‘Daarom verklaar ik hier op deze dag dat ik voor niemands ondergang verantwoordelijk ben; ik heb immers mijn uiterste best gedaan om jullie vertrouwd te maken met Gods wil. Zorg voor uzelf en voor de hele kudde waarover de Heilige Geest jullie heeft aangesteld; jullie zijn de opzieners van Gods gemeente, die Hij verworven heeft door het bloed van Zijn eigen Zoon.‘ (…) ‘Nu vertrouw ik jullie toe aan het Evangelie van Zijn genade (zie voor een samenvatting Titus 3 : 3-8!) dat onze gemeenschap kan opbouwen en dat het beloofde erfdeel zal schenken aan allen die Hem toebehoren. Geld of kleding heb ik van niemand verlangd; jullie weten wel hoe ik eigenhandig heb voorzien in mijn levensonderhoud en dat van mijn metgezellen. In alles heb ik jullie getoond dat jullie de zwakken zo, door hard te werken, moet steunen.‘ (Uit Handelingen 20 uit de verzen 17-38 : 26-28, 32-35)

Geciteerd: Wie zorgt er voor mijn ziel? Dat is de centrale vraag die hoe langer hoe urgenter wordt in onze samenleving, met name onder jongeren, ziet politiek filosoof Govert Buis. Een theologie die vooral met het verleden wil afrekenen, brengt volgens hem geen geborgenheid. Het is tijd voor vernieuwing.

De centrale vraag die hoe langer hoe urgenter wordt in onze samenleving is: ‘Wie zorgt er nu voor de ziel?’
Die vraag is in de paradijselijke roes van de consumptiesamenleving eerst verdrongen. Maar nu, nu we in een nieuwe geopolitieke constellatie geconfronteerd worden met de mogelijkheid van een niet-paradijselijk leven, komt die weer volop op.

Veel jongeren worden geraakt door de dreiging van zinloosheid, noem het nihilisme – en ze klampen zich vast aan de ene na de andere ‘redder’. Wie zorgt er voor hun ziel?
Een Grote-Schoonmaaktheologie doet dat nauwelijks, die is gericht op de verwerking van een verleden waarvan die jongeren voor hun gevoel sowieso geen deel hebben uitgemaakt. Ze geeft geen geborgenheid.
In dat vacuüm ontstaat er ‘wilde’ cultuurtheologie (‘het christendom is en was altijd fantastisch’). En er ontstaat ook kortsluiting tussen het theologische en christelijk-spirituele ‘aanbod’ en de existentiële, zinzoekende vraag van dakloze zielen buiten de kerk.

Is hier niet enige coördinatie nodig? Zou het niet goed zijn als er meer (onderzoeks)projecten zouden zijn over de vraag der vragen: heeft het christelijk geloof ook na tweeduizend jaar het (meest geloofwaardige) antwoord op de existentiële vragen van mensen?
Naast de ‘katharsis-theologie’, de behoefte schoon schip te maken, kan er dan meer ruimte komen voor (laat ik er met een variatie vanuit Romeinen 12 vers 2 een ander Grieks woord op loslaten) ‘anakainosis-theologie’: vernieuwingstheologie.
En daarmee wellicht ook een nieuwe verbinding tussen christelijk geloof en de laatmoderne, door leegte achtervolgde, cultuur.

Opgemerkt 1: Behalve filosofen gaan ook theologen er niet op voorhand van uit dat de Bijbel waar is en dat God Zelf in en door Zijn Woord ons de nodige zielszorg schenken wil en dat Hij daarbij Zijn ‘eigen mensen’ wil inschakelen. Volgens Gods Woord zijn dat bepaald niet de Schriftgeleerden en Farizeeën – zeg maar de theologen (uit Jezus’ tijd) – of de wijsgeren van Athene – de filosofen uit Paulus’ tijd – maar waren dat eerst de uitgekozen discipelen/apostelen van onze Heer en daarna zijn dat de voorgangers en oudsten zoals die in de gemeente van onze Heer werden aangesteld naar de richtlijnen van de apostelen (zie o.a. 1 Timoteüs 5 : 17 en 2 Timoteüs 2 : 2).

Opgemerkt 2: Maar theologen – natuurlijk niet zonder de hulp van filosofen, zoals filosoof en hoogleraar Govert Buijs – moeten nu eerst maar eens gaan uitzoeken of het christelijk geloof ook na tweeduizend jaar (nog) het (meest geloofwaardige) antwoord heeft op de existentiële vragen van mensen. En welke theoloog (of groep van theologen die onderzoek hebben gedaan) mag (mogen) ons dan het verlossende antwoord komen geven? Of kunnen we die vraag vandaag al maar beter laten beantwoorden door AI, want die is inmiddels toch al beter thuisgemaakt en thuisgeraakt in de Bijbel dan de beste theologen?! En die weet vast ook nog beter wat de huidige existentiële vragen van de mensen zijn?

Leestips: 1 Timoteüs 4 : 11-16, 2 Timoteüs 2 : 1-13 en Titus 3 : 1-8.

Zie ook deze blog: ‘Anders dan door het geloof kan dit Licht niet gekend worden…‘

Bron citaat: ND Opinie – ‘Onze theologie moet anders. Anders helpen we jongeren nooit tegen de zinloosheid’ – door Govert Buijs (politiek filosoof en hoogleraar maatschappelijke en economische vernieuwing aan de Vrije Universiteit Amsterdam)

‘Mijn kind, wees sterk door de genade van Christus Jezus. Geef wat je in aanwezigheid van velen van mij hebt gehoord, door aan betrouwbare mensen die geschikt zijn om anderen (ook weer) te onderwijzen. Deel in het lijden als een goed soldaat van Christus Jezus. Iemand die in krijgsdienst is, laat zich niet afleiden door het leven daarbuiten, want zijn bevelhebber moet tevreden over hem zijn. Een atleet wordt niet gelauwerd als hij zich niet aan de regels houdt.’ (Uit 2 Timoteüs 2 uit de verzen 1-13 : 1-5)

Bron afbeelding: Zie afbeelding.