JC33NL – Christelijk geloven in Nederland

“Welzalig is hij, wiens overtreding vergeven en wiens zonde bedekt is.”
(Uit Psalm 32)

(…) We hebben vroeger ook reeds gezien, dat God deze ark heeft laten vervaardigen om te dienen als bewaarplaats voor „de getuigenis”, Exodus 25 : 16, d.w.z. de twee stenen tafelen, Deuteronomium 10 : 1, 2, die aan beide kanten met de tien woorden van het verbond waren beschreven, Exodus 32 : 15. Gods verbond was de onmisbare voorwaarde voor het „functioneren” van ark en tabernakel (Zie Van binnen naar buiten…).

Op de ark heeft het verzoendeksel gerust. Het is één plaat van zuiver goud geweest. Deze heeft in het Hebreeuws „kappóret” geheten, dat gevormd is van een werkwoord, dat in het oudtestamentische offerritueel als staande term voor verzoenen heeft gediend . De LXX vertaalde het Hebreeuwse woord voor verzoendeksel door hilastèrion. Dit Griekse woord is later letterlijk overgenomen door de brief aan de Hebreeën in 9 : 5, waar we lezen: „Daarboven (n.m.l. boven de ark) waren de cherubs der heerlijkheid, die het „verzoendeksel” overschaduwden”. Vóórdien had ook Paulus reeds hetzelfde woord gebruikt. Hij had namelijk in Romeinen 3 : 25 geschreven, dat God onze Heere Jezus Christus stelde tot een „hilastèrion”. Dat is toen in de Staten Vertalers weergegeven door „verzoening”, in de Nieuwe Vertaling door „zoenmiddel” en in de Canisius Vertaling door „zoenoffer”. Geen van drieën vertaalde door „verzoendeksel”. Zou het bezwaar tegen deze vertaling, dat niet het verzoendeksel zelf verzoende, maar het bloed, dat er op gesprenkeld werd, en dat Christus daarom door de apostel niet ons verzoendeksel genoemd kan zijn  – zou dat bezwaar wel voor Paulus zo zwaar gewogen hebben? In elk geval dachten de Griekssprekende lezers, die het O.T. kenden, bij het woord hilastèrion in Romeinen 3 : 25 stellig in de richting van het verzoendeksel. (…)

Bron: De Voorzeide Leer, Inleiding Genesis Exodus, deel 1a, door ds, C. Vonk (Buijten&Schipperheijn, Amsterdam, 1991)

Hij is door God aangewezen om door zijn dood het middel tot verzoening (hilastèrion = zoendeksel van zuiver goud (1)) te zijn voor wie gelooft. Hiermee bewijst God dat Hij rechtvaardig is, want in zijn verdraagzaamheid gaat hij voorbij aan de zonden die in het verleden zijn begaan. Hij wil ons nu, in deze tijd, zijn gerechtigheid bewijzen: Hij laat ons zien dat Hij rechtvaardig is door iedereen vrij te spreken die in Jezus gelooft. (Romeinen 3 : 25-26)

(1) Hierbij opgemerkt door AJ: Kunnen of moeten we niet zeggen: Het bloed en de bloedstorting van de Mens Jezus was nodig tot verzoening van onze zonden, maar het is God, onze eeuwige en volmaakte God-Drieenig Zelf, bij de ark voorgesteld door het verzoendeksel van zuiver goud, Die het gestorte en geofferde bloed van Jezus (Schepsel) gesteld en aanvaard heeft om Zijn wil tot volmaakte bedekking van al onze zonden duidelijk te maken. Onze zonden zoals die door de wet op de twee stenen tafels in de ark aan het licht (2)  worden gebracht?!

(2) Gij stelt onze ongerechtigheden vóór U, onze heimelijke zonden in het licht van uw aanschijn. (Psalm 90 : 8)

(…) We doorliepen de tabernakelruimten van binnen naar buiten.
Laten we nu nog eens teruggaan.

Hoe heeft toch alles de priesterlijke roeping van de Israëlieten gepredikt om God met hun gaven te eren en in die weg deel te ontvangen aan Zijn gaven voor hen; hun rechtvaardiging, heiliging en verheerlijking.

De weg naar binnen, naar de plaats van Gods troon, was geen andere dan een weg door de voorhof. Langs het brandofferaltaar. De plaats, waar ook wel brood, wijn, olie, wierook en zout werden geofferd, gaven der heiliging, symbolen van de goede werken van het geloof. Maar daaraan ging toch altijd de verzoening door het altaarbloed vooraf. In de voorhof viel de nadruk op de rechtvaardiging.

Maar in het heilige op de heiliging, Weliswaar ontbrak hier de verzoening niet. Maar bloed werd op de hoornen van het reukaltaar toch niet dan bij uitzondering gesprenkeld. En iedere vléésgave ontbrak in het heilige volstrekt. Terwijl niet alleen de heiligingsgaven hier meer op de voorgrond traden, maar ze ook fijner waren en meer af. Hier nooit meel, maar uitsluitend broden. Niet enkel wierook, maar ook ander reukwerk daarbij. En de fijnste olie, de reinste olijfolie, was nauwelijks goed genoeg voor de luchter, waarop de hele nacht aan God de gave werd toegebracht, die symbool was van het licht van de Geest. En al die gaven aldoor, dag en nacht. En, als gezegd, bijna geheel onbloedig.

Terwijl in het allerheiligste inderdaad ook nog wel het zondige moest verzoend, waarmee zelfs de allerheiligste verrichtingen van en voor Israël gedurende een heel jaar waren gepaard gegaan. Maar hier naderde dan toch een man uit Israël voor Israël tot vlak bij Jahweh, met de naam van Jahweh op zijn voorhoofd. Hier was toch iets, dat herinnerde aan de hof van Eden. En dat óns nu zeker denken doet aan het slothoofdstuk van de Bijbel.

„En de troon van God en van het Lam zal daarin zijn
en Zijn dienstknechten zullen Hem vereren en zij zullen Zijn aangezicht zien
en Zijn naam zal op hun voorhoofden zijn“,
(Openbaring 22 : 3, 4)

Het geloven wordt eenmaal aanschouwen.

Bron: De Voorzeide Leer, Inleiding Genesis Exodus, deel 1a, door ds, C. Vonk (Buijten&Schipperheijn, Amsterdam, 1991)

46 David werd door God begunstigd en vroeg om een heiligdom voor het volk van Jakob. 47 Maar het was Salomo die voor God een tempel bouwde. 48 Toch woont de Allerhoogste niet in een huis dat door mensenhanden is gemaakt, zoals de profeet zegt: 49 “De hemel is mijn troon, de aarde mijn voetenbank. Hoe zouden jullie dan een huis voor mij kunnen bouwen – zegt de Heer –, een plaats waar ik kan rusten? 50 Heb ik dit alles niet met eigen handen gemaakt?”.  (Uit de rede van Stefanus, Handelingen 7)

(…) We herinneren ons wat er gebeurde zodra Mozes met de Israëlieten bij de berg Sinaï arriveerde. Toen ontving hij van God het bevel tot hen te zeggen: ,,Gij (met nadruk en in het meervoud, dus: gijlieden) zult Mij zijn tot een koninkrijk van priesters en een heilig volk”, (Exodus 19 : 6). Ziedaar Gods wens. Hij zou Israëls koning zijn en de Israëlieten zouden Zijn heilige onderdanen zijn, in wier midden Hij zou wonen. Tussen een vólk van priesters.

Daarop heeft het volk evenwel gehoord en gezien, op wat voor indrukwekkende wijze God Zich op Horeb openbaarde bij de afkondiging van de tien woorden. Het beefde van schrik en ontzetting en het smeekte Mozes toch als tussenpersoon te willen optreden, (Exodus 20 : 19).

Over deze nederige dunk van zichzelf bij de Israëlieten heeft God uiteraard geen enkel afkeurend woord gesproken, integendeel, Hij heeft op hun verzoek goedgunstig beschikt, (Deuteronomium 5 : 28). Hieruit is niet alleen het tijdelijk middelaarschap van Mozes, maar ook het „eeuwig” priesterschap van Aäron en diens zonen te verklaren. De hele dienst van hogepriester en priesters, waarvan we in de Wet„ lezen, heeft behoord tot de periode, toen Israël nog een kind was en onder voogden en verzorgers gesteld. Die dienst is er tijdelijk tussen geschoven. Want de wens van God om opnieuw te midden van mensen te wonen, ja weer met hen te verkeren als eertijds in de hof van Eden, zou zeker vervuld worden. De tabernakeldienst is zelf een stap in die richting. Die wens heeft God zelfs door de afkondigingen van de tabernakeldienst heen uitgesproken, zie Exodus 29 : 45.

Ik zal dan te midden van de Israëlieten wonen, en Ik zal hun tot een God zijn.
(Exodus 29 : 45)

20 Onze voorouders vereerden God op deze berg, en bij u zegt men dat in Jeruzalem de plek is waar God vereerd moet worden.’ 21 ‘Geloof me,’ zei Jezus, ‘er komt een tijd dat jullie noch op deze berg, noch in Jeruzalem de Vader zullen aanbidden. 22 Jullie weten niet wat je vereert, maar wij weten dat wel; de redding komt immers van de Joden. 23 Maar er komt een tijd, en die tijd is nu gekomen, dat wie de Vader echt aanbidt, Hem aanbidt in geest en in waarheid. De Vader zoekt mensen die hem zo aanbidden, 24 want God is Geest, dus wie hem aanbidt, moet dat doen in geest en in waarheid.’ 25 De vrouw zei: ‘Ik weet wel dat de messias zal komen’ (dat betekent ‘gezalfde’), ‘wanneer hij komt zal hij ons alles vertellen.’ 26 Jezus zei tegen haar: ‘Dat ben ik, degene die met u spreekt.’ (uit Johannes 7)

Bron: De Voorzeide Leer, Inleiding Genesis Exodus, deel 1a, door ds, C. Vonk (Buijten&Schipperheijn, Amsterdam, 1991)

1 U allen, heilige broeders en zusters, die deel hebt aan de hemelse roeping, richt uw aandacht op Jezus, de apostel en hogepriester van het geloof dat wij belijden, (…) 4 Elk huis heeft zijn bouwer, maar God is de bouwer van alles. 5 Mozes vervulde trouw zijn taak in heel Gods huis, als dienaar die getuigde van de komende openbaringen, 6 Christus echter is trouw als Zoon die over dat huis is aangesteld. Wij vormen dat huis, mits wij de vrijmoedigheid en de hoop, waarin wij roemen, onverwrikbaar tot het einde vasthouden. (Uit Hebreeën 3)

(…) Bij de bespreking van het tabernakelgerei zullen we de volgende orde in acht nemen. We spreken eerst over het gerei van het allerheiligste, daarna over dat van het heilige en tenslotte over dat van de voorhof.

Dit is naar de orde van de Schrift, zoals we al eerder opmerkten.

Wanneer wij over de tabernakel denken en spreken, gaan wij misschien andersom te werk en gaan wij van buiten naar binnen. We lopen in gedachten de voorhof binnen door het (geborduurde) voorhangsel, lopen die voorhof door, langs brandofferaltaar en wasvat, naar de ingang van het heilige, passeren in dit heilige zowel luchter (links) als tafel der toonbroden (rechts) alsmede het wierookaltaar (recht voor ons), om tenslotte het voorhangsel van het allerheiligste een weinig op te lichten, het allerheiligste binnen te treden en dan te blijven staan voor de ark met haar verzoendeksel, de heiligste plaats van Israëls heiligdom.

Wij zouden wellicht van buiten naar binnen gaan.

Maar de Schrift volgt de tegengestelde orde. Dat doet zij trouwens meestal in dezen. Zie Exodus 25-40. Zij begint bij ark en verzoendeksel in het allerheiligste, 25 : 10, leidt ons vervolgens naar het (minder) heilige, 25 : 32, en spreekt pas daarna over de voorhof, 27 : 1. Dezelfde orde hebben we bij de getallen en metalen opgemerkt. Lezen wij zo ook de Schrift. Altijd lettend op en uitgaande van de hoofdzaak: Gods verlossingswerk door Christus’ bloed en Geest, opdat Hij weer met ons in een paradijs zou wonen.

Bron: De Voorzeide Leer, Inleiding Genesis Exodus, deel 1a, door ds, C. Vonk (Buijten&Schipperheijn, Amsterdam, 1991)

Jezus Christus is gisteren en heden Dezelfde en tot in eeuwigheid.

33 Hoe onuitputtelijk zijn Gods rijkdom, wijsheid en kennis, hoe ondoorgrondelijk zijn beschikkingen en hoe onbegrijpelijk zijn wegen. 34 ‘Wie kent de gedachten van de Heer, wie was ooit zijn raadsman? 35 Wie heeft hem iets gegeven dat door hem moest worden terugbetaald?’ 36 Alles is uit hem ontstaan, alles is door hem geschapen, alles heeft in hem zijn doel. Hem komt de eer toe tot in eeuwigheid. Amen. (Uit Romeinen 11)

In zijn grote Genesis Verklaring (1535-1545) is Luther gekomen aan de bekende geschiedenis uit het leven van Jacob, waarin verhaald wordt dat de zonen van Jacob hun broer Jozef verkopen naar Egypte (Genesis 37:12 vv). Hij maakt dan van de gelegenheid gebruik om nog meer zonden en gebreken in het gezin van Jacob (Luther noemt het ‘de kerk van Jacob’) de revue te laten passeren. Het gekozen citaat, dat daarop volgt, gaat als een soort toepassing meer over de onbegrijpelijke wegen die God ook nu nog met Zijn kerk houdt en met iedere gelovige in het bijzonder:

(…) “Op deze manier is Jacob een voorbeeld geworden – niet alleen wat zijn geduld betreft, maar ook hoe men over de wonderlijke raad [of: beschikkingen] van God over óns moet denken. God heeft gewild dat dit allemaal opgeschreven en in de kerk gelezen en onderwezen zou worden. Zodat wij daaruit kunnen leren hoe Hij Zijn heiligen wonderlijk leidt en regeert. En wel zo, dat Zijn heiligen ook zelf niets kunnen begrijpen en verstaan van deze raad van God waardoor zij geleid worden.

Waarom doet God dat? Dat doet Hij om geen andere reden dan dat Hij ons vlees, begrip en verstand, en daarbij ook onze wijsheid de dood wil laten sterven. Want het is nodig dat wij er aan wennen om slechts onze ogen te sluiten en op de beloften van God vertrouwen – ook als Hij Zich houdt alsof Hij ons niet ziet of kent, ja ook als het tegenovergestelde gebeurt van wat ons goeddunkt.

God verbergt Zich: zoals wij ook lezen in Hooglied (vgl. 2:9), waar de bruid zegt: ’Hij staat achter de muur – Hij verstopt en verbergt Zich achter het gordijn.’ En ook [in het Nieuwe Testament] hoe het Kindje Jezus, toen Hij twaalf jaar oud was, Zich aan Zijn ouders heeft onttrokken (vgl. Lukas 2:43).

Op dezelfde manier gedraagt Hij Zich ook tegen de godzaligen en vromen: zodat het schijnt dat Hij ons helemaal niet wil kennen – ook dán als Hij ons tevoren grote beloften heeft gedaan en zelfs eerst Zijn onwankelbare verbond met ons heeft opgericht. Toch laat Hij ons zó omkomen alsof Hij Zijn beloften geheel zou hebben vergeten, en alsof Hij ons niet wilde zien, ja ons geheel zou hebben verworpen (1).

Dit is nu de wijsheid van de christenen: om zich stil te houden onder Gods beschikkingen, en te volharden bij de beloften die Hij ons heeft gegeven. Want deze beloften zijn zeker en vast genoeg, en het verbond van de Heere blijft bestendig, zoals de psalm zegt: ‘De Behoeder van Israël zal niet sluimeren of slapen’ (vgl. Psalm 121:4).”

Maarten Luther: Vorlesungen über 1. Mose von 1535-1545, vgl. WA 44, 268, 40 – 269, 14, weergave: J.G. Walch (Ausgabe 1740) Zweijter Theil, S.1601-S.1602

Bron: Wilt u deze Luthercitaten ter kennismaking doorsturen aan uw vrienden. Er zijn geen kosten aan verbonden. Voor het aanmelden/afmelden van deze wekelijkse citaten kunt u gebruikmaken van dit e-mailadres info@maartenluther.com en van deze website: www.maartenluther.com (contact op de homepage)

(1) Uit Hebreeën 1

8 Maar tegen de Zoon zegt hij:
‘God, uw troon houdt stand tot in alle eeuwigheid,
en de scepter van het recht is de scepter van uw koningschap.
9 Gerechtigheid hebt u liefgehad en onrecht gehaat;
daarom, God, heeft uw God u gezalfd
met vreugdeolie, als geen van uw gelijken.’

10 En ook:
‘In het begin hebt u, Heer, de aarde gegrondvest,
en de hemel is het werk van uw handen.
11 Zij zullen vergaan, maar u houdt stand,
ze zullen als een gewaad verslijten,
12 als een mantel zult u ze oprollen,
als een gewaad zullen ze worden verwisseld;
maar u blijft dezelfde, en uw jaren zullen geen einde nemen.’

13 Tegen wie van de engelen heeft hij ooit gezegd: ‘Neem plaats aan mijn rechterhand, tot ik van je vijanden een bank voor je voeten heb gemaakt’? 14 Zijn zij niet allen dienende geesten, uitgezonden om hen bij te staan die deel zullen krijgen aan de redding?

1 Daarom moeten wij al onze aandacht richten op wat we gehoord hebben,
dan zullen we niet uit de koers raken (…)