meer waarde hechten aan het feit dat een predikant iets bijzonders voelde of te zeggen had bij de doop van een kind van hen, dan wat God Zelf daar te zeggen had over hun kind. Neem aan dat ik niet de enige ben die de verhalen daarover gelezen heeft of uit de mond van anderen vernomen of misschien wel zelf zo’n ouder is, die meer waarde hecht aan wat mensen te zeggen hadden bij en over de Doop, dan wat God Zelf ons laat horen.

Opgemerkt slot:

1. De apostelen en (dus) ook Paulus en hun medewerkers lieten volwassenen, die maar één preek aangehoord hadden en de aansporing om zich te laten dopen gehoor hadden willen geven, niet eerst nog een catechese-traject doorlopen. Ze werden onmiddellijk gedoopt. Het dopen lieten de apostelen zonder probleem ook aan hun medewerkers over. De discipelen hadden zelf ook al van hun Heer, toen Hij nog op aarde met hen rondtrok, gewillige hoorders mogen dopen.
2. De Doop is geen inlijving bij een kerkgenootschap, maar inlijving bij de Gemeente van onze Heer Jezus Christus. Omdat aan de gemeente(n) van Jezus Christus de bediening van het Woord, Doop en Avondmaal toevertrouwd werd (zie 1 Timoteüs 2 : 14-16), moet dat toch duidelijk zijn en goed beseft worden. De Doop op zich is geen claim van een bepaald kerkgenootschap op een dopeling.
3. Niet wat mensen doen, maar wat God belooft, betekent en bezegelt bij de Doop heeft waarde voor de dopeling. Het is iets waar een gedoopt mens een leven lang alleen maar dankbaar voor kan zijn en die er oorzaak van is dat hij/zij zonder schroom mag naderen tot de troon van genade (zie Hebreeën 10 : 19-25)

Bron citaat: RD Opinie | Wat zeg je dan – ‘Is de doop een religieuze dwangbuis?’ – door Alexander C. Thomson (studeerde middeleeuwse talen van de Britse eilanden aan de universiteit van Cambridge en is zzp-tolk en Bijbelvertaler).

‘We hebben nu een hogepriester die dienst doet in het huis van God; laten we God dan naderen met een oprecht hart en een vast geloof, nu ons hart gereinigd is, wij van een slecht geweten bevrijd zijn en ons lichaam met zuiver water gewassen. Laten we zonder te wankelen datgene blijven belijden waarop we hopen, want Hij Die de belofte gedaan heeft is trouw.’ (Uit Hebreeën 10 uit de verzen 19-25 : 21-23)

Bron afbeelding: Faith Hope & Joy

‘Welnu, met de Heer wordt Geest bedoeld, en waar de Geest van de Heer is, daar is vrijheid.‘ (Uit 2 Korintiërs 3 vers 17)

Geciteerd: Van de 181 plaatselijke Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) hebben zich tot nu toe 33 bij de behoudende ‘Rijnsburggroep’ gevoegd. Dat bleek zaterdag op de eerste Algemene Vergadering van deze groep. Van de gemeenten die nog geen besluit hebben genomen, waren er 22 aanwezig als ‘waarnemer’ en 10 als ‘gast’.
De behoudende gemeenten gaan voortvarend te werk. Ze werken aan, zoals ze het noemen, ‘herstel van het kerkelijk samenleven’, los van de andere CGK-gemeenten. Zaterdag kozen ze een bestuur en werden de deelnemende kerken onderverdeeld in vier classes (kerkelijke regio’s) in opbouw.

Opgemerkt: Voor mij staat vast dat voor deze groepering – zich hergroeperende – christenen deze woorden van Paulus van toepassing zijn: ‘Tot op de dag van vandaag ligt er een sluier over hun hart, telkens als de wet van Mozes wordt voorgelezen. Maar telkens als iemand zich tot de Heer wendt, wordt de sluier weggenomen. Welnu, met de Heer wordt Geest bedoeld, en waar de Geest van de Heer is, daar is vrijheid.’ (Woorden uit 2 Korintiërs 3 daarvan de verzen 15-17).

En in de Galatenbrief schrijft Paulus: Broeders en zusters, jullie zijn geroepen om vrij te zijn. Misbruik die vrijheid niet om uw eigen verlangens (wat die ook mogen zijn, niet alleen materieel, maar ook geestelijk en godsdienstig) te bevredigen, maar dien elkaar in liefde, want de hele wet is vervuld in één uitspraak: “Heb je naaste lief als jezelf”. Maar wanneer jullie elkaar aanvliegen, pas dan maar op dat jullie niet door elkaar verslonden worden.’ (…) ‘Wanneer jullie je door de Geest laten leiden, zijn jullie niet onderworpen aan de wet.’ (…) ‘Maar de vrucht van de Geest is liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, zachtmoedigheid en zelfbeheersing. Er is geen wet die dáár iets tegen heeft.’ (…) ‘Wanneer de Geest ons leven leidt, laten we dan ook de richting volgen die de Geest ons wijst. Laten we elkaar niet uit eigenwaan de voet dwarszetten (o.a. bij de kerkdeuren en vergaderzalen van synodes) en elkaar geen kwaad hart toedragen.’ (Woorden uit Galaten 5 en lees 6 er ook maar bij)

En wat betreft de liefde en de wijsheid en de nederigheid en zachtmoedigheid (van onze Heer!) die we nodig hebben in het dagelijks leven en ook in de kerkelijke omgang met elkaar, schrijft Jakobus: ‘Komt een van jullie wijsheid te kort? Vraag God erom en Hij, Die aan iedereen (in Christus’ gemeente!) geeft, zonder voorbehoud en zonder verwijt , zal je ‘de nodige wijsheid geven. Vraag vol vertrouwen, zonder te twijfelen. Wie twijfelt is als een golf in de zee, die door de wind (en niet door de Geest) heen en weer wordt bewogen. Wie zo aarzelend en onberekenbaar is bij alles wat hij of zij doet, moet niet denken ook maar iets van de Heer te ontvangen.’ (Uit Jakobus 1 uit de verzen 1-27 : 5-8, lees deze brief voor onze geloofspraktijk nog weer in z’n geheel).

* Daarmee is niet gezegd dat er binnen de cgk en aanverwante kerken bij de andere ‘groeperingen’ alles daar wel aan het werk en de vrucht van de Geest kan en mag worden toegeschreven.

Bron citaat: ND geloof – ‘‘Rijnsburgkerken’ beginnen met opbouw eigen kerkelijk leven. ‘Verdrietig, maar het geeft ook rust’’ – door Hilbert Meijer

‘Wanneer de Geest ons leven leidt, laten we dan ook de richting volgen die de Geest ons wijst. Laten we elkaar niet uit eigenwaan de voet dwarszetten en elkaar geen kwaad hart toedragen.’ (Uit Galaten 5 vers 1)

Bron afbeelding: Pinterest

‘Nochtans weet ik dat het de godvrezenden wel zal gaan omdat zij voor Hem vrezen.’
(Uit Prediker 8 vers 12b)

Geciteerd 1: Deze werkgroep (1) heeft het heil van de samenwerking gezien. Het is natuurlijk niet waar, dat de botsing van meningen automatisch de waarheid tevoorschijn doet komen. Maar om haar te vinden, ‘dat edel wicht dat waarheid heet‘ (2), is intensieve samenwerking noodzakelijk. Die samenwerking gaat zo ver, dat ook de geestverwante tegenstander bij herhaling aan het woord komt.

Geciteerd 2: De samenwerking binnen de school (die geen strikte begrenzing gehad zal hebben) wordt bepaald door het doel, het goede zoeken voor het Godsvolk. De uitgever vestigt daarop de aandacht in 12 vers 9 v: ‘En behalve dat Prediker (= prediking, wijsheid, antwoord, richtlijn, waarheid) wijs geweest is, heeft hij het volk in kennis onderwezen‘. We merken dat de uitgever en eerste exegeet van het boek Prediker dit geschrift beter verstaan heeft dan alle navolgende exegeten, en dat is voor die volgenden geen schande, want de exegese in 12 vers 9 is Gods eigen Woord. Het boek Prediker exegetiseert zichzelf – anders zouden we het nooit kunnen begrijpen.

Geciteerd 3: Qohèleth – laten we die zinvolle schuilnaam overnemen – heeft het volk onderwezen, en wel het volk als vergadering of gemeente, als qahaal. Zo getuigt dit boek van saamhorigheid in een tijd waarin die saamhorigheid ging verdwijnen.
‘Prediker zocht woorden van welgevallen te vinden, een oprecht geschrift, woorden van waarheid.’
‘Woorden van welgevallen’ (misschien mogen we parafraseren: woorden van genade), een geschrift van oprechtheid, woorden van waarheid. ‘Dit is een getrouw woord en aller aanneming waardig‘ heeft de uitgever op zijn manier en in de stijl van zijn tijd gezegd.

Geciteerd 4: Prediker heeft oog gehad voor de saamhorigheid van de qahaal, de gemeente: ‘De woorden van wijzen zijn als prikkelen‘, ze stimuleren en maken wakker, men kan ze niet meer kwijt raken en gaat er met elkaar over spreken. ‘Ze zijn als ingeslagen nagels‘ [=spijkers]; daarbij kan men denken aan het feit dat woorden van echte wijsheid ‘inslaan’ en ‘aanslaan’; maar nog meer denken we hier aan de aaneenhechtende werking van ingeslagen spijkers. Het volk moet zijn eenheid en saamhorigheid terugvinden, het in losse groepen uiteenvallende volk moet weer gemeente, qahaal worden.
Deze uitgever is wel een zeer moedig man geweest, en een groot optimist. Hij achtte de verkenning van de donkerheid en onzekerheid goed voor het volk.

Geciteerd 5: De wijsheidsschool die achter dit boek staat, heeft weinig tot niets georganiseerd, het was een zeer ‘onwerelds’ gezelschap. Zij zeiden niet: als we het dáár niet eens over kunnen zijn, dan kunnen we de tent wel sluiten. (…) Bezien we dit boek met de ogen van een man, die succes-door-eenheid nastreeft, dan moeten we het een chaotisch boek noemen. Eigenlijk vinden we het allemaal een beetje chaotisch. (…) Wie de diepte van de ware religie wil leren kennen, moet alle diepe wegen van dit boek zijn doorgegaan. Daarbij gaat het om dood en leven. Het thema van het ijdele staat in direct verband met de dood.
De samensprekenden hebben hun ambt van predikers zo goed begrepen, dat zij geheel hun persoon in dit ambt deden opgaan. Zij werkten persoonlijk, soms zeer persoonlijk. Tegelijk was hun betrekkelijk kleine groep een gemeente, die zich aftobde om het volk als qahaal, als gemeente te dienen. Opdat dit volk weer werkelijk qahaal zou worden.

(1) De werkhypothese, waarvan de schrijver gebruik heeft gemaakt, namelijk dat het boek Prediker een verslag is van een discussie waaraan vele en in overtuiging uiteenlopende sprekers deelnamen, ligt zó voor de hand, dat we moeilijk kunnen aannemen dat ze nooit eerder geopperd zou zijn. In de ons bereikbare literatuur hebben we haar echter niet aangetroffen.
(2) Zie het gedicht ‘Vriendenzoen’ van Guido Gezelle.

Opgemerkt: Zou er binnen de gereformeerde kerken niet ook zo’n ‘Prediker-werkgroep’ wenselijk en haalbaar dienen te zijn?

Zie bij bovenstaande citaten en opmerking aanvullend ook nog deze blogs:

• ‘Elke gelovige exegeet bij de gratie Gods…‘
• ‘De realiteit van de onwankelbare liefde van God (I)‘
• ‘De Schrift moet preek worden!‘
• ‘Een levende interactie met de Schrift vandaag de dag‘…

Bron citaten: Boek – ‘Heersende te Jeruzalem’ – door prof. dr. K.J. Popma (1903-1986)

Bron afbeelding: SlideServe

‘Dus altijd wanneer jullie als gemeente samenkomen en dit brood eten en uit de beker drinken verkondigen* jullie de dood van de Heer, totdat Hij komt.’ (Uit 1 Korintiërs 11 uit de verzen 20-26 : 26).
* Zie hierbij 2 Korintiërs 5 : 14-21.

Geciteerd 1: In Inverness nodigde een ouderling van de Free Presbyterian Church ons thuis uit. Hij raakte niet uitgepraat over de Schotse geloofshelden van weleer.

Opgemerkt 1: Waarom overtreden wij gelovigen altijd weer zo gemakkelijk het onderwijs (in o.a. 1 Korintiërs 4 : 6-14) dat wij niet in en over mensen hebben te roemen en dat door ons te houden en elkaar te herinneren aan ‘wat geschreven staat‘ (over geloofshelden in Hebreeën 11 bijv.), maar dat we desondanks altijd weer reden zien en vinden onszelf belangrijk te maken door (in bovengenoemd geval de Schotse puriteinen) de één (prediker of groep van theologen) te verheerlijken boven een ander (prediker of groep).

Geciteerd 2: Op het eiland Harris and Lewis maakten we de meerdaagse communion season (avondmaalbediening) mee. Gelovigen van de Highlands and Islands zoeken elkaar bij die gelegenheid op. Wat bleek? De Schotse vromen begroetten elkaar niet met „Hoe gaat het met je?” maar met „Hoe is het met je ziel vandaag?” Zo’n zielenvraag geeft te denken.

Opgemerkt 2: Paulus zegt van de Avondmaalsviering dat wij daar samen met alle andere gedoopte leden van een christelijke gemeente de dood van de Heer verkondigen totdat Hij komt. Daarom zou de begroeting ‘De Heer is waarlijk opgestaan‘ de gelovigen beter passen en sieren dan de vraag naar elkaars zielentoestand. Wij belijden aan die tafel dat wij in de dood van onze Heer mee begraven zijn toen Hij voor ons stierf op Golgotha… – lees het maar na in de ‘Pinksterpreek’ van Paulus in 2 Korintiërs 5 : 14-21, en ook wat wij te belijden hebben over onze Doop in Romeinen 6 en wat wij belijden over dat we ons nog altijd zondaars weten te zijn in Romeinen 7.

Geciteerd 3: Het hebben (of zijn?) van een ziel maakt de mens tot mens. De eeuw is in zijn hart gelegd (Prediker 3:11). Hij is geschapen naar Gods beeld. Begiftigd met besef van goed en kwaad. Oorspronkelijk aangelegd op zijn Schepper. Bestemd tot Zijn dienst en de eer van Zijn Naam.
De reformator Calvijn noemt de ziel „het onsterfelijke, maar geschapen wezen dat het edelste deel van de mens is”.

Opgemerkt 3a: De mens is als schepsel een twee-eenheid en wat God samengevoegd heeft dat scheide de mens niet. We kunnen wel pogen om wat onderscheid te maken, maar dat zullen we doen door eerbiedig gebruik te maken van wat in Gods Woord geschreven staat. De levensgeest in de mens komt van God en die levensgeest bestaat van eeuwigheid. Bij de opstanding zal God ons opstandingslichaam weer Zijn levensgeest inblazen, maar nu zo dat ook wij – net als onze Heer – ten volle vervuld zijn van de Heilige Geest (zie 1 Korintiërs 15 : 28).

Opgemerkt 3b: ‘Begiftigd met besef van goed en kwaad’. Of waarschuwde de boom ‘van de kennis van goed en kwaad’ de mens (Adam&Eva) juist voor het gebrek aan kennis om goed te kunnen onderscheiden tussen goed en kwaad en vroeg God daarmee van hen om niet eigen verstand (en ‘besef’) maar het door Hem tot de mens gesproken Woord alle vertrouwen te geven…

Opgemerkt 3c: ‘Bestemd tot Zijn dienst en de eer van Zijn Naam’. Of eerst en vooral bestemd tot een liefdevol dankbaarheidsleven en dat juist tot heil van onze naasten, want dat is toch werkelijk alle eer aan God geven?! Zie o.a. het onderwijs in Psalm 50 en ook wat Johannes ook ons geschreven heeft (!) in 1 Johannes 4 : 11-21. En ook de profeten uit het OT (w.o. de Psalmisten) hielden het ons al voor.

Bron citaat: RD Opinie – ‘Schotse avondmaalgangers begrepen hoe kostbaar de ziel is’ – door ds. J.M.J. Kievit (christelijk gereformeerd emeritus predikant).

‘… want ieder die eet of drinkt maar niet beseft dat het om het lichaam van de Heer gaat – en de verkondiging die daarvan uitgaat en dus niet om daarmee getuigenis te geven over de ‘hoogstpersoonlijke conclusies over de toestand van eigen ziel’ – roept daarmee zijn of haar veroordeling uit over zichzelf.’ (Uit 1 Korintiërs 11 uit de verzen 27-34 : 29)

Bron afbeelding: Heartlight Gallery

‘Besef goed dat de tijd van het oordeel is aangebroken. Dat oordeel begint bij Gods eigen mensen. Als het begint bij ons, hoe zal het dan zijn met hen die het Evangelie weigeren te aanvaarden. Als zij die rechtvaardig leven – in de praktijk van alledag leven uit de rechtvaardiging door het geloof – al ternauwernood gered worden, hoe moet het dan gaan met hen die zondigen omdat ze God niet geloven en gehoorzamen. Daarom moeten allen die lijden te verduren hebben omdat God dat wil, het goede blijven doen – voor hun medegelovigen en zelfs hun vijanden – en hun leven toevertrouwen aan Hem op wie wij vertrouwen omdat Hij ons heeft geschapen*.’ (Uit 1 Petrus 4 uit de verzen 7-19 : 17-19)
* Zie Jakobus 1 : 18 waar we lezen: ‘Hij wilde ons door de verkondiging van de waarheid tot leven roepen om ons de eersten te maken in Zijn schepping.’

Geciteerd 1: Luther’s ethiek is ‘ethiek om te overleven in gevaarlijke tijden’. In de context van chaos en gevaar is ze van levensbelang omdat ze nuchter en praktisch, en volstrekt niet wettisch is, kan ze gemakkelijk aangepast worden aan de nood van de tijd. Het geloof slaat elke aanspraak op eeuwige geldigheid radicaal aan gruzelementen. Daarvoor in de plaats verschaft ze het inzicht in de echte dienst aan de mensheid, die het leed niet op grond van de een of andere ideologie groter maakt alsof dergelijke offers noodzakelijk zouden zijn in verband met de winst die in het eind der tijden verwacht mag worden. Als het waar is dat de christen leeft tussen de razernij van de duivel en de toorn van God, tussen de macht van de chaos en het komende gericht, dan is de noodzaak de resterende tijd goed te gebruiken en de schepping, de ruimte waarin wij leven naar vermogen te beschermen. Tot op het laatste moment blijft de opdracht van God bestaan om goed voor de wereld te zorgen. Op dat gebied – en alleen daar – is de mens een helper van God: ‘Ja, Hij kan het wel alleen doen, maar Hij wil het niet. Hij wil dat we met Hem samenwerken en doet ons de eer aan dat Hij met ons en door ons Zijn werk wil voltooien (1), en als wij deze eer niet wensen, dan zal Hij alleen de arme helpen…’

Boven de hoofden van de weigeraars zal Gods gericht aanbreken, al hebben ze nog zoveel missen opgedragen, aan pelgrimstochten deelgenomen of tegen ketters gestreden. Zouden dat werkelijk de goede werken zijn, gezin, huis en hof in de steek te laten om het eigen heil – en ‘heilige doelen’ (2) – na te streven? Dan lacht de duivel, omdat we God schade berokkenen en we helpen hem de vurig verlangde chaos dichterbij te brengen.
Luther heeft het doel van de christelijke ethiek verlegd van de hemel naar de aarde. Goede werken scheppen ‘heil’, maar dat heil bestaat in het overleven in een bedreigde wereld.

Geciteerd 2: Met het oog op het voortschrijden van de tijd kunnen er geen kruistochten met een legermacht gevoerd worden, maar sinds Pinksteren dient dat te gebeuren met het ‘geweld’ van de verkondiging van de kruisdood van de machteloze Christus.
Uit het bovenstaande (wat eerder in dit hoofdstuk geschreven werd) is duidelijk geworden dat niet gezegd kan worden dat Luther de Reformatie heeft ‘geïntroduceerd’. Voor zijn besef gaat het uitsluitend om verbetering van deze wereld zodat ze kan overleven tot het tijdstip waarop God definitief een einde aan de chaos zal maken. Deze opvatting over het leven in de eindtijd maakt het voor mensen uit onze tijd moeilijk om toegang tot Luther te krijgen. De man uit Wittenberg lokt in feite uit dat zijn tegenstanders hem terugdrijven in de Middeleeuwen en zijn aanhangers hem omvormen tot een dragende kracht van vroegere en hedendaagse vooruitgang.

Het feit dat Luther niet gerekend kan worden tot het tijdperk van de Middeleeuwen en evenmin tot de moderne tijd, vormt tevens de basis voor zijn talent de oerchristelijke boodschap van het naderende Koninkrijk van God weer op realistische wijze en vanuit de eigen ervaring te verkondigen aan mensen van zijn eigen tijd. Ondanks, althans naar de huidige maatstaven, onvoldoende kennis van de taal en ontbrekende wetenschappelijke hulpmiddelen was hij – net als de apostelen en hun medewerkers! – de theologische wetenschap eeuwen vooruit met zijn raadgevingen voor het leven van de Christenheid tussen de tijden (3).

(1) Zie o.a. 2 Petrus 3 : 8-9
(2) Zie hierbij deze serie blogs: https://jc33nl.nl/2021/01/27/apostolische-wijsheid-en-geduld-versus-dwepers-en-drijvers-i/ (t/m VII)
(3) Pinksteren en Wederkomst.

Bron citaat 2: ‘Luther – Mens tussen God en duivel – Hoofdstuk II. Een Middeleeuws gebeuren’ – door Heiko A. Oberman (1930-2001).

‘Heb geduld, broeders en zusters, tot de Heer komt. Denk eens aan de boer, die geduldig blijft wachten op de kostbare opbrengst van zijn land, tot de regens van het najaar en voorjaar zijn gevallen. Wees net zo geduldig, want de Heer zal spoedig komen.’ (Uit Jakobus 5 uit de verzen 7-11 : 7-8)

Bron afbeelding: Pinterest

‘Broeders en zusters toen ik bij jullie kwam om het geheim van God te verkondigen, beschikte ook ik niet over uitzonderlijke welsprekendheid of wijsheid. Ik had besloten jullie geen andere kennis te brengen dan die over Jezus Christus – de gekruisigde. Bovendien kwam ik bij jullie in al mijn zwakheid en was ik angstig en onzeker. De boodschap die ik verkondigde overtuigde niet door wijsheid, maar bewees zich door de (werkzame) kracht van de Geest (in jullie), want jullie geloof moest niet op menselijke wijsheid (en inspiratie!) steunen, maar op de kracht van God.’ (Uit 1 Korintiërs 2 de verzen 1-5).

Geciteerd 1a: Maarten Luther was zo’n inspirerende persoon. Zijn (!) opvattingen over God, de mens en de schepping bevatten een blijvende en aantrekkelijke dynamiek en werden verder ontwikkeld (!) door mede-hervormers. Er ontstond een nieuw en omvattend wereldbeeld en de kernwaarden van dit wereldbeeld bleken een positieve uitwerking te hebben op de samenleving als geheel.

Geciteerd 1b: Het verhaal is vrij eenvoudig te vertellen: Eén man in een afgelegen stad zocht naar God en veranderde de wereld. Die man was Maarten Luther. (…) Door de ontdekking van het individu te combineren met de verantwoordelijkheid voor de gemeenschap opende hij (!) de mogelijkheden voor de persoonlijke ontwikkeling van gaven en talenten en moedigde hij individuen en groepen aan om sociale verantwoordelijkheid te nemen. (En zo gaat de lofzang van deze professor in de theologie op de persoon en het werk van Luther nog wel even door…).

Geciteerd 2: Luther verwachtte van de reformatie in zijn tijd geen andere vooruitgang dan het woeden van de duivel die uitgedaagd is door de herontdekking (!) van het Evangelie. Met dubbele energie zal de tegenstander zich van alle kanten en met alle middelen op de kerk storten. Voordat de wereldgeschiedenis voltooid is, zal de vervolging toenemen, want een algemene reformatie – dat wist Luther sedert 1520 – is niet van de paus, niet van een concilie en ook niet van de een of andere ‘reformator’ te verwachten. Reformatie schept God doordat Hij de geschiedenis voltooit. Aan dit gebeuren zal de contra-reformatie van de duivel voorafgaan.
Het ligt voor de hand Luther ervan te verdenken dat zijn sombere beeld van de toekomst opgeroepen wordt door een pessimisme dat teruggaat op de beginjaren van de reformatie. Toen viel immers nog niet te voorzien wat eens uit de evangelische beweging zou groeien. Moeten de verrassende successen van de reformatie die toch werkelijk gekomen zijn, niet aanleiding geven tot een nieuwe, ‘optimistische’ interpretatie van de zichtbare vernieuwing van de kerk?
Een blik op de laatste fase van het leven van Luther kan hier duidelijkheid verschaffen. Opnieuw vormt het martelaarschap van een augustijnermonnik voor Luther de aanleiding zijn visie te geven op de tijd waarin hij leeft. Het gaat om Robert Barnes uit het augustijnerklooster van Cambridge, die op bevel van koning Hendrik VIII op 30 juli 1540 in Smithfield verbrand wordt.
(…) Nog in datzelfde jaar geeft Luther in Duitse vertaling de laatste geloofsbelijdenis van de veroordeelde uit. In het voorwoord daarbij maken de laatste woorden daarvan volledig duidelijk waaruit de vooruitgang en het succes van de (begonnen) reformatie bestaan: ‘Het zal nog erger worden. Amen’.
De kerk deelt in het lot van haar Heer. Tot het eind van zijn leven waarschuwt Luther dat de tegenstander in het geheel niet geïntimideerd is, de aanval op geen enkele manier schuwt en geen geweld vreest, ‘want God slaapt en verbergt zich, ja Hij is voor de zijnen op alle manieren zwak’, de duivel en zijn trawanten zijn ‘zeer moedig en achtervolgen de lijdende en vluchtende, gestorven God.’…

> Lees meer/verder in deze blog: ‘Want God slaapt en verbergt Zich…‘

> Lees eventueel ook nog deze blog: ‘De stoere en de bedeesde Luther…‘

Bron citaten 1a-b: De Waarheidsvriend, 12 maart 2026 – ‘Coram Deo: leven voor Gods aangezicht. Hoe Maarten Luther de wereld veranderde’ – door prof. dr. H.J. Selderhuis.
Bron citaat 2: ‘Luther – Mens tussen God en duivel – Hoofdstuk IX. De Christenheid tussen God en duivel’ – door Heiko A. Oberman (1930-2001).

‘Ik roep je dringend op, ten overstaan van God en Christus Jezus, Die zal oordelen over levenden en doden, ik bezweer je bij Zijn komst en heerschappij: Verkondig de Boodschap*, blijf aandringen, of het nu uitkomt of niet, wijs terecht, bestraf en vermaan met alle geduld dat het onderricht vereist. Want er komt een tijd dat de mensen de heilzame leer niet meer verdragen, maar leraren om zich heen verzamelen die aan hun verlangens tegemoet komen en hen naar de mond praten. Ze zullen niet meer naar de waarheid luisteren, maar naar verzinsels. Jij echter moet in alles nuchter zijn, je lijden aanvaarden, je werk als verkondiger (!) van het Evangelie doen, je dienende (!) taak vervullen. (Uit 2 Timoteüs 3 en 4 de verzen 1-5, van 4)
* Zie Paulus samenvattende woorden over ‘de Boodschap’ die verkondigd moet blijven worden de woorden in Titus 3 : 1-8.

Bron afbeelding: JeffRandleMan-com

‘God schiep de mens als Zijn evenbeeld, als evenbeeld van God schiep Hij de mens, mannelijke en vrouwelijk schiep Hij de mensen.’ (Uit Genesis 1 vers 27)

Geciteerd: Men wordt niet als vrouw geboren, men wordt tot vrouw gemaakt.’ Zo luidt een bekende zin van Simone de Beauvoir uit De tweede sekse. Alleen columnist B.J. Spruyt had er oog voor. Hij stelde afgelopen maandag dat een man weliswaar een jager genoemd kan worden, maar dat dat vooral opgevat moet worden als een oproep tot hoffelijkheid.

Een vriend van mij is jager. In zijn vrije tijd. Het was even alsof ik hem hoorde spreken. Konijnen, hazen, herten, hij ziet ze niet als prooi. Jagen is een loflied op de schepping. Het is omgeven met rituelen waar conservatieven vreugde aan zullen beleven. Het gedode dier krijgt een takje in de bek. De jachthoorn wordt geblazen. De jager eert zo het leven van het dier en de jacht. Op een website las ik zelfs iets over stil zijn, reflectie, eerbied.

Een man als jager is voor vrouwen dus geen reden tot zorg. Allemaal hoffelijkheid. Maar zo niet voor Simone de Beauvoir. In haar boek fileert zij juist dit soort taal.

Opgemerkt 1a: ‘Alleen columnist B.J. Spruyt had er oog voor.’? Nee, misschien was hij nu de enige van de krant die zich erover uitsprak, maar we mogen toch aannemen dat het aanvaarden van het feit dat God de mens schiep als man en als vrouw en dat je door geboorte (als regel) als man of als vrouw geboren wordt ook nog als Bijbelse waarheid aangenomen wordt door het merendeel van de schrijvers voor en de lezers van het ND.

Opgemerkt 1b: Nu wordt met het aanhalen van de woorden van een conservatieve vrijetijdsjager de poging van Bart-Jan Spruyt om het beeld van de man als ‘jager op jachtwild’ (zoals dat op de jeugdconferentie onder woorden werd gebracht) om te buigen naar de man als ‘hofmaker’ weer helemaal teruggebracht naar het beeld van de man die achter het wild aanjaagt. En het ‘loflied’ op de vrouw dat door Adam ‘gezongen’ werd, nadat hij uit zijn slaap wakker geworden was, wordt nu een loflied na de jacht, dat bij een goed glas wijn met wild op tafel, na eerst een een vroom dankgebed voor al dat lekkers (1), gezongen dient te worden.

Opgemerkt 1c: Dat Adam sliep toen Eva geschapen werd en dat hij eerst weer wakker moest worden om Eva als medemens naast zich te ontvangen, dat word hier doelbewust ‘buiten beeld’ gehouden/gebracht. Het moet allemaal passen in het plaatje van de man als edele jager, die zelfs bij het opjagen en doden van wild nog denken moet aan de jacht op een vrouw en haar ‘overmeesteren’. En dan wordt het bij ‘Gereformeerd Beraad M/V (waar B. J. Spruyt een vertegenwoordiger van is) dat van nature een jager zijn van de man nog aan Gods scheppingsorde toegeschreven ook. Maar Adam en Eva waren tuiniers (beter nog: hoveniers) in de hof (2) van Eden en daar viel nog niets te (be)jagen en te belagen.

(1) ‘Wildbraad’, zie Genesis 27 : 5-7.
(2) Ze waren er niet eens de ‘hofmakers’ van, ze kregen die hof van God kado!

Bron citaat: ND opinie – ‘Mannen en vrouwen zijn eraan gehecht geraakt dat ze verschillen. En het geeft ze ook plezier’ – door Wim H. Dekker (lector informele netwerken en laatmoderniteit aan de Christelijke Hogeschool Ede)

‘God, de HEER, legde in het oosten van Eden, een tuin aan om die te bewerken en om erover te waken.’ (…) ‘Toen liet God, de HEER, de mens in een diepe slaap vallen, en terwijl de mens sliep nam Hij een van de ribben weg; hij vulde die plaats weer met vlees. Uit de rib die God uit de mens had weggenomen, bouwde God de HEER, een vrouw en bracht haar bij de mens.’ (Uit Genesis 2 vers 8 en vers 21-22)

Bron afbeelding: Daily Bible Memes

‘Ook wanneer een vreemdeling die niet tot Uw volk Israël behoort en die uit een ver land hierheen is gekomen vanwege Uw grote naam (1), vanwege Uw sterke hand en vanwege Uw opgeheven arm – wanneer iemand hierheen komt en een gebed richt naar deze tempel, aanhoor diegene dan vanuit de hemel (!), Uw woonplaats (!), en doe wat deze mens U vraagt.’ (Uit 2 Kronieken 6 uit de verzen 32-33)

Geciteerd: Een gebed voor de vreemdeling. Hoe ontroerend en toepasselijk juist ook in onze tijd. Het raakt me dat God verder kijkt dan alleen Israël. Andere volken die bij Hem en Zijn tempel (2) toevlucht zoeken, mogen er ook bij horen. Ook hun gebeden zullen verhoord worden. Dit is een bemoediging en een getuigenis voor alle volkeren van de wereld. De God van Israël is een God van inclusiviteit.
De bestudering van de (wereld)geschiedenis kan je somber maken. Wat drijft mensen toch om altijd weer de eigen groep boven de andere groepen te verheffen. Het verlangen naar macht, aanzien, eer en allerlei eigen belang gaat als regel uit boven het zien van gelijkwaardige mensen. Jezelf verheffen door de ander een trap naar beneden te geven is een veel voorkomend verschijnsel. Wie de God van Israël dient zal de ander juist willen ‘verhogen’ (en daarom niet afzien van het jezelf ‘vernederen’, AJ).

(1) Denk hierbij ook aan Naäman die op grond van de woorden van een Joods meisje (slavinnetje) niet naar de tempel in Jeruzalem, maar naar de profeet Elisa verwezen werd (zie 2 Koningen 5) en aan de Ethiöpiër die in Jeruzalem kwam om te bidden en beschikte over een boekrol met de woorden van de profeet Jesaja.
(2) Bedenk bij dat ‘je toevlucht zoeken bij de tempel van de God van Israël’ de woorden die onze Heer sprak tot de Samaritaanse vrouw (zie Johannes 4 : 23-24) en het onderwijs van Paulus in 1 Korintiërs 3 : 16-23 waar hij de gemeente(n) van onze Heer zegt dat zij nu de tempel van God zijn en dat dat grote verantwoordelijkheid geeft en verplichtingen schept naar elkaar en de voorbede voor alle mensen (zie 1 Timoteüs 2 : 1-8). En denk ook aan de gelijkenis die onze Heer vertelde over het bidden van een Farizeeër en een tollenaar (zie Lukas 18 : 9-14)

Bron citaat: Dag in dag uit 2026 – Meditatie van woensdag 11 maart (biddag) – Leger des Heils | Ark Media

‘Allereerst vraag ik dat er in jullie samenkomsten en samenleven voor álle mensen gebeden wordt, dat er smeekbeden, voorbeden en dankgebeden voor hen uitgesproken worden.’ (Uit/naar 1 Timoteüs 2 uit de verzen 1-7 vers 1)

Bron afbeelding: Knowing Jesus

‘Wat ons drijft is de liefde van Christus, omdat we ervan overtuigd zijn dat één Mens voor álle mensen is gestorven, waardoor alle mensen zijn gestorven (a), en dat Hij voor allen is gestorven opdat alle levenden niet langer voor zichzelf zouden leven, maar voor Hem die voor de levenden is gestorven en is opgewekt. Daarom beoordelen we nu niemand meer volgens de maatstaven van deze wereld (1); ook Christus niet, Die we vroeger wel volgens die maatstaven beoordeelden (2). Daarom ook is iemand die één is met Christus, een nieuwe schepping (3). Het oude is voorbij, het nieuwe is gekomen. Dit alles is het werk van God. Hij heeft ons door Christus met Zich verzoend en ons apostelen de verkondiging daarover toevertrouwd. Het is God Die door Christus de wereld met Zich heeft verzoend: Hij heeft de wereld haar overtredingen niet aangerekend (4). En ons heeft Hij de verkondiging van de verzoening toevertrouwd. Wij zijn gezanten van Christus, God doet door óns Zijn oproep. Namens Christus vragen wij: laat je met God verzoenen. God heeft Hem Die de zonde niet kende voor ons één gemaakt met de zonde, zodat wij door Hem rechtvaardig konden worden.‘ (Uit 2 Korintiërs 5 : 14-21)

(a) Vandaar dat Paulus over de eerste verkondiging van het Evangelie aan de Korintiërs kon zeggen/schrijven: Wij verkondigden jullie een gekruisigde Christus. (zie 1 Korintiërs 1 : 23 en 2 : 2)

(1) Wie zich ook maar aanmeldde om zich te laten dopen, die werd ook gedoopt. Of hij/zij nu slaaf of vrije was, man of vrouw, Jood, Griek of barbaar, dat maakte niet uit. Maar wie zich liet dopen diende zich – met zijn of haar huis, denk aan Lydia en de gevangenbewaarder – ook te voegen bij een door de apostelen gestichte gemeente en zich daar te stellen onder het onderwijs van de apostelen en hun medewerkers en om daar ook samen de ‘maaltijden van de Heer’ te gaan gebruiken. En zo handelden de apostelen naar Jezus opdracht zoals we die horen in Matteüs 28 : 19-20.
(2) Volgens de maatstaven van de Farizeeën en Schriftgeleerden en ook de Romeinen was Jezus een loser, die Zijn pretenties niet kon waarmaken en een jammerlijke dood stierf aan een kruis.
(3) Zie Romeinen 6 : 3-4 en Titus 3 : 5-6 waar de Doop het bad der wedergeboorte wordt genoemd.
(4) Zie Kolossenzen 1 : 18-23.

Opgemerkt 1 (AJ): Laten we 2 Korintiërs 5 : 14-21 lezen als ‘Pinksterpreek’ (vergelijkbaar met die van Petrus in Jeruzalem, zie Handelingen 2) en daarbij riep Paulus zijn hoorders, die nog niet gedoopt waren, op om dit Evangelie (m.n. verwoord in vers 14-15) te geloven en een nieuw leven te beginnen en dat door zich te laten dopen (en dat dopen liet hij dus voornamelijk door zijn medewerkers doen) met daarbij dan in gedachten ook de woorden die Petrus sprak (zie Handelingen 2 : 38-39): dan zullen jullie de Heilige Geest ontvangen, want de belofte van de uitstorting van de Heilige Geest geldt voor jullie allen en ook voor jullie kinderen en voor alle mensen die wij (apostelen) nog niet bereikt hebben met dit Evangelie.
Uit de woorden van 2 Korintiërs 5 : 14-21 kunnen we vaststellen dat ieder mens met Christus gestorven is (‘God heeft in Christus de wereld met zich verzoend’) en daarom recht heeft om gedoopt te worden. Daarom doopten de apostelen hun hoorders zonder eerst een ‘geloofsexamen’ of een catechesetraject (denk aan heel het huis van de gevangenbewaarder). Dat veel volwassen hoorders van deze woorden daar niet aan willen – ook in Korinthe was dat het geval, met name de Joodse leden van de synagoge waar Paulus zijn verkondiging in Korinthe begon, zie Handelingen 18 : 4-8 -, en dat valt zeer te betreuren en het is niet in hun voordeel maar wel hun goed recht, maar de kinderen van bekeerlingen (zij die de woorden van Paulus aanvaardden) én de kinderen die in Christus gemeente geboren worden, die kunnen en behoren – op grond van de woorden in 2 Korintiërs 5 : 14-15 en 19-21! – gedoopt te worden/zijn.

Opgemerkt 2 (AJ): Het moge duidelijk zijn dat de verkondiging van Gods Woord en de bediening van Doop en Avondmaal door onze Heer toevertrouwd werd aan Zijn apostelen en (daarna) aan de gemeenten die zij zouden stichten. Daarom kan Paulus aan Timoteüs schrijven: ‘Hoewel ik hoop spoedig naar je toe te komen, schrijf ik je dit alles voor het geval ik mocht worden opgehouden. Dan weet je hoe men zich dient te gedragen in de kerk (de ‘Ecclesia’) van de levende God, die fundament en pijler van de waarheid is in deze wereld.’
En in 2 Timoteüs 2 : 2 (in feite heel hoofdstuk 2 van de brief) laat Paulus Timoteüs weten hoe de gemeenten in hun voortbestaan ‘fundament en pijler van de waarheid’ zullen blijven, namelijk door binnen de gemeente betrouwbare mensen aan te stellen, die zelf ook weer in staat zijn om anderen te onderwijzen in de leer van de apostelen. Daarbij zullen we ook in gedachten houden de waarschuwende woorden van Paulus in Galaten 1 : 8-9. Dat onderwijs moe(s)t voorkomen dat mensen op grond van bijzondere openbaringen zich zouden (gaan) presenteren als voorgangers (of zelfs apostelen, zie hierbij de woorden in 2 Korintiërs 11 : 12-15) en op grond daarvan ‘op eigen houtje’ gemeenten gaan stichten. Zulke gemeenten vallen niet binnen de ‘Ecclesia’ die gesticht werden door de apostelen en die hun voortbestaan (en ‘vermenigvuldiging’) vonden doordat men binnen de gemeenten betrouwbare mensen wist en weet aan te wijzen die in staat kunnen worden geacht om ook anderen weer te onderwijzen in wat de apostelen ons geleerd hebben.

‘Eerst waren jullie vervreemd van Hem en waren jullie Hem in al het kwaad dat jullie deden vijandig gezind, maar nu heeft Hij jullie door de dood van Zijn aardse lichaam met Zich verzoend – de vijandschap weggenomen – om jullie heilig, zuiver en onberispelijk bij Zich te brengen – toen jullie je lieten dopen -. Maar dan moeten jullie wel blijven geloven, onwrikbaar gegrondvest in de hoop die het Evangelie ons brengt, het Evangelie dat jullie van ons gehoord hebben en dat aan alle schepselen onder de hemel verkondigd is, en waarvan (ook) ik Paulus (naast de andere apostelen), een dienaar geworden ben.’ (Uit Kolossenzen 1 : 21-23)

Bron afbeelding: Facebook (Lighthouse Mission Church)

‘Maar wie volharden zal tot het einde, die zal zalig worden.’
(Uit Matteüs 24 : 13)

Geciteerd: Volharden veronderstelt strijd. Waar geen strijd is hoeft ook niet volhard te worden. In Matteüs 24 wordt duidelijk dat de weg van navolging door moeite, haat en aanvechting heen gaat. Eerder had Jezus al gezegd: “En jullie zullen van allen gehaat worden om Mijn Naam; maar wie volstandig zal blijven tot het einde, die zal zalig worden.” Dat geldt niet alleen voor de eerste discipelen, maar voor de kerk (de gelovigen) van alle tijden – en in het bijzonder daar waar het Evangelie verkondigd en beleden wordt in vijandig gebied of waar vijandigheid heerst.

De ervaring leert: ik heb geen kracht tot volharding in mijzelf. Hoe snel kan het hart moedeloos worden en lauw, of zelfs terugwijken. Wie zichzelf heeft leren kennen – met hulp van Gods Woord en de Heilige Geest – , zal niet roemen in eigen kracht en standvastigheid, maar vrezen voor eigen wankelmoedigheid en afvalligheid.

Toch zegt Christus: wie volhardt. Volharden: dat is een werkwoord, maar ook een genadewoord. Want die volharding is geen menselijke prestatie, maar vrcht van de verbondenheid aan Christus. Of anders gezegd: een vrucht van Gods bewarende trouw. Het is de Vader Die bewaart, de Zoon Die bidt, en de Geest Die bevestigt in het geloof.

Elke dag en dus ook elke zondag komt het weer op volhouden aan. Met studie, met werk om de moeilijke dagen door te komen. Maar ook in het bidden en het toewijden aan de Heere en Zijn dienst. Is het niet een diep geestelijke ervaring in de volharding, dat wanneer alle eigen steun wegvalt en er alleen het vasthouden door Christus overblijft. Dan wordt volharden niet een krampachtig vasthouden aan Hem, maar wonderlijk vastgehouden worden dóór Hem. Ik houd vast omdat ik vastgehouden wordt. Dat is het geheim van de volharding.

De Heere leert Zijn volgelingen en de gemeenten: niet succes, maar trouw is de maatstaf. Volharden in navolging betekent dan: blijven spreken, blijven liefhebben, blijven bidden – ook wanneer de weg donker is en het resultaat van je volharden verborgen blijft.

Wanneer de Heere roept om Hem te volgen, wordt het verlangen gewekt en in stand gehouden om niet alleen goed te beginnen, maar ook goed te eindigen. Niet af te vallen onderweg, maar behouden aan te komen. Dat wekt een heilige afhankelijkhheid: “Heere, als U mij niet vasthoudt, zal ik zeker vallen en loslaten. En juist in die afhankelijkheid ligt de troost: Hij die het goede werk (in u/jou) begonnen is, zal het ook voleindigen.

De zaligheid ligt niet in de volharding (en heiliging) zelf, maar in Hem tot Wie men volhardt. De volharding is de weg, niet het fundament. Het Fundament is Christus alleen. Wie tot het einde toe bij Hem blijft – omdat hij of zij door Hem bewaard wordt – die zal zalig worden. Wij houden niet vol maar Christus wel. Dat leert Christus volgelingen te volharden.

Bron citaat: Bonisa* Magazine #1/2026 – Meditatie ‘Volharden tot Navolging’ – door Ds. H. van der Ziel.
* Meer weten over Bonisa: http://www.bonisa.nl

‘Niet, dat ik het reeds zou verkregen hebben of reeds volmaakt zou zijn, maar ik jaag ernaar, of ik het ook grijpen mocht, omdat ík ook door Christus Jezus gegrepen ben. Broeders, ik voor mij acht niet, dat ik het reeds gegrepen heb, maar één ding (doe ik): vergetende hetgeen achter mij ligt en mij uitstrekkende naar hetgeen vóór mij ligt, jaag ik naar het doel, om de prijs van de roeping van God, die van boven is, in Christus Jezus. Laten wij dan allen, die volmaakt zijn, aldus gezind zijn. En indien jullie op enig punt anders gezind zijn, God zal u ook dat openbaren; maar hetgeen wij bereikt hebben, in dat spoor dan ook verder! Weest allen mijn navolgers, broeders, en ziet op hen, die ook zo wandelen, zoals jullie ons tot voorbeeld hebben.‘ (Uit Filippenzen 3 de verzen 12-21 : 12-17)

Bron afbeelding: Joyful Moments in Christ