Samenkomst gemeente geen “Tupperware-party”…

(…) 15 Maar voor het geval dat ik langer wegblijf, dan weet je nu hoe men
zich behoort te gedragen in het huis van God, dat is de ​gemeente​ van de levende God, pijler en fundament van de waarheid. (Uit 1 Timoteüs 3)

(…) De oorspronkelijke praktijk van de disciplina arcani brengt ons echter bij de vroeg-christelijke kerk van de derde eeuw. Pas wanneer alle mensen die geen lid waren van de gemeente de bijeenkomst hadden verlaten en de gelovigen onder elkaar waren, werd de geloofsbelijdenis gezongen, het Avondmaal gevierd en het Onze Vader gebeden.

Bonhoeffer wijst er op dat deze geheimhouding nodig was onder druk van christenvervolging (DBW 14,526 en 549). Het ging de kerkvaders in het arcanum om de bescherming en bewaring van het geheim, als ‘maatregel’ tegen het spotten van de onverstandige wereld (DBW 14,525).

Op deze traditie grijpt Bonhoeffer terug tijdens colleges in 1932 en 1935. Hij stelt dat de belijdenis thuis hoort binnen de samenkomsten van de gelovigen. De belijdenis is geen reclamemateriaal, maar moet als heilig goed in de gemeente worden bewaard. De auteur van “Levend geloven” wijst daarom terecht op Bonhoeffers Navolging waarin aspecten van de disciplina arcani naar voren komen. Genade is dure genade en moet niet te grabbel worden gegooid. Zij is een zaak tussen God en de gemeente, niet tussen de gemeente en de wereld.

Er is meer over te zeggen, juist in het kader van de verhouding kerk en wereld, maar dat voert te ver voor een boekbespreking. Bos noemt de kerk wel, maar is deze weer uit het oog verloren wanneer hij verder gaat. De auteur vertaalt in Levend geloven de disciplina arcani via geloofsgeheim in de genoemde leef- en leesregel. Daarom schrijft hij op bladzijde 141 logischerwijs over de zuiverheid van de ziel. Het ging Bonhoeffer bij de disciplina arcani om het zuiver houden van de kerk.

Die notie gaat in “Levend geloven” verloren. Dat is spijtig omdat de auteur ook een dam wil opwerpen tegen het individualisme van deze tijd (blz. 139). Waar kan dat beter dan juist binnen de Sanctorum Communio, de gemeenschap van heiligen?

Het beroep dat Bos doet op Bonhoeffers disciplina arcani doet daarom geen recht aan de manier zoals het Bonhoeffer het zelf te berde heeft gebracht. Het lijkt erop dat Bos Bonhoeffer op dit punt niet goed heeft verstaan.

Maar daarmee is niet alles gezegd. Het laatste deel van “Levend Geloven” is prachtig. Daarin klopt het hart van pastor Bos. (…)

Bron tekst:  Boekbespreking van boekje “Levend geloven – Dietrich Bonhoeffers disciplina arcani als leef- en leesregel” van ds. C. Bos, predikant te Benschop, door Arthur Anderliesten, Meteren, in Ecclesia nr. 5, maart 2018.

Bron afbeelding:  SlidePlayer

Dit bericht werd geplaatst in Bijbel, Gemeente, Geschiedenis. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s