‘Ook zei God tegen Noach en zijn zonen: ‘Hierbij sluit Ik een verbond met jullie en met je nakomelingen, en met alle levende wezens die bij jullie zijn: vogels, vee en wilde dieren, met alles wat uit de ark is gekomen, alle dieren op aarde. Ik sluit met jullie dit verbond: nooit weer zal alles wat leeft door het water van een vloed worden uitgeroeid, nooit weer zal er een zondvloed komen om de aarde te vernietigen. En dit,’ zei God, ‘zal voor alle komende generaties het teken zijn van het verbond tussen Mij en jullie en alle levende wezens bij jullie: Ik plaats mijn boog in de wolken; die zal het teken zijn van het verbond tussen Mij en de aarde.’ (Uit Genesis 9 de verzen 8-13)

‘HEER, hoog als de hemel is uw liefde,
tot in de wolken reikt uw trouw,
uw gerechtigheid is als de machtige bergen,
uw rechtvaardigheid als de wijde oceaan:
U, HEER, bent de redder van mens en dier.’
(Uit Psalm 36 : 6-7)

Geciteerd: Onlangs verschenen er berichten dat het Russische leger de cavalerie weer inzet na decennia van afwezigheid: Rusland heeft letterlijk het paard van stal gehaald en dit edele dier teruggebracht op het gevechtsveld. Militairen en strategen gaven bij radiozender BNR commentaar op wat dit zegt over de staat van het Russische leger. Mogelijk zijn er onvoldoende tanks, is het terrein te uitdagend voor de beschikbare voertuigen of moest er een logistieke puzzel opgelost worden waarvoor op de gevraagde termijn geen alternatieven voorhanden waren.

Te midden van al deze strategische beschouwingen las ik een opmerkelijke toevoeging, namelijk dat de Oekraïense dronepiloten „aanvankelijk veel moeite hadden met het doden van de paarden”. Er stonden ter illustratie filmpjes bij. Ervan uitgaande dat die echt zijn, lijkt het er inderdaad op dat de Oekraïense dronepiloten eerst hun drones op de paarden afsturen, zodat de dieren onrustig worden en hun ruiters van zich afgooien. Daarna opent de dronepiloot in een tweede aanval het vuur op de ruiters. De paarden laat hij ongedeerd wegkomen.

Van dieren blijf je af, daar lijkt iedereen het over eens te zijn. Enerzijds is het hoopvol dat er gedeelde zorg bestaat over het lot van paarden. Anderzijds is het zorgelijk, hypocriet of zelfs decadente moraalridderij dat onze bekommernis zich richt tot dieren.

Aquino verwijst in zijn betoog over een rechtvaardige oorlog niet alleen naar de Bijbel maar ook vaak naar Augustinus. Die zegt: „Wees dus vredelievend terwijl je oorlog voert, zodat je degenen tegen wie je vecht tot de voorspoed van de vrede brengt als je hen overwint.” Was het sparen van de paarden door dronepiloten mogelijk het gefluister van Augustinus in het heetst van de strijd? In een tijdperk waarin het Westen zich niet meer unaniem achter hetzelfde morele kader schaart, zou het mooi zijn als we niet alleen onze bekommernis over het lot van dieren delen, maar het ook over Augustinus’ wijsheid eens worden.

Opgemerkt 1: Theologen zullen altijd weer hun best doen zich belangrijk te maken door naar voren te schuiven wat andere theologen gezegd hebben, terwijl Gods Woord voldoende argumentatie biedt om allerlei standpunten (keuzes), zoals bijvoorbeeld m.b.t. een rechtvaardige oorlog, te onderbouwen.

Opgemerkt 2: Alleen al het leed dat Augustinus veroorzaakt heeft door de menselijke lust als ‘niet van God’ – geen gave van God aan de mens (1) – te kwalificeren heeft ‘de kerk’ en daarmee de mensheid zó onnoemelijk veel leed bezorgd, dat dát alleen al ons reden moet geven om hem niet altijd maar weer ten voorbeeld te stellen. Hoeveel mensen hebben – uit onbegrip en wanhoop! – God niet aan de kant geschoven, alleen al omdat ze meenden dat je als christen je daarover heel schuldig en zondig dient te voelen. Mee door Augustinus werk heeft de RKK zich altijd beroepen op het grote belang van de traditie zoals de clerus die in de loop der eeuwen heeft vastgesteld. Ook dat heeft veel ellende veroorzaakt.

(1) Om lust als gave van God te zien en waarderen en die te leren gebruiken en beheersen, mee door al de van God geschonken middelen daarbij en daarvoor te gebruiken.

Bron citaat: RD Opinie – ‘Is de bekommernis om Russische paarden in Oekraïne een hoopvol signaal?’ – door Christine Boshuijzen-van Burken (Ethicus aan de Nederlandse Defensie Academie en verbonden aan de leerstoel christelijke filosofie aan de TU Eindhoven).

‘Toen zei de HEER: “Als jij al verdriet hebt om die wonderboom, waar jij geen enkele moeite voor hebt hoeven doen en die jij niet hebt laten groeien, een plant die in één nacht opkwam en in één nacht verging, zou ik dan geen verdriet hebben om Ninevé, die grote stad, waar meer dan honderdtwintigduizend mensen wonen die het verschil tussen links en rechts niet eens kennen en dan nog al die dieren?”‘ (Uit Jona 4 uit de verzen 1-11 : 10-11)

Bron afbeelding: Christian Family Church Centurion