Waarheid en leugen… (IV)

(…) 5 Hij stelde rechters aan in het land, in alle vestingsteden van Juda, niet één uitgezonderd, 6 en droeg hun op: ‘Besef goed welke taak u op u neemt, want u oordeelt niet op menselijk gezag, maar op gezag van de HEER, die u bij het rechtspreken terzijde staat. 7 Laat u leiden door vrees voor de HEER en neem u in acht, want de HEER, onze God, duldt geen ​onrecht, partijdigheid of corruptie.’ (Uit 2 kronieken 19)

De waarheid spreken moet geleerd worden.

De waarheid sprekenbetekent al naar gelang de situatie, waarin men zich bevindt iets verschillends. Een gesprek tussen ouders en kinderen is, gezien het wezen van de gesprekpartners, anders dan een gesprek tussen man en vrouw, tussen vrienden, tussen leraar en leerling, tussen overheid en onderdaan, tussen vriend en vijand; zo is ook de waarheid die in dat spreken besloten ligt verschillend.

De waarheid sprekenis dus niet alleen een kwestie van gezindheid, maar ook van een goed en verantwoord inzicht in de concrete verhoudingen. Hoe gevarieerder de verhoudingen zijn waarin iemand leeft, hoe moeilijker het voor hem wordt ‘de waarheid te spreken’.

De waarheid spreken moet dus geleerd worden. (1)

Dat klinkt onbegrijpelijk voor iemand die meent, dat het alleen van de gezindheid afhangt en dat, wanneer deze onberispelijk is, de rest kinderspel zou zijn. Maar omdat het ethische nu eenmaal niet van de concrete werkelijkheid kan worden losgemaakt, is een steeds beter inzicht in de werkelijkheid een noodzakelijk bestanddeel van het ethisch handelen.

Het rechte woord ter rechter tijdte vinden en te spreken is een zaak van lange, ernstige en constante inspanning op grond van ervaring en van inzicht in de werkelijkheid.

Het is oppervlakkig, dit probleem van het waarheidsgetrouwe spreken te beperken tot enkele conflictsituaties. Ieder woord dat ik spreek dient waar te zijn; af gezien van de inhoudelijke waarheid is reeds de daarin uitgedrukte relatie van mij tot een ander mens waar of onwaar.

Ik kan vleien, en ik kan mij zelf opblazen of huichelen zonder één inhoudelijke onwaarheid uit te spreken; dan is mijn spreken toch onwaar, omdat ik de werkelijkheid van de relatie, van man tot vrouw, van leidinggevende tot ondergeschikte, enz. geweld aandoe en ontwricht.

De woorden op zich maken altijd deel uit van een werkelijkheids-geheel, dat in het spreken tot uitdrukking wil komen. Al naar gelang, tot wie ik spreek, door wie ik word aangesproken, waarover ik spreek, moet mijn spreken, wil het waarheidsgetrouw zijn, verschillen.

Het waarheidsgetrouwe spreken is geen constante grootheid,
maar is zo levend als het leven zelf.

Wanneer het zich van het leven en van de concrete relatie tot de andere mens losmaakt, wanneer ‘de waarheid gesproken‘ wordt ongeacht degene tot wie ik spreek, dan bezit het alleen de schijn van waarheid, niet de waarheid zelf.

Opgemerkt AJ:
(1) Bij dat leren spreken van de waarheid over een aan de orde zijnde werkelijkheid (een huwelijk- en gezinssituatie bijvoorbeeld) hebben we niet alleen Gods Woord, niet alleen (partijdige) broeders en zusters of wereldse rechters te betrekken, maar allen die belang hebben bij die aan de orde zijnde (gestelde) werkelijkheid. Wij mogen daarin de éne partij niet bevoordelen boven de andere ‘partij’ of een ‘partij’ oordelen op basis van een (eenzijdige) meerderheid van (eensluidende) stemmen! Men dient ‘door Gods Woord geleerd’ tot een eerlijk en mens- en waarheidlievend en waarheidsgetrouw oordeel te komen over de ‘partijen’ die met elkaar in conflict zijn geraakt en moeite hebben met het vinden en spreken van  ‘de waarheid’ met en over elkaar.

Zie ook de eerdere blogs:
Waarheid en leugen… (III)
Waarheid en leugen… (II)
Waarheid en leugen… (I)

Bron tekst: Bonhoeffer Brevier – “Wat betekent waarheid spreken” – “Het rechte woord ter rechter tijd” (20 juni) – ©1968 Ten Have b.v. Baarn, Vijfde druk 1978

Bron afbeelding:  Bible Verses KJV on Twitter

Dit bericht werd geplaatst in Bijbel, Gemeente, Huwelijk en gezin, Persoonlijk. Bookmark de permalink .

Een reactie op Waarheid en leugen… (IV)

  1. janvdijk9464 zegt:

    Dit is op Sitetitel herblogd.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s