JC33NL – Christelijk geloven in Nederland

* Niet bekend met de geschiedenis van personen en en hun opvattingen en voorkeuren en hun controverses en conflicten.

Geciteerd 1: Het theologische gedachtegoed in het Wilhelmus staat dichter bij Datheen dan bij Marnix van St. Aldegonde. Dit maakt het wat aannemelijker dat Datheen de dichter van het volkslied is.
Dat stelt Heleen van de Fliert na vergelijking van het Wilhelmus met de psalmberijmingen van beide dichters. Terwijl vanouds Marnix vaak als auteur van het lied beschouwd is, kwamen Nederlandse en Vlaamse onderzoekers in 2016 tot de stelling dat het dichterschap van Petrus Datheen waarschijnlijker is. Dat gebeurde op basis van computeralgoritmes waarmee auteurs kunnen worden herkend op basis van schrijfstijl.

Opgemerkt 1: Wie enigszins thuis is in het verschil van zienswijze wat betreft religievrijheid en de (later!) daardoor veroorzaakte controverse tussen Petrus Datheen en Willem van Oranje, die zal begrijpen dat een dergelijk minzaam en Bijbels vroom loflied op de persoon en het ambt van Willem van Oranje toch niet gauw uit de pen gevloeid zal zijn van de (steile!) calvinist Petrus Datheen. Willem van Oranje ging pas in 1572 officieel over naar het ‘protestantse calvinisme’ (voor die tijd was hij Rooms Katholiek en Luthers) en het Wilhelmus moet al kort na 1568 geschreven zijn.
Opgemerkt 2: Het zou ons juist niet moeten verbazen dat eerder een Marnix van st. Aldegonde de diepe gelovige vroomheid van deze vorst goed heeft gepeild. En dát zal hém juist kunnen hebben aangezet om de diep vrome afhankelijkheid van deze vorst voluit te erkennen en recht te doen met dit lied. Petrus Datheen was juist niet de man om die persoonlijke vroomheid van de prins te erkennen, laat staan om het ook nog eens in/met een loflied te willen bezingen!

Geciteerd 2: Datheen werd in 1578 voorzitter van de Synode van Dordrecht. Van 1578 tot 1584 was hij stadspredikant van het toen radicaal calvinistische Gent. In deze stad was hij met Herman Moded leider van de orthodoxe partij, en kreeg hij onenigheid met de tolerante Willem van Oranje. Oranje was van mening dat iedereen gewetensvrijheid had, maar Datheen stelde dat de overheid partij moest kiezen voor de ware godsdienst en dat dientengevolge een protestantse overheid geen rooms-katholieke kerken hoefde te tolereren. Ook sprak hij zich uit tegen de Franse politiek van Oranje. Dit conflict leidde in 1583 tot de gevangenzetting van Datheen, die vervolgens in 1584 uit de Nederlanden werd verbannen.

Doorslag gevend argument

‘De koning van Hispanje, heb ik altijd geëerd‘ (Slotregels 1e couplet Wilhelmus)

Geciteerd 3: Terwijl vanouds Marnix vaak als auteur van het lied beschouwd is, kwamen Nederlandse en Vlaamse onderzoekers in 2016 tot de stelling dat het dichterschap van Petrus Datheen waarschijnlijker is. Dat gebeurde op basis van computeralgoritmes waarmee auteurs kunnen worden herkend op basis van schrijfstijl.

Opgemerkt 3a: Wanneer Petrus Datheen werkelijk de dichter van het Wilhelmus zou zijn geweest, dan had hij zeker, nadat hij meer en meer in conflict kwam met prins Willem en zich zelfs ‘staatsgevaarlijk’ uitliet (ook over de prins) en gedroeg, de toenmalige bewoners van ‘de Nederlanden’ openlijk te kennen gegeven spijt te hebben van het dichten van dit loflied op Prins Willem van Oranje en de Nederlandse calvinisten opgeroepen om dit lied niet meer te zingen. Maar daarvan verhaalt de geschiedenis ons niet.
Opgemerkt 3b: Wanneer Marnix van st. Aldegonde de dichter is geweest, dan zal hij zich juist vanwege het verdere verloop van het leven van de prins zich bevestigd hebben gevoeld in wat hij over de prins had geschreven en hem toegeschreven in het Wilhelmus.

Geciteerd 4 (Wikipedia): In 1583 benoemde Willem hem tot buitenburgemeester van Antwerpen en werd hem opgedragen de stad te verdedigen na de Spaanse Furie. Tegen de “Spaanse” overmacht onder Alexander Farnese was dit echter een schier onmogelijke opdracht. Als magistraat en militair blonk Marnix niet uit; daartoe miste hij Willems doortastendheid. Er is dan ook enige grond om hem de val van Antwerpen (augustus 1585) te verwijten. Marnix ging in die tijd zover ervoor te pleiten de gehele Nederlandse Opstand te beëindigen, waarna hij bij Willem en de Staten-Generaal wegens “verraad” in ongenade viel.
Teruggetrokken op zijn kasteel bij West-Souburg wijdde hij zich aan het schrijven. De Staten van Holland droegen hem in 1594** op de Bijbel te vertalen, waarvoor hij naar Leiden verhuisde, maar door zijn overlijden (1598) kon hij die klus niet klaren. Hij is in het koor van de Pieterskerk begraven.

** 10 jaar dus na de moord op de prins in Delft.

Bron citaat: RD Koninklijk Huis | Wilhelmus – ‘„Wilhelmus past bij Datheen”’ – door L. Vogelaar

Bron afbeelding: Historiek

‘Aangezien de belofte om binnen te gaan in Gods rust nog steeds van kracht is, moeten we ervoor waken dat iemand van jullie ook maar de schijn wekt deze gelegenheid aan zich voorbij te laten gaan.’ (Uit Hebreeën 4 vers 1)

‘Het roer kan nog zesmaal om‘*

Geciteerd 1: „Op de Synode van Dordrecht spraken op 15 maart 1619 Engelse theologen, toen het derde en vierde artikel van de remonstranten aan de orde waren, over enige werkzaamheden die aan de wedergeboorte of de bekering voorafgaan. Ze bedoelden dat Gods Geest iemand, voor hij daadwerkelijk deel aan Christus krijgt, aan zijn ellende ontdekt, hem verbrijzelt en vernedert, waardoor er plaats komt voor het geloof. Die werkzaamheden noemden ze ”het voorbereidend werk”.

Geciteerd 2: Voor alle helderheid: het dispuut van destijds ging dus niet over de vraag óf er voorbereidend werk bestaat? „Nee, daarover was men het wel eens. De vraag was vooral of dit voorbereidende werk plaatsvindt vóór of na de inwendige roeping, en dus ook of je dit voorbereidende werk tot de bijzondere werking van de Heilige Geest moet rekenen of tot de algemene. Theologen zoals Perkins, Amesius, Hooker en Shepard stellen het laatste. Hooker kan in zijn geschriften uitvoerig ingaan op de noodzaak van verbrijzeling, vernedering en heilzame wanhoop. Maar bij hem is een zondaar pas behouden als hij Christus in het geloof aangrijpt. Voor die tijd kan het met een mens eigenlijk nog alle kanten* op.”

Geciteerd 3: Er wordt vaak gezegd: een pasgeboren kind kan slechts huilen; het wéét nog niet dat het kind is, maar het ís het wel. Zo is het, zegt men, in het geestelijk leven ook. „Op zich mee eens. Mijn punt is echter dat de theologie van vandaag de ongeboren vrucht al inzegent. Men ziet tegenwoordig de bloesem al aan voor vrucht, terwijl door de vorst er nog zoveel dood vriest en nooit tot vrucht komt. Men legt een fundament zonder dat er sprake is van een uitgaande daad van geloof naar Christus.

Opgemerkt: ‘…dat de theologie (!) de ongeboren vrucht al inzegent.’ Precies! Dáár zit het probleem! Niet Christus is aan het werk en aan het Woord op de kansels en bij het Doopvont en aan de Avondmaalstafel, maar ‘de/onze theologie’ (en theologen) (1)! Zodra we echter de theologie haar plaats wijzen (en de theologen hun plaats), is heel die problematiek die hier zo uitvoerig weer de aandacht krijgt en besproken wordt in feite geen mensenwoorden en discussies meer waard (2) in de gedoopte gemeente van Jezus Christus! (3)

(1) Amesius, Hooker, Shepard en de Nederlandse oudvaders hielden in hun theologie zaken als roeping, wedergeboorte, bekering en geloof heel dicht bij elkaar. Daarin waardeer ik hen zeer.
(2) Dat niet alleen de gezonde Bijbelse leer verkondigd en beleden wordt, maar allerlei andere (dwaal)leer ook aandacht krijgt en besproken wordt in de gemeente en op Bijbelscholen en universiteiten, dat behoort ‘natuurlijk’ tot ons menselijk bestaan hier in deze bedeling/wereld, anders zouden we als kluizenaars moeten (gaan) leven.
(3) Hebreeën 5 : 11 t/m 6 : 20.

Opgemerkt slot: In de gedoopte gemeente van Jezus Christus staat dankbaarheid op de eerste plaats en daarom gedragen we ons daar niet als zeurende kinderen, maar als dankbare kinderen. Dan staan onze dankgebeden op de eerste plaats. Dat mis ik zelfs ook in de samenkomsten van onze gemeente (NGK), dat eerst en vooral God danken, zoals Paulus dat wel doet en vraagt om hem daarin na te volgen! Zie bijv. 1 Korintiërs 1 : 4-9 en het (fundamentele!) onderwijs van onze Heer over ons bidden in Lukas 11 : 1-13.

* Boektitel van boek van Maarten ’t Hart. Zie evt. samenvatting van dit boek op (o.a.) bol-com.

Bron citaten: RD kerk & religie – ‘„Puriteinen hielden geloof en wedergeboorte dicht bij elkaar”’ – door Addy de Jong

‘Ik dank God altijd voor jullie, omdat Hij jullie in Christus Jezus Zijn genade heeft geschonken. Door Hem zijn jullie in elk opzicht rijk geworden.’ (…) ‘Maar, broeders en zusters, ik kon tot jullie niet spreken als tot geestelijke mensen. Ik sprak tot mensen van deze wereld, tot niet meer dan zuigelingen in het geloof. Ik heb jullie melk gegeven, geen vast voedsel, daar waren jullie nog niet aan toe. En ook nu nog niet, want jullie zijn nog (3) gebonden aan de wereld.’ (Paulus in 1 Korintiërs 1 de verzen 4-5 en 3 de verzen 1-3)

Bron afbeelding: Bible Portal

Mozes sprekend tot de jongeman Jozua: ‘Denk je soms dat je voor mijn belangen moet opkomen? Legde de HEER maar Zijn Geest op heel het volk! Profeteerde iedereen maar! Daarop keerden Mozes en de oudsten van Israël naar het kamp terug.’ (Uit Numeri 11 uit de verzen 24-30)

Geciteerd: „In de gemeente is er vaak een selecte groep, vaak de kerkenraad, die de koers bepaalt. Ik stel voor om iedereen – inclusief twintigers – mee te laten denken over wat je als geloofsgemeenschap belangrijk vindt. Dus niet: “Wat zouden jongeren van ons beleid vinden?”, maar: “Welke jongeren beslissen mee met de visie?”

Opgemerkt 1: Kan dat zo in z’n algemeenheid gesteld worden en biedt wat deze theoloog ons voorstelt werkelijk een uitweg voor de huidige problematiek die speelt binnen de kerken (o.a. leegloop naar ‘aantrekkelijker’ kerken, zoals bijv. Mozaiek en Doorbrekers)? Is dat na de eeuw van het kind werkelijk nog een goed voorstel voor de ‘gezondmaking’ van het gemeentelijk en kerkelijk leven? En nog van het hoogste belang: Is háár visie – en misschien ook uw/jouw ‘visie’ – op wat een gemeente is niet door-en-door ‘on-Bijbels’!

Opgemerkt 2: Lees van deze serie over Numeri 11 met name het onderdeel ‘De zeventig oudsten profeteren‘.

Opgemerkt 3: Lees deze preek van Dietrich Bonhoeffer over de ‘profetische kerk’ versus de ‘religie kerk’.

Opgemerkt 4: Beluister deze ‘up-to-date’* Woordverkondiging die zondag 25 juni j.l. te horen viel in een dienst met belangstellenden belegd door ‘Apeldoorn Zingt’ in de Grote Kerk van Apeldoorn. Voorganger ds. S.H. Muller
* Beslist ook zeer relevant m.b.t. dit onderwerp. Ik zal zien of ik deze preek ook digitaal tot mijn beschikking kan krijgen en delen.

Bron citaat: RD Kerk & religie – ‘Tabitha van Krimpen doet een appel om twintiger bij de kerk te houden’ – Laura Hendriksen-Bassa

Paulus bij zijn afscheid sprekend tot de oudsten in Efeze: ‘Zorg voor uzelf en voor de hele kudde, waarover de heilige Geest jullie als herder heeft aangesteld; jullie zijn de opzieners van Gods gemeente (1), die Hij verworven heeft door het bloed van Zijn eigen Zoon.‘ (…) ‘Nu vertrouw ik jullie toe aan God en aan het Evangelie van Zijn genade, dat onze gemeenschap kan opbouwen en dat het beloofde erfdeel zal schenken aan allen die Hem toebehoren. (…) ” In alles heb ik jullie getoond dat jullie de zwakken zo, door hard te werken, moet steunen, indachtig de woorden van de Heer Jezus, die immers gezegd heeft: “Geven maakt gelukkiger dan ontvangen.“‘
(1) Zie 1 Timoteus 3 : 14-15

Bron afbeelding: KJV Bible verses

‘Wie zich door zijn eigen wil laat leiden kan God niet behagen.‘
(Uit Romeinen 8 vers 8 )

Geciteerd (Frans Baatenburg*): ja vrijheid is essentieel voor het vervullen van ons doel van het leven en God’s ideaal voor de schepping, plus natuurlijk, ja je raadt het al, … onze eigen verantwoordelijkheid 😊👍🤔🍔
* N.a.v. mijn FB-bericht ‘VRIJE VOGELS…’ (Of zie deze blog)

Opgemerkt (AJ): Je ‘ziet’ (weet inmiddels) toch wel dat ik iedere ochtend mijn verantwoordelijkheid neem door te beginnen met dankgebed, Bijbellezen en bidden en door op de zondagen de samenkomsten van de gemeente bij te wonen – en die niet te verzuimen (1). Dat soort verantwoordelijkheid (nemen) is niet moeilijk en geen zware last en ze leren en helpen ons door de kracht en bijstand van de heilige Geest – waarom gebeden is en die naar Gods belofte ons zeker geschonken wordt (2) – onze verantwoordelijkheden te zien en te nemen in de dag en de week die we weer in en door mogen gaan.

Leestips: de hieronder genoemde Bijbelteksten!
(1) Zie Hebreeën 5 : 11-14 en 10 : 24-25
(2) Zie Lukas 11 : 13 en Romeinen 8 : 8-11.

‘Hierover hebben wij veel te zeggen, maar het is moeilijk uit te leggen, omdat gij traag zijt geworden in het horen.’ (Uit Hebreeën 5 vers 11)

Bron afbeelding: Pinterest

‘Als weduwen komen in aanmerking – voor het zich geheel mogen wijden aan de dienst van de Heer in de gemeente, zie 1 Korintiërs 7 vers 34 – alleen die vrouwen die boven de zestig jaar zijn, die maar één man hebben gehad en bekendstaan om hun goede daden, kinderen hebben opgevoed, gastvrij zijn geweest, gelovigen de voeten hebben gewassen en zich hebben ingezet voor de verdrukten, die kortom, allerlei goede daden hebben verricht.‘ (Uit 1 Timoteüs 5 de verzen 9-10)
NB. Blijkbaar ging Paulus ervan uit dat zulke (getrouwde) vrouwen en weduwen zeker al te vinden waren in de (jonge) gemeenten. En ongetrouwde vrouwen konden en mochten zich ook geheel wijden aan ‘de zaak van de Heer’.

Speelden vrouwen werkelijk een ondergeschikte rol? *

* Bij de verbreiding van het Evangelie door ‘de vroege kerk’?

Geciteerd 1: ‘De getuigenissen die we nu nog hebben, laten vooral zien hoe enkele intellectuelen het christendom zagen. Andere mensen konden vaak niet lezen en schrijven, dus voor hun motivatie zijn we afhankelijk van getuigenissen van anderen.’

Geciteerd 2: Vier van de vijf getuigenissen die Roukema (1) onderzocht, zijn van mensen die filosofisch geschoold waren. ‘Filosofie ging over de zoektocht naar het goddelijke en het denken over hoe je moet leven. Intellectuele christenen zagen ook het christendom als een filosofie.

Geciteerd 3: Volgens Roukema zijn de getuigenissen belangrijk omdat deze mannen christelijke leraren werden en op een vergelijkbare manier anderen hebben beïnvloed. ‘Deze getuigenissen zeggen niet alleen wat over hun leven, maar ook over dat van velen na hen. Zo richtte Justinus de Martelaar een school op in Rome, waar Tatianus, een van de andere getuigen, in aanraking kwam met de christelijk geloof.’ Van christelijke vrouwen zijn geen directe getuigenissen overgeleverd.

Geciteerd slot: ‘Je maakt jezelf ongeloofwaardig als je al te zelfverzekerd laat zien: kijk eens hoe goed wij zijn! Doe maar je best om een goed christen te zijn, niet alleen, maar als gemeenschap.

Opgemerkt: Wie schrijft die blijft, maar Paulus waarschuwt ons niet uit te gaan boven hetgeen geschreven is in Gods Woord. Het blijft dus de vraag wat we mogen afleiden uit wat nu juist mannen nog weer aan ‘buiten-Bijbels’ schrijfwerk ons hebben nagelaten. Het kan al gauw de indruk wekken dat zij dus meer betekend hebben voor anderen (w.o. buitenstaanders) dan wat de vrouwen toentertijd hebben laten zien en horen van het Evangelie. Gelukkig heeft de heilige Geest toch een en ander opgetekend van dat ‘stille’ werk van de vrouwen en wat ze blijkbaar ook tegen man en kinderen en anderen, die aan hun zorgen waren toevertrouwd, hebben gezegd. Timoteüs heeft blijkbaar veel mogen ontvangen via de goede zorg van en het luisteren naar zijn moeder en grootmoeder.

(1) Riemer Roukema neemt vrijdag afscheid van de Protestantse Theologische Universiteit, waar hij vanaf 2002 als hoogleraar Nieuwe Testament werkte en vanaf 2014 als onderzoekshoogleraar Vroeg Christendom.

Bron citaat: ND Geloof & kerk – ‘Waarom werden mensen in de eerste eeuwen christen? ‘Als je je laat dopen, verandert alles’’ – door Bas Meeuse

‘Ik denk vaak aan het oprechte geloof dat je grootmoeder Loïs en je moeder Eunike hadden en dat – daarvan ben ik overtuigd – jij nu ook hebt.‘ (Uit 2 Timoteüs 1 vers 5)

Bron afbeelding: Bible Hub

‘Had ik maar vleugels als een duif, ik zou opvliegen en neerstrijken, ver, ver weg zou ik vluchten, overnachten in de woestijn, haastig beschutting zoeken tegen de vlagen van de stormwind.‘ (Uit Psalm 55 de verzen 7-9)

Geciteerd: Kijk naar de lieve vogeltjes, hoe ze zonder zorgen zijn en alleen uit Gods hand leven. Wanneer je ze opsluit om voor je te zingen (1) en je strooit een overvloed van graankorreltjes voor ze neer, dan moesten ze wel denken: nu heb ik genoeg en hoef ik niet meer bezorgd te zijn waar ik iets te eten zal vinden, want ik heb een rijke baas en mijn kooitje is vol eten. Nee, dát doen ze niet! Maar ze vliegen veel liever vrij in de lucht. Dan zijn ze ook gezonder en zingen mooier en lieflijker de lof van hún Heere. In alle vroegte, nog voordat ze eten, zingen zij hun metten [morgen-gebeden]. Toch heeft geen van hen een korreltje in voorraad. Ze zingen steeds een mooi lang Benedictus [de lofzang van Zacharias] en laten onze Heere God zorgen. Dat doen ze zelfs ook nog als ze jongen hebben die ze moeten voeden en verzorgen…
[Maarten Luther: Wochenpredigten über Matt. 5-7, 1530/32, WA 32, 458 ff]

(1) Dat kan je zelfs in een huwelijk nog overkomen!

Bron citaat: ‘Vertroost elkaar met deze woorden…’ – Citaat/Meditatie van 25 juni – Vertaald en samengesteld door H.C. van Woerden, sr. – Den Hertog uitgeverij (2022)

‘Zelfs vind de mus een huis, o HEER!
De zwaluw legt haar jongskens neer…’
(Uit Psalm 84 2e vers, berijmd, OB)

Bron afbeelding: AJ

‘Hoe rijk zijn Uw gedachten, God,
hoe eindeloos in aantal,
ontelbaar veel, meer dan er zandkorrels zijn.
Ontwaak ik, dan ben ik nog bij U’
(Uit Psalm 139 de verzen 17-18)

Geciteerd 1: Als je je erin verdiept zie je hoe de hardnekkige voortplantingsmythe maar één kant van het verhaal vertelt. Dat de mannelijke cellen ‘actief’ zijn en daarom altijd in de spotlight staan. Maar als je beter kijkt zie je juist hoe groot de rol van de eicel is, en dat het volledige vrouwelijke voortplantingsstelsel achter de schermen van alles regelt. En dan zie je ook dat wetenschappelijk onderzoek eigenlijk geen kant zou moeten kiezen.
> Celbiologen Gerald en Heide Schatten vonden in de jaren tachtig het bewijs dat de eicel niet simpelweg ‘gepenetreerd’ wordt. De eicel werkt actief mee, en haalt de spermacel als het ware binnen met de trilhaartjes die als een grasveld van kleine vingers de spermacel omsluiten.
> Zelfs in 2020 moest evolutionair bioloog Virginia Hayssen, een expert op het gebied van de voortplantingsbiologie van zoogdieren, de wetenschappelijke gemeenschap er nog eens aan herinneren dat het idee van de spermarace een misconceptie is. ‘En nog steeds’, vertelt Hayssen me in een videogesprek, ‘heeft elke student die na de middelbare school mijn collegezaal binnenkomt het concept van de spermarace aangeleerd gekregen.’
> Dus anders dan de beelden ons weleens doen geloven, komt de spermacel niet zomaar aan geracet om vervolgens met de brute kracht van zijn staart door de wand van de eicel te propelleren.

Geciteerd 2: Ga eens tweeduizend jaar terug in Paulus’ Grieks-Romeinse wereld. Grieken en de Romeinen waren ervan overtuigd dat sommige mensen geschapen waren om vrij te zijn, anderen om tot slaaf gemaakt te worden. Vrouwen waren van nature de mindere van mannen in het algemeen. Zelfs de Joden waren het met deze ongelijkwaardigheid eens en geloofden dat deze door God gewild was. Zij voegden nog hun eigen ongelijkwaardigheid toe: het onderscheid tussen de uitverkoren kinderen van Abraham en de heidenen. Deze eeuwenoude vooroordelen, die hun wortels diep in de sociale structuren en de heersende cultuur hadden, konden niet onmiddellijk worden uitgeroeid. Maar Paulus zag duidelijk dat Christus een geheel nieuwe werkelijkheid had gevestigd waarin een dergelijk onderscheid niet langer gold. In Christus zijn de mensen herschapen.

Opgemerkt: Zorgt de ‘mannelijke dominantie’, behalve in de maatschappij en in de wetenschap, misschien ook in de kerken nog altijd voor hardnekkige misverstanden?

Bron citaten 1: De Correspondent – ‘De bevruchting is géén sperma-sprintje’ – door Ellemiek de Wit (Journalist gespecialiseerd in evoltie en genetica)
Bron citaat 2: De Waarheidsvriend – ‘Een zwarte bladzij – Bianca Groen: Ontmenselijking door uitbuiting en racisme mogen niet meer gebeuren’ – door P.J. Vergunst

‘Jullie allen die door de doop één met Christus zijn geworden, hebben jullie met Christus omkleed. Er zijn geen Joden of Grieken meer, slaven of vrijen, mannen of vrouwen – jullie zijn allen één in Christus Jezus. En omdat jullie Christus toebehoren, zijn jullie nakomelingen van Abraham, erfgenamen volgens de belofte.‘ (Uit Galaten 3 de verzen 27-29)

Bron afbeelding: Your Daily Bible Verses (Integrated Catholic Life)

‘De ere Gods is dat wij (gelovig en dankbaar) zijn weldaden aannemen’
(Maarten Luther)

Op grond van (opgedane) ‘ervaringskennis’?

Geciteerd 1: „Zonder kennis geen lofprijzing. De lofprijzing van God veronderstelt kennis van God”, zei prof. dr. Henk van den Belt maandag in Amerongen. (a) „Het kan niet anders of de ervaringskennis van het verlossingswerk van een drie-enige God moet uitmonden in een uitbundige lofprijzing.”

Opgemerkt 1a: ‘Ervaringskennis’? Is (geeft) de Boodschap van het Evangelie ‘an sich’ ons niet al genoeg Grond voor (reden tot) uitbundige dankbaarheid en lofprijzing? We lezen bijvoorbeeld in Handelingen 16 het volgende: ‘Hoewel het midden in de nacht was nam hij (de gevangenbewaarder in Filippi) – na de verkondiging van het Evangelie door Paulus en Silas – hen mee en maakte hun wonden schoon. Meteen daarna werden hij en zijn huisgenoten gedoopt. Na de doop bracht hen naar zijn woning boven de gevangenis en zette hun een maaltijd voor. Hij en al zijn huisgenoten waren buitengewoon verheugd dat hij nu in God geloofde.‘

Opgemerkt 1b: Zullen Paulus en Silas niet nog met een dankgebed uiting hebben gegeven aan die buitengewone vreugde van die gevangenbewaarder en zijn huisgezin?! (1)

Adam’s taak als beelddrager van God…

Geciteerd 2a: Volgens Hamilton krijgt Adam als beelddrager van God de taak het aardrijk met Gods glorie tot in de uithoeken te vervullen. Ook als Adam in de zondeval volledig faalt, blijft deze opdracht staan.
Geciteerd 2b: Hamilton eindigde zijn lezing met een praktische toepassing: „De mens is geschapen om God te verheerlijken. Het christenleven is –zoals Romeinen 12 aangeeft– niets anders dan een priesterlijke dienst ter opluistering van Gods glorie.”

Opgemerkt 2a: Na de val is het de mensheid niet meer gelukt om heel de aarde tot in de uithoeken met Gods glorie te vervullen. Wat mensen wel mochten doen is het Evangelie aan alle volken verkondigen, maar wat zijn wij christenen tekort geschoten in het navolgen van de apostelen in hun liefde en ijver om het Evangelie aan alle volken te verkondigen met Woord en daad!

Opgemerkt 2b: Gods glorie is ons al volledig geopenbaard in en door Zijn geliefde Zoon, Die ons de liefde van de Vader getoond heeft in Zijn lijden en sterven voor ons en door Zijn opstanding uit de dood waardoor ook wij met Hem eeuwig leven ontvangen. Wat voor opluistering kunnen/moeten wij daaraan nog geven? Wij kunnen er alleen maar aan afdoen door onze naasten niet lief te hebben. Johannes schrijft: ‘Geliefde broeders en zusters, laten we elkaar liefhebben, want de liefde komt uit God voort. Ieder die liefheeft is uit God geboren en kent God. Wie niet liefheeft kent God niet, want God is liefde. En hierin is Gods liefde geopenbaard: God heeft Zijn enige Zoon in de wereld gezonden, opdat we door Hém zouden léven. Het wezenlijke van de liefde is niet dat wij God hebben liefgehad (en Hem daarmee ere toegebracht), maar dat Hij óns heeft liefgehad en Zijn Zoon heeft gezonden om verzoening te brengen voor onze zonden. Geliefde broeders en zusters, als God ons zo heeft liefgehad, zullen wij ook elkaar (uit dankbaarheid!) liefhebben.‘ (Uit 1 Johannes 4 de verzen 7-11)
NB. Lees hierbij ook Johannes 17.

(1) Spreken wij ook niet een dankgebed uit direct na de doop en vieren wij dat vaak ook niet met een samenzijn en ook wel een gezamenlijke maaltijd bij de dopeling (en doopouders) in huis?!

Leestips: Psalm 50 en Romeinen 12 (beiden van begin tot eind!)

(a) In het gebouw van Hebron Missie in Amerongen ging maandagmorgen een tweedaagse conferentie voor theologische verdieping van start. De conferentie, met het thema ”Doxology: the goal of knowing God” (”Lofprijzing: het doel van Godskennis”), is georganiseerd door stichting Geloofstoerusting in samenwerking met het Tyndale Theological Seminary en Hart voor de Gemeente, een onderdeel van Hebron Missie.

Bron citaten: RD Kerk & religie – ‘Conferentie Geloofstoerusting: „Mens is geschapen om God te verheerlijken” – door Gerrit van Dijk

‘Wie een dankoffer brengt, geeft mij alle eer, wie zo zijn/haar weg gaat, zal zien dat God redt.’ (Uit Psalm 50 vers 23)

Bron afbeelding: Crystal Storms

‘Wie en wat de mens is, werd al lang geleden vastgesteld: zijn naam is Mens.‘
(Uit Prediker 6 uit vers 10, NBV)

‘Zie, de mens!’ (Johannes 19 vers 5, NBG).

‘Overblijfselen van Adam’s heerlijkheid’…

Geciteerd: Wil je ongelovigen werkelijk raken [=overtuigen van het Godsbestaan] dan moet je een andere weg bewandelen (dan bijv. theologen als Anselmus en Thomas van Aquino) volgens Pascal*. Die weg bestaat in de kern uit de overweging dat alleen het christelijk geloof de mens verklaart zoals hij is. Het bestaan van de mens kenmerkt zich volgens Pascal door zowel grootheid als ellende. Wij zijn, aldus Pascal, nietige schepselen in een oneindig heelal, maar door de rede weten wij dat. Ons hart weet de dingen die de rede niet kent – een gedachte waarmee Pascal verwijst naar overtuigingen diep in ons, die overblijfselen zijn uit ‘de heerlijke staat van Adam’. Die resten uiten zich ook in een onrustig verlangen naar God. Maar onze ellende bestaat vooral hierin dat wij die kennis liefst wegdrukken en negeren. De werkelijkheid van ons leven – het bestaan van God, de zekerheid van onze dood en een eeuwigheid na dit leven – verdrijven wij door het zoeken van afleiding en vermaak – alles om die stem in ons hart, die bron van onrust, tot zwijgen te brengen.
* Blaise Pascal (1623 -1662)

Opgemerkt 1a: Wonderlijk die ‘overblijfselen’ van ‘de heerlijke staat van Adam’ die blijkbaar nog actief kunnen zijn in ons. Wij vinden die gedachte zeker niet in Gods Woord. Wanneer Paulus zijn rede in Athene houdt dan wijst hij zijn hoorders op God, Die van niemand van ons mensen ver weg is, want ‘in Hem leven en bewegen wij‘. En wanneer hij niet lang daarna in Korinthe het Evangelie verkondigt dan rekent Paulus ook alleen met en op het werk van de heilige Geest en niet met en op ‘actieve overblijfselen’ in de mensen tot wie hij het Woord richt. Het is van groot belang dat we dat zien en beseffen, want het moet ons helpen om te ontdekken dat wij Gods Woord en de heilige Geest nodig hebben en niet knappe geleerden en hun verhalen en (dikke) boeken, mensen die blijkbaar meer dan andere (minder knappe/geleerde) mensen nog wat ‘overblijfselen’ in zich hebben van ‘de heerlijke staat van Adam’ en die niet langer geneigd waren om die ‘overblijfselen’ nog te negeren.

Opgemerkt 1b: Het is nodig dat we voorgaande goed tot ons laten doordringen, want dan gaan we begrijpen waarom onze predikanten hun studeerkamers heel wat minder vol kunnen proppen met meters geleerdheid van allerlei mensen die hun woordje hebben gedaan. Dan roemen zij minder in mensen en mensenwerk en kunnen zij hun tijd en aandacht meer geven aan de Schrift zelf, om die samen ook te lezen met de leden van de gemeente, zoals God hen die, in de gemeente(n) die zij dienen mogen, als broeders en zusters in de Heer gegeven heeft.

Opgemerkt 1c: Wat moeten we ons trouwens voorstellen bij ‘het verlies van die heerlijke staat van Adam’ en de ‘overblijfselen’ die er dan nog wel wat in ons te vinden zouden zijn. Hebben Adam en Eva werkelijk zoveel verloren door hun val als hier gesuggereerd wordt? Ja, ze verloren hun onschuld tegenover God en tegenover elkaar en zij verloren het eeuwige leven doordat God hen de toegang tot ‘de boom des levens’ onmogelijk maakte. Maar hun verstandelijke vermogens bleven gewoon in tact en ze hadden zelfs inmiddels ook nog het een en ander geleerd: God bleef trouw aan Zijn Woord maar was hen toch ook genadig en beloofde hen een weg van herstel. Maar om dat te aanvaarden en geloven daar hadden ze geen ‘actieve Adam’s resten’ voor nodig. Wel Gods genade en ook toen al het overredende werk van de heilige Geest, zoals Hij dat doet met en door het Woord van God. Kaïn verzette zich daartegen, zowel tegen de tot hem gesproken woorden van God als tegen het werk van de heilige Geest daarmee. En dat bleek en blijkt de mens op aanstichten van de boze ‘van nature’ (vanuit de ‘Adams natuur’) te doen, anders waren Adam en Eva toch niet gevallen! Paulus bevestigt dat in 1 Korintiërs 15 door te zeggen: ‘De eerste mens kwam uit de aarde voor en was stoffelijk, de tweede mens is hemels. Zoals we nu de gestalte van de stoffelijke mens hebben, zo zullen we straks de gestalte van de hemelse mens hebben.‘ (Lees dit in het verband van 1 Korintiërs 15 : 35-58)

Pascal laat God spreken…

Geciteerd 2: Pascal vertrouwde op rationaliteit en dat maakt hem solidair met alle mensen die op zoek zijn naar waarheid, vindt Franciscus. Maar hij was ook in staat de grenzen van het intellect te erkennen en zich open te stellen voor bovennatuurlijke openbaring. Franciscus citeert Pascal die God tegen de mens laat zeggen: Je zou me niet zoeken als je me niet al gevonden had.

Opgemerkt 2a: Leert Gods Woord dan niet dat we God alleen maar kunnen zoeken omdat Hij ons gevonden heeft en Zich laat vinden. Dat begon al in het paradijs nadat Adam en Eva zich verborgen hadden en ook Kaïn wordt opgezocht en gevonden door God na de moord op zijn broer Abel… De natuurlijke reactie van de mens na de val is om van de levende God weg te vluchten, dat kan ook op een heel godsdienstige en zelfs ook op een ‘christelijke’ manier. Wanneer God niet naar Zijn volk en later naar de heidenen had omgezien, was er van onze ‘godzoekerij’ niets terecht gekomen en was ons spreken over God niets meer dan praat van beneden over boven.

Opgemerkt 2b: Wanneer wij iedere keer weer aan dat wat knappe en welbespraakte geleerden ons over God te zeggen en te schrijven hebben zoveel aandacht geven en waarde hechten en rondbazuinen, dan zullen we er toch niet van opkijken dat men inderdaad gaat geloven dat wat wij over ‘Boven’ te zeggen hebben allemaal van ‘beneden’ komt…

Bron citaat 1: – door Bart Jan Spruyt in een bijdrage (1e van 2) over Blaise Pascal in het RD.

Bron citaat 2: ND Achtergrond – Menselijke rede en de genade van het geloof: paus Franciscus schrijft lofzang op Blaise Pascal – door Hendro Munsterman.

Bij de afbeelding: Harry Kuitert (1924-2017) was een gereformeerd Nederlands theoloog en ethicus. In 1962 promoveerde hij bij dogmaticus Gerrit Cornelis Berkouwer op het proefschrift ‘De mensvormigheid Gods’, een titel waarmee hij vooruitgreep op het thema dat hem in zijn theologische ontwikkeling tot het einde toe zou blijven bezighouden. Kuiterts bekendste oneliner: ‘Alle spreken over Boven komt van beneden, ook het spreken dat beweert van Boven te komen.’

Bron afbeelding: Koinonia Bijbelstudie Live

‘Kom kinderen, luister naar mij (Mij!), ik leer je ontzag voor de HEER‘
(Uit Psalm 34)

Geciteerd 1: Hoe kan de kerk de jongeren bereiken? Zowel in Leuven als in Amersfoort-Vathorst heeft donderdag een symposium plaats over deze prangende vraag.
Het symposium in Amersfoort wordt georganiseerd door Alpha Nederland –bekend van de Alphacursus– en ontwikkelingsorganisatie World Vision. Ook is er een spreker van het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap en er is een panelgesprek met tieners. (1)
Geciteerd 2: Autisme, ADHD of een angststoornis: steeds meer jongeren denken dat ze een mentale aandoening hebben na het zien van filmpjes daarover op TikTok. “Stel nooit zelf een diagnose”, waarschuwen psychologen.
Geciteerd 3: In een andere video – 1,3 miljoen kijkers – worden tekenen van ADHD bij vrouwen onder de loep genomen. Een paar voorbeelden: je vindt het moeilijk om nee te zeggen en hebt vaak het gevoel dat je niet goed genoeg bent. Je haalde hoge cijfers op school, maar kan je niet meer herinneren wat je geleerd hebt. Ook hier regent het reacties van jongeren die zichzelf in het filmpje herkennen. “Ik moest hier gewoon van huilen, ik heb me nog nooit zo gezien gevoeld”, schrijft een volger. “Ik herken echt alles”, schrijft een ander.

Opgemerkt 1: Door wie laten de kerken en de kerkjeugd zich ‘doorlichten’ en voorlichten? Helaas zijn dat organisaties die zichzelf het brevet van medicijn-meester en geneesheer hebben uitgereikt! En ook mensen die tot ‘theoloog des vaderlands’ zijn verkozen menen blijkbaar dat ze daarmee zo’n brevet gehaald hebben… (2)
Opgemerkt 2: Wij hebben onze kinderen nooit zo’n vragenlijst voorgelegd zoals tegenwoordig bepaalde onderzoekbureau’s in opdracht van bepaalde organisaties de jeugd voorleggen. Gods Woord gaf en geeft ons daar ook geen enkele aanleiding toe! En: Niets menselijks is en was ons vreemd.

Leestip: Psalm 34.

(1) Op de bijeenkomst, die plaatsvindt in kerkgebouw Kruispunt, wordt een onderzoek gepresenteerd, getiteld ”Open Generation”. Het Amerikaanse bureau Barna onderzocht in 2021 en 2022, in samenwerking met Alpha, World Vision en Biblica, hoe jongeren wereldwijd kijken naar gerechtigheid, Jezus en de Bijbel. In Nederland onderzocht Barna ruim duizend jongeren tussen de 13 en 17 jaar.
(2) Zie hierbij ND-artikel ‘Wil je een jongerendienst organiseren? ‘Prima, maar dan maximaal één Engels lied.’ Dat kan anders’ – door Tabitha van Krimpen • Jonge Theoloog des Vaderlands 2021-2022 en bedrijfskundige

Bron citaat 1: RD kerk & religie (jeugdwerk) – ‘Onderzoek: christenjongere Nederland weinig traditioneel’ – door Kees van den Brink
Bron citaat 2-3: BNN-VARA

Bron afbeelding: Psycholoog