JC33NL – Christelijk geloven in Nederland

‘Want alzo lief heeft God de wereld (1) gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een ieder die in Hem gelooft, niet verloren zal gaan, maar eeuwig leven hebben.’ (Uit Johannes 3 vers 16)

Geciteerd: Aan wie ligt het dan dat wij alle gaven en dit Geschenk van God zo gering achten? Dat wij zulke woorden niet ter harte nemen en er niet voortdurend aan denken? Dat ligt aan niemand anders dan de boze, de ‘mensenmoorder van den beginne’. Hij verblindt en verhardt onze harten zozeer dat wij deze prediking over onze hoofden laten heengaan en ons intussen druk maken over allerlei tijdelijke dingen.
Daarom heb ik in het begin (van deze preek) gezegd dat je alle dagen met deze woorden moet opstaan en ermee naar bed gaan (2). Dit is nodig, opdat het toch een beetje in ons hart doordringt en wij de Heere ook van tijd tot tijd dankzeggen voor deze onuitsprekelijke weldaad. Want alles is hier zo verheven mogelijk: de Gever, de Liefde en het Geschenk dat ons uit pure liefde gegeven wordt. Niet uit verdienste.
Het wordt ons zó gegeven dat het een Gave moet blijven die niet kan worden geleend of betaald. Een gift waarvoor je niets geeft en niets anders doet dan je handen ophouden en gewillig en graag aannemen. Maar het is Godgeklaagd dat er nauwelijks of geen harten zijn die dit Geschenk willen aannemen, zoals het ons wordt aangeboden (3). Een Geschenk namelijk, dat helemaal ons eigendom zal blijven tot in het eeuwige leven!
[Maarten Luther: WA 41, 756, 5-19]

(1) ‘Hoor en leer dan ook wat de wereld is, namelijk de bruid van de duivel, één grote massa mensen die aan niets geloven, die God en Zijn Woord tot een leugenaar maken (Adam&Eva waren ons voor). Ja, die de Naam en het Woord van God lasteren, bespotten en vervolgen door hun (onze!) manier van doen. Ondanks dat staat hier in deze tekst: ‘God heeft de wereld zó liefgehad, dat Hij Zijn enige Zoon gaf.’ Laat dit in jullie hart schrijven en in dat van jullie kinderen want wij horen daar hoe goed God is en dat Hij Zijn Geschenk uit pure liefde geeft.’
(2) Deuteronomium 6 : 7 – ‘U moeten ze uw kinderen inprenten en erover spreken, als u in uw huis zit en als u over de weg gaat, als u neerligt en als u opstaat.’ De uit/in Israël geboren kinderen kregen het geschenk van een kind van het volk van God zijn ongevraagd. Ze konden het ook niet meer ongedaan laten maken (net als hun besnijdenis niet…).
(3) Daarom is de zuigelingendoop nog het beste beeld van dit geschenk van God aan ons. En of het nu pasgeboren kinderen betreft of heidenen, die niet op het Evangelie zaten te wachten, maar die toch aangespoord werden ‘laat u/jullie dopen’ (doe het maar met heel je huis!) want dan zal je de Heilige Geest ontvangen… En ze hoefden niet eerst een jaar lang (of langer) catechismusonderwijs te volgen of een alpha-cursus bij te wonen om zich ingelijfd te mogen weten in het Lichaam van Christus met alle (voor)rechten van dien (w.o. dus ook het deelnemen aan de maaltijden van de Heer) – Lees en herlees 1 Korintiërs 3 en met name ook de slotwoorden daarvan (de verzen 19-23)!

Bron citaat: ‘Vrees niet, geloof alleen’ – Uit meditatie(s) van 8 en 9 oktober – Samengesteld en vertaald door H.C. van Woerden, sr. – Den Hertog uitgeverij (2019)

‘Maar jullie zijn van Christus en Christus is van God.’ (Uit 1 Korintiërs 3 : 23)

Bron afbeelding: A Reason for Hope with Don Patterson

‘Maar als jullie bidden, trek je dan in huis terug, sluit je deur en bid tot je Vader, die in het verborgene (aanwezig) is. En jullie Vader, die in het verborgene ziet, zal je ervoor belonen (je horen en verhoren).’ (Uit Matteüs 6 vers 6).

Geciteerd: In de het christelijk/kerkelijk onderwijs is vanouds plaats ingeruimd voor ‘Het gebed des Heren’, het ‘Onze Vader’. Hierover is veel gezegd en geschreven. Mijn keuze voor deze meditatie is dan ook niet geboren uit de constatering dat er nog eens nodig aandacht moet worden besteed aan de plaats en betekenis van het (dit) gebed. Maar, graag wil ik met u/jullie een recente ontdekking delen.
Jaar en dag leefde ik met de gedachte dat het woordje ‘onze’ in de aanhef van het volmaakte gebed niet anders kan betekenen dan: ik bid niet als individu, ‘op/in m’n eentje’. Over de hele aarde bidden alle gelovigen gezamenlijk ‘onze’. Dus alle ledematen van het lichaam van Christus. In veel kerkdiensten wordt de dienst der gebeden afgesloten met het samen hardop bidden van het gebed des Heren. Daar is niets mis mee, denk ik. (1)
Maar bij Zijn gebedsonderwijs (2) horen wij Jezus niet zeggen: jullie moeten – met velen of met weinigen – gezamenlijk gaan bidden. In wat aan onze tekst voorafgaat zegt Hij: Wanneer jullie bidden, ga dan in de binnenkamer, sluit de deur daarvan en bidt tot de Vader Die in het verborgene is… (vers 6). De binnenkamer is zoiets als de voorraadkast. In Jezus’ tijd had men – uitgezonderd de allerrijksten – geen huizen met een aantal kamers, maar kleine, eenvoudige bouwsels met een woonruimte waarin het (gezins)leven van dag en nacht zich afspeelde. Ergens binnen dat vertrek was er een binnenkamer(tje), een opslagplaats met een deur. Een donkere ruimte. Jezus zegt: Trek je terug in die kast en doe de deur dicht. Dan ben je daar alleen!
Vreemd.: Je gaat bidden in je eentje en zegt ‘Onze Vader’! Een gebod van Jezus, de Enige die met recht kan zeggen: ‘Mijn Vader’. Toch zegt Hij: ‘Onze’! Wanneer je namelijk in de binnenkamer bent, achter de gesloten deur, teruggetrokken uit het huiselijk (en zakelijk en straat) rumoer, dan ben je toch niet alleen! ‘Jullie Vader is in het verborgene. Daar ziet Hij je‘ (vers 6). Elders zegt de Heiland: ‘Wie Mij ziet, ziet de Vader‘ (Johannes 14 : 9). Waar gaat het dan om? Om de relatie met de Zoon van Vader. Of – zo zegt de apostel Paulus het – ‘Het leven is mij Christus‘ (Filippenzen 1). In dit mysterie geldt: alles (!) wat van Christus is, inclusief Zijn gebedsleven, ook de Kerk, Zijn lichaam (dat alles behoort ook ons toe, zie 1 Korintiërs 3 : 21-23 – AJ). Hij bidt: ‘Onze Vader‘! ‘Hij leidt ons binnen in de interne dialoog van Gods drie-enige liefde. Hij tilt ons op met onze menselijke noden tot aan het Vaderhart’ (J. Ratzinger). Het Onze Vader is een Trinitarisch gebed. Door de Geest der genade en der gebeden bidden wij met en in Christus tot de Vader.
Het ‘Onze Vader’ is dus niet een willekeurig gebed dat gereed ligt om bij allerlei gelegenheden uit te spreken. Het is het gebed van ‘de gemeenschap der heiligen’, het huisgezin van God, de gedoopten, de adoptiekinderen, die gaandeweg in de navolging van Christus de toe-eigening ontvangen wat wij in Christus (reeds) hebben (ontvangen). Dat is alles wat de drie-enige God ons in de Doop heeft toegezegd (3). Christus, ons Hoofd, bidt ‘onze Vader’. Zijn gebed is naar ons toe een gebod. Hij zegt ons de woorden voor die wij met Hem mogen meebidden: ‘Onze Vader…’ Ere zij de vader en de Zoon en de Heilige Geest.

(1) Altijd wat moeite (gehad) wanneer dit gebed in een samenkomst wordt gebeden, (tenminste) vooral wanneer dan iedereen gevraagd wordt om dat gebed hardop mee te ‘murmelen’. Het is beslist in de eerste plaats een persoonlijk te bidden gebed, dat we ook onze kinderen al vroeg zullen leren om dat ook zelf te gaan bidden. Dit gebed met regelmaat ook aan de huwelijks/gezinstafel met elkaar te bidden is (echter, daarom) ook te zien als opdracht binnen de beslotenheid van huwelijk en gezin.
(2) Uit de vier evangeliebeschrijvingen en m.n. ook uit wat we lezen in Lukas 11 begrijpen we dat onze Heer blijkbaar niet de gewoonte had om gezamenlijk en hardop met Zijn discipelen te bidden. Zelf had onze Heer geen eigen huis (met binnenkamer), maar Hij trok zich wel terug (op eenzame plaatsen, in de bergen) om te bidden. Uit het onderwijs van Lukas 11 begrijpen we ook dat bij dat persoonlijk (in de binnenkamer) te bidden gebed de Vader en de Heilige Geest volop betrokken zijn. Wat een moedgevende woorden horen we daar ook m.b.t. ons bidden van dit gebed ‘in de binnenkamer’!
(3) Lees hierbij de woorden van Petrus in 2 Petrus 1.

Opgemerkt (slot): Wanneer wij dit gebed in onze jeugd al vroeg hebben leren bidden en ook daadwerkelijk gelovig en met overgave gebeden hebben, dan zal ons dat een gerust hart geven over de weg die wij hebben te gaan en gingen. Wanneer we altijd weer gebeden hebben ‘Uw wil geschiede’, dan weten we dat we niet hoeven te piekeren over keuzes en beslissingen die ons leven zullen bepalen of bepaald hebben. We mogen onszelf dan herinneren dat we ons leven altijd weer aan Gods Vaderhanden hebben toevertrouwd en dat we geen eigenzinnige wegen hebben willen gaan. En waar we dingen deden die we als zonden hadden of hebben te belijden, ook daarvan mogen we horen en weten dat ze niet buiten Gods beleid met ons gebeurden. Dat is ook in geloofspraktijk brengen van wat Gods kinderen onder alles mogen/zullen belijden met wat we aangereikt krijgen in/met de woorden van Romeinen 8 : 31-38.

Bron citaat: Ecclesia nr 20 (oktober 2024) – ‘Meditatie’ – door dr. M. Verduin, Zeist.

‘Hijzelf trok zich geregeld terug op eenzame plaatsen om er te bidden.’
(Uit Lukas 5 vers 16)

Bron afbeelding: Tumblr

‘Want wie zijn leven zal willen behouden, die zal het verliezen; maar wie zijn leven verliezen zal om Mijnentwil, die zal het vinden.‘ (Uit Matteüs 16 vers 25)

Geciteerd: O mens, wil je Christus graag leren kennen? Hoe zal Hij dat ten uitvoer brengen in je leven? Hij zal je in armoede brengen, in smaad, schande, honger, dorst en een kwaad geweten. En op nog veel andere manieren zal Hij je aangrijpen en benauwen. Maar in deze angst, nood en aanvechting, zal Hij je zo’n moed, troost en kracht geven, dat je kunt zeggen: ‘Hoewel ik zelfs nog armer zou zijn en in nog grotere smaadheid en schande zou zitten, en dan ook nog steeds een kwaad geweten (1) had, dan weet ik toch zeker dat niets mij kan schaden. Want ik heb een genadige God en een barmhartige Vader, door Christus Jezus Zijn Zoon.’
Op die manier leer je dan, dat je door ondervinding komt tot de (tot meer) kennis van Christus (1). Je ontvangt dan in het grootste lijden een zoete smaak van Zijn goedheid. Deze kennis schenkt de Heilige Geest je in het hart (2). Hij heft je hart op dat je je zelf toevertrouwt en overgeeft aan deze zachtmoedige Koning in leven en sterven, door honger en dorst én te midden van alle aanvechtingen.
[Maarten Luther: WA 21, 8, 3-23]

(1) Denk aan Paulus, die werd gekweld door een ‘engel van satan om hem met vuisten te slaan’. Kan het zijn dat die hem in zijn geweten nog altijd weer aanklaagde en hem voorhield dat zijn grote ijver niet meer was dan een goedmaken van wat hij had anderen had aangedaan (gezinnen en families uiteen gescheurd door gevangenneming, doodstraffen en door ze tot vluchtelingen te maken) en zich – door wat hij inmiddels bereikt had* – nu (daarmee) bewijzen wilde tegenover de andere apostelen? Blijkbaar moest zelfs ook Paulus door moeite en lijden heen bij de les – van onze Heer Jezus Christus – blijven, namelijk dat we door genade alleen behouden worden en dat onze goede werken geen bijdrage leveren aan ons behoud, maar dat die ons ook uit genade geschonken worden en om die te doen uit dankbaarheid.
(2) Dan zullen we ook de van God geschonken middelen ons leven lang hebben te gebruiken. En we zullen anderen dat (recht op het) gebruik van die middelen niet ontzeggen. Niemand die lid is van het Lichaam van Christus mogen we die middelen onthouden, ook onszelf niet!
* zie hierbij 1 Korintiërs 15 : 10.

>> Leestips: Matteüs 16 : 24-28 en 2 Korintiërs 1 : 3-11 en 19-22 en 11 : 16 t/m 12 : 13.

Bron citaat: ‘Vrees niet, geloof alleen’ – Meditatie van 3 Oktober – Den Hertog uitgeverij (2019)

‘Omdat Christus mij kracht schenkt, schep ik vreugde in mijn zwakheid: in beledigingen, nood, vervolging en ellende. In mijn zwakheid ben ik sterk.’ (Uit 2 Korintiërs 12 vers 10)

Bron afbeelding: The Bridge

‘Wij zijn niet zo overmoedig om ons te vergelijken met anderen die zichzelf zo aanprijzen (mee door anderen belangrijk te maken, zie 1 Korintiërs 4 : 6!), laat staan ons aan hen gelijk te stellen.‘ (Uit 2 Korintiërs 10 vers 12)

Geciteerd 1: Lidório citeert de zeventiende-eeuwse Nederlandse theoloog Gisbertus Voetius, volgens hem „de eerste protestantse missioloog”. Zijn boodschap was, aldus de Braziliaanse predikant, dat „de kerk door Christus is verlost en gezonden om het Evangelie te verkondigen”.

Geciteerd 2: Paulus stond twee jaar lang onder huisarrest en gebruikte die tijd om geduldig het Koninkrijk van God te prediken en onderwijs te geven over de Heere Jezus Christus. „Laten we meer over Jezus spreken en minder over onszelf (1) of onze projecten en prestaties.”

(1) Dan ook graag Gisbertus Voetius (1589-1676) niet, zoals hier dus wel gebeurd, op een voetstuk zetten! Het is ook niet eens terecht!* Je zou nog denken dat een paar Europese (Nederlandse!) sponsors hem gevraagd hebben deze naam in zijn toespraak te gebruiken. Wiens brood men eet…

Opgemerkt 1: Paulus waarschuwt ons voor het anderen op een voetstuk zetten om daarmee jezelf belangrijk te maken bij de hoorders die je voor je hebt. En zou zo’n theoloog dat mogen negeren? Eerder deed Rick Warren daar – op die conferentie in Lausanne – niet anders met het op een voetstuk plaatsen van Billy Graham (1918-2018).

Opgemerkt 2: Is het niet (hoog) tijd voor ‘Antiochiaanse missiologie (beter: missionaire ijver)’. Dus missie/zending waarbij we niet gebruik maken van allerlei bekende figuren en organisaties, maar waar christenen zelf (met steun van de eigen gemeenten/kerken) overal mensen bekend maken met ‘het evangelie van de Heer Jezus’ – zie hierbij Handelingen 11 vanaf vers 20.

* Neem eens kennis van de inhoud van deze webpagina: ‘Luther en missie‘ (van de Nederlandse Zendingsraad).

Bron citaat: RD Kerk & religie – ‘Deelnemers zendingscongres Zuid-Korea gaan met een les van Voetius weer naar huis’ – door Maarten Stolk.

‘En zij kwamen en zeiden tot Hem: Meester, wij weten, dat Gij waarachtig zijt en dat Gij U aan niemand stoort; want Gij ziet de mensen niet naar de ogen, maar Gij leert de weg Gods in waarheid.’ (Uit Markus 12 uit vers 14, NBG)
NB. Ze hadden nog gelijk ook, die Farizeeën en Herodianen, al ging het hen erom Hem een strik te zetten.

Bron afbeelding: BibleGrad-com

‘Maar nu is de rechtvaardigheid Gods geopenbaard geworden zonder de wet, hebbende getuigenis van de Wet en de Profeten: Namelijk de rechtvaardigheid Gods door het geloof van (!) Jezus Christus.‘ (Romeinen 3 de verzen 21-22)

Geciteerd: Dat moet nu in de hele wereld gepredikt en verkondigd worden, opdat je zou leren deze Mens (tweede Adam) in waarheid te kennen, én dat we weten hoe we christen zullen worden; niet hoe we vroom en rechtschapen zullen worden. Andere leringen, die afwijken van het Evangelie dringen er altijd op aan dat de mensen (eerst) vroom moeten worden, zoals de boeken van de heidense filosofen en die van de wereldlijke wetten doen. Idem: de levensbeschrijvingen van de heiligen, die wél in het bijzonder aansporen, dat wij ook moeten leven zoals de heiligen geleefd hebben. Bovendien doen de leraars der wet hun uiterste best om de mensen vroom te maken. Vrome mensen maken is niet iets dat bij het Evangelie hoort, want het Evangelie maakt alleen christenen.
Het is veel méér om een christen te zijn, dan om vroom te zijn. Een christen weet over vroomheid niets te zeggen. Hij vindt immers bij zichzelf niets goeds of vrooms! Als hij echter rechtvaardig wil zijn, dan moet hij eerst naar een andere vreemde gerechtigheid omzien.
Daartoe is Christus nu aan ons voorgesteld als een onuitputtelijke Bron, Die altijd overvloeit van pure goedheid en genade en voor deze genade en goedheid hoeft Hij niets te hebben, dan alleen dat mensen, die deze goedheid en genade erkennen, Hem daarvoor danken, Hem daarvoor loven en lieven.
[Maarten Luther: WA 10.1.2, 430, 24-39]

Opgemerkt 1: ‘Een christen weet over vroomheid niets te zeggen.’ Hoeveel boeken zullen we dan weg kunnen doen uit onze theologische universiteit en hogeschool bibliotheken en uit de studeerkamers van dominees en ook bij ons thuis…

Opgemerkt 2: ‘Door het geloof van Jezus Christus.’ Onze Heer heeft in volmaakt geloof hier op aarde geleefd en ook daarmee volbracht wat God van ons verlangen mocht en mag, namelijk dat we Hem in alles ons vertrouwen zouden en zullen geven.
God zei tegen Abraham: ‘Wandel voor mijn aangezicht en wees onberispelijk.’ (Genesis 17 : 1) En daarmee bedoelde God niet dat Abraham zich moest houden aan de wet, maar dat hij in vertrouwen op God zou leven en Zijn beloften geloven.
>> Lees over dat vertrouwen op God deze overdenking: ‘Abraham, vader van alle gelovigen’

‘Broeders en zusters, toen ik bij jullie kwam om jullie het geheim van God te verkondigen, beschikte ook ik niet over uitzonderlijke wijsheid. Ik had besloten jullie geen andere kennis te brengen dan die over Jezus Christus – de gekruisigde. Bovendien kwam ik bij jullie in al mijn zwakheid en was ik angstig en onzeker. De boodschap die ik verkondigde overtuigde niet door wijsheid, maar bewees zich door kracht van de Geest, want jullie geloof moest niet op menselijke wijsheid (en vroomheid) steunen, maar op de kracht van God.‘ (Uit 1 Korintiërs 2 de verzen 1-5)

Bron citaat: ‘Vrees niet, geloof alleen’ – Meditatie van 25 september – Samengesteld en vertaald door H.C. van Woerden, sr – Den Hertog uitgeverij (2019)

Bron afbeelding: DeviantArt

‘Niemand van jullie moet zich (daarom) laten voorstaan op een ander mens*, want alles is van jullie, of het nu Paulus, Apollos of Petrus is, wereld, leven of dood, heden of toekomst – alles is van jullie. Maar jullie zijn van Christus en Christus is van God.’ (Uit 1 Korintiërs 3 de verzen 21-22)
* Zie hierbij ook 1 Korintiërs 4 : 6-7.

Geciteerd 1: Thomas Chalmers was volgens eigen zeggen nog onbekeerd toen hij predikant werd. De impact van zijn bekering op de gemeente van Kilmany was groot. ‘Zijn prediking was direct en aanbiedend geworden.’

Opgemerkt 1a: Wat heb je zelf nog in de aanbieding wanneer je voor een gedoopte gemeente preekt en zelfs wanneer je voor heidenen preekt ben je het niet zelf die ‘buitenstaanders ruimte biedt om tot bekering te komen.

Opgemerkt 1b: Wij hebben indertijd (eind jaren tachtig) in Barneveld heel bewust ervoor gekozen om onze kinderen naar de net gevestigde GKV-school ‘De Bron’ te sturen omdat daar de kinderen – en ook die van ons – werden geteld als ‘in Israël ingelijfd‘ (Psalm 87). Wanneer Paulus de gemeente te Efeze het grote voorrecht van het nu wel bij het burgerschap en de verbonden van Israël behoren voorhoudt (die toch golden voor jong en oud, lees het na in 1 Korintiërs 10), dan doet hij dat toch niet met het voorbehoud dat dit in de NT-gemeente natuurlijk niet zomaar voor de kinderen geldt. Dat moesten ze bij het voorlezen van zijn brief er dan natuurlijk nog wel even bij vermelden, zodat de kinderen zichzelf niet onnodig en voorbarig rijk zouden rekenen. Zo Royaal is onze drie-enige God nou eenmaal niet met Zijn aanbieding van het heil. Anders zou je nog gaan denken dat het goedkope genade is, terwijl toch de kinderen net zo goed horen dat onze Heer ook voor hen aan het kruis moest. Of is het Evangelie daar niet duidelijk genoeg over, dat we – om juist dát te aanvaarden – moeten worden als een kind, ook in ons verstand! (Zie 1 Korintiërs 1 : 18-31). Ons verstand hebben we nodig om dan ook naar die ons – om niet! – toegerekende gerechtigheid dankbaar (!) te leven in de praktijk van het leven van alle dag. Dat we genadige woorden zullen spreken en barmhartige daden zullen doen ten bate van onze naasten en door met ons geld op verstandige manier (zie Lukas 16 : 1-8) ons vrienden te maken die ons welkom zullen heten in de eeuwige tenten.

Geciteerd 2: De Bruijn typeert zijn prediking als ‘christocentrisch, ernstig maar ook ruim’. Zo merkt hij (Chalmers) zelf op: ‘Ik ben niet bereid dat welke preek dan ook gehouden zou worden zonder een vrij en volledig aanbod van de verlossing door het bloed van Christus voor allen die gewillig zijn.’ Hij dringt dan ook aan op persoonlijke heilszekerheid (om die bij jezelf te zoeken? – AJ). Velen komen onder zijn prediking tot levensomkeer en worden soms zijn naaste medewerkers en vrienden.

Opgemerkt 2: Zullen we wel zoveel toeschrijven aan een mens en zijn werk of leert Gods Woord ons toch anders?!

Bron citaat: De Waarheidsvriend -‘Tom Chalmers en zijn kerkelijk streven – bekering en werk (1): Zijn kracht ligt in de bezieling’ – door dr. L.J. van Valen.

‘Vrede kwam Hij (!) verkondigen aan jullie die ver weg waren en vrede aan hen die dichtbij waren: dankzij Hem (!) hebben we allen (!) door één Geest** (!) toegang tot de Vader. (Uit Efeziërs 2 de verzen 17-18)
** Niet maar een aantal die dat kunnen/mogen zeggen op grond van (bijzondere) persoonlijke bevindingen, maar op grond van de beloften van het ons verkondigde Evangelie – zie hierbij 2 Korintiërs 1 : 10-22!.

Bron afbeelding: Knowing Jesus

Geciteerd: Een woord van Maarten Luther – Ik verklaar uitdrukkelijk dat er na de theologie geen kunst is die te vergelijke valt met de muziek (musicologie?), omdat alleen die kunst teweeg kan brengen wat anders alleen de theologie bewerkt, namelijk dat men een vrolijk en dankbaar hart krijgt.
(1) Musicologie of muziekwetenschap is de wetenschappelijke studie van muziek op universitair niveau.
(2) De theologie bestudeert de historische bronnen van het geloof (Bijbelse theologie), historische theologie, de systematische analyse van het geloof (systematische theologie) en de christelijke geloofspraktijk. Tot de theologie behoort daarom ook de bredere studie van alle godsdienstige of religieuze onderwerpen. In tegenstelling tot de godsdienstwetenschap houdt theologie er rekening mee dat in teksten die ze bestudeert mensen ervan blijk geven zich door God aangesproken te voelen.

Opgemerkt 1: We zullen toch beseffen dat iemand zich kan bezig houden met de musicologie en daarin een doctorsgraad behalen zonder zelf een musicus te zijn, die anderen met het maken van muziek in vervoering (blijdschap, vrolijkheid) en tot dankbaarheid weet te brengen. Het is natuurlijk niet uitgesloten dat een musicoloog anderen tot enthousiasme over zijn werk en daarmee tot belangstelling voor en bestuderen van de musicologie kan brengen. Maar de musicoloog en wij moeten dat niet verwarren met de liefde voor het beluisteren en (het leren) maken van muziek…

Opgemerkt 2: Nu weten w toch wel dat Maarten Luther vooral Gods Woord wilde (laten) verkondigen in en aan de gemeenten van onze Heer Jezus Christus, want daartoe worden de dienaren van het Woord door Hém geroepen, om dat toch vóóral te doen; En we weten toch ook dat Luther een Melanchton nodig had om een en ander theologisch te ordenen en systematiseren. Dan zullen er mensen zijn die van dat theologische werk van Melanchton enthousiast worden en belangstelling krijgen voor de theologie en voor het (be)studeren van theologie. Maar dat zullen we toch niet verwarren met de liefde voor het luisteren naar Gods Woord en het aanleren en praktiseren van het verkondigen van het Evangelie. En we zullen ook niet vergeten dat het de Heilige Geest is Die bewerkt dat mensen daarvan een vrolijk en dankbaar hart krijgen.

NB. Wanneer er (vooral) theologie van de kansels klinkt dan bewerkt dat of trotse harten (het is allemaal weer eens goed gezegd) of schuwe en angstige harten (‘kan/hoor ik daar wel bij’?) of afkeer (‘het is allemaal veel te hoog gegrepen’).

Aanvullend: Waarom we hier duidelijk willen onderscheiden tussen dienaren van het Woord (Woordverkondiging) en theologen (theologie als wetenschap bedrijven)*, dat is omdat theologen geneigd zijn het Woord te overvragen en dan de mensen lasten opleggen die ze niet dragen kunnen. Denk aan het onderwerp predestinatie, het terrein van huwelijk en seksualiteit (o.a. het celibaat dat vele RK-theologen hebben voorgestaan). Maar ook hoe men met theologie (veel te) lange tijd het handhaven van de slavernij en ook de ‘apartheid’ een zogenaamde Bijbelse onderbouwing heeft weten te geven. En op het gebied van de (huidige) migratie- of landbouwproblematiek en het milieu kan men met behulp van het ‘theologisch lezen’ van de Bijbel allerlei nastrevenswaardige idealen destilleren en formuleren, maar onze voorgangers (dienaren van het Woord dus, al of niet universitair geschoold) zullen de gemeente toerusten vanuit het Woord en dan aan de gemeenteleden, die op de betreffende terreinen verantwoordelijkheid dragen, overlaten hoe zij – biddend om wijsheid – in de huidige omstandigheden hun keuzes en koers hebben te bepalen.
Goede theologen doen hun (wetenschappelijk) werk met eerbied, bescheidenheid en terughoudendheid ten dienste van de Woordverkondiging en degenen die het Woord zullen gaan verkondigen of dit inmiddels al doen.

Bron citaat: Ecclesia (19 september 2024) – ‘Een woord van Maarten Luther’ – Citaat op de voorpagina.

‘Laat Christus woorden in al hun rijkdom in jullie wonen; onderricht en vermaan elkaar in alle wijsheid, zing met heel je hart psalmen en hymnen voor God en liederen die de Geest jullie vol genade ingeeft. Doe alles wat jullie zeggen of doen in de naam van onze Heer Jezus, terwijl jullie God, de Vader, dankt door Hém.’ (Uit Kolossenzen 3 de verzen 16-17)

Bron afbeelding: Tumblr

‘Maar zij kwam dichterbij, knielde voor Hem neer en zei: Heere, help mij! Hij antwoordde echter en zei: Het is niet behoorlijk het brood van de kinderen te nemen en naar de hondjes te werpen. Zij zei: Ja, Heere, maar de hondjes eten ook van de kruimels die er vallen van de tafel van hun bezitter. Toen antwoordde Jezus en zei tegen haar: O vrouw, groot is uw geloof; het zal gebeuren zoals u wilt. En haar dochter was vanaf dat moment gezond.’ Mattheus 15: 21-28 (HSV)

Opgemerkt 1: Hier lezen over hoe onze Heer zich verheugde over het geloof van deze Kananese (heidense) vrouw. Voor deze vrouw en dat geloof van haar zullen de ‘professoren uit Jeruzalem’ wel hun neus hebben opgetrokken: Kon en moest deze vrouw hen en het Godsvolk iets leren over geloven in God en de Messias die Hij zenden zou? Het zou wat!

Geciteerd 1: En hoewel de hoogleraar (prof. Van Dam) voluit erkent dat het uiteindelijk niet gaat om een exacte leeftijd waarop mensen aan het avondmaal mogen deelnemen en dat mensen in de achterliggende eeuwen soms veel eerder geacht werden volwassen te zijn, houdt hij eraan vast dat voor deelname aan het avondmaal een zekere volgroeidheid, onderscheidingsvermogen, onderricht en „een geloofwaardige geloofsbelijdenis” noodzakelijk zijn. (1)

Geciteerd 2a: De mens gooide na de zondeval zijn adeldom volkomen te grabbel. Hij kan de chaos die in de schepping is ontstaan, niet wegnemen. Ook een rabbijn zat daarmee. Totdat hij die zin las over de zuigelingen, de zwaksten op deze aarde. Met daarbij de raadselachtige toevoeging dat JHWH Zich door die zuigelingen macht opbouwt om Zijn vijanden te verslaan en hun verzet te breken. Want zo staat het in Psalm 8. Net even scherper dan in het citaat van Matteüs dat luidt: ‘Uit de mond der kinderen hebt Gij U lof toebereid’.

Geciteerd 2b: ‘Kinderen roepen maar wat. Kinderen begrijpen niet waar het in het Koninkrijk van God om gaat. Kinderen zingen maar wat. Dacht Jezus nu werkelijk dat Psalm 8 over Hem ging? Nee, als je Psalm 8 voor het eerst leest, haal je dat er niet direct uit. Psalm 8 is een lofpsalm. Een psalm die gaat over de grootheid van JHWH. Een psalm van koning David. Een juweeltje. JHWH als de Schepper van al wat groot is, maar ook van het allerkleinste. JHWH, wiens naam je als het ware aan de hemel leest, wanneer je ’s nachts naar buiten loopt en de sterrenhemel bekijkt. Momenten, waarop je je als mens heel klein voelt. JHWH, wiens werk je overigens ook ontdekt als je bij een wieg staat, wanneer je een baby hoort huilen in de nacht. Natuurlijk kenden ze deze psalm! Maar dat had niets met Hem te maken…
>> Lees verder/meer van deze meditatie van ds. Arie van der Veer.

N.a.v. RD Kerk & religie – ‘Kind at van paaslam, dus ook van avondmaal? Nee, dat is te simpel’ – door Addy de Jong

Zie ook deze blogs: Over kinderen die ‘automatisch gelovigen worden’ en ‘Eén Heer, één geloof, een doop…‘

(1) ‘Maar, broeders en zusters (!), ik kon tot jullie niet spreken als tot geestelijke mensen. Ik sprak tot mensen van deze wereld, tot niet meer dan kinderen (!) in het geloof in Christus. Ik heb jullie melk gegeven, geen vast voedsel; daar waren jullie nog niet aan toe. en ook nu nog niet.’ (Uit 1 Korintiërs 3 de verzen 1-2)
NB. Bedenk wel dat al deze broeders en zuster (al) deelnamen aan de maaltijden van de Heer – zie hierbij ook 1 Korintiërs 10 : 1-4 en 11 : 17-26.

Bron afbeelding: Pin page

‘Maar nu het geloof gekomen is, staan we niet langer onder toezicht, want door het geloof zijn jullie allen kinderen van God. Jullie allen die door de Doop één met Christus zijn geworden, hebben jullie met Christus omkleed.‘ (…) ‘En omdat jullie Christus toebehoren, zijn jullie nakomelingen van Abraham, erfgenamen volgens de belofte.’ (Uit Galaten 3 de verzen 27 en 29)

Geciteerd: Maar zijn kinderen dan niet al door hun doop in het verbond ingelijfd en hebben zij uit dien hoofde niet ook recht op aanzitten aan de tafel des Heeren? Nee, schrijft prof. Van Dam in het genoemde nummer van Nader Bekeken, dat overigens in zijn geheel gewijd is aan het thema ”kinderen en avondmaal”. „Gedoopte kinderen zijn verbondskinderen, zij zijn heilig, zij zijn opgenomen in de genade van Christus. Maar deze identiteit betekent niet dat zij automatisch gelovigen worden. God belooft niet dat elke gedoopte in de verbondsgemeenschap ook Zijn beloften zal omarmen (1). Onze levenservaring bevestigt deze waarheid. Als dopelingen opgroeien, moeten zij reageren op Gods genadige beloften en zich die eigen maken. Op die manier krijgen zij toegang tot de tafel van de Heere.”

Opgemerkt 1: Wie niet wordt als een kind… (Matteüs 18). We schrijven veel te veel toe aan ons verstand en daarmee schrijven we het geloof van onze gedoopte kinderen – dat naar Gods belofte beslist niet minder een werk van de Heilige Geest is* dan dat van volwassenen – af. Vreemd dat prof. Van Dam hier over ‘automatisch gelovigen worden’ spreekt! Zo’n opvatting – het niet serieus nemen van het geloof van onze kinderen – valt ook onder het ‘ergeren van de kleinen’ zoals daar door onze Heer voor gewaarschuwd wordt in Matteüs 18 : 6!
* Zie Lukas 11 : 1-13.

Opgemerkt 2: Dat we de (gedoopte) kinderen in de gemeente(n) van onze Heer toch (als regel) pas op wat latere leeftijd aan de tafel toelaten is geen verkeerde praktijk, maar we zullen eraan vasthouden dat ze net zo goed als dat ze recht hadden op hun Doop, ook in de gemeente recht hebben om mee te doen aan de vieringen van het Avondmaal. Onze (gedoopte) kinderen zijn geen ‘fremdkörper’ in het Lichaam van onze Heer!

(1) Onze kinderen worden omarmd door Christus en dat moet ons genoeg zijn! Wanneer iemand op latere leeftijd toch nog (door zijn of haar eigenwijze verstand) wegloopt uit Zijn armen, dan gedraagt diegene zich als de verloren zoon.

Bron citaat: RD Kerk & religie – ‘Kind at van paaslam, dus ook van avondmaal? Nee, dat is te simpel’ – door Addy de Jong

‘Maar zo wie een van deze kleinen, die in Mij geloven, ergert, het ware hem nutter dat een molensteen aan zijn hals gehangen en dat hij verzonken ware in de diepte der zee.’ (Uit Matteüs 18 vers 6, SV)

Bron afbeelding: Pinterest

‘Wij hebben niet de geest van de wereld ontvangen, maar de Geest Die van God komt, opdat we zouden weten (beseffen) wat God ons in Zijn goedheid – in en door onze Heer Jezus Christus* – heeft geschonken.’ (Uit 1 Korintiërs 2 vers 12)

Geciteerd: Deze gedachte gaat terug op de verklaring ” Nostra Aetate ” (In onze tijd), die het Tweede Vaticaans Concilie in 1965 uitgaf over de houding van de Rooms-Katholieke Kerk ten opzichte van andere godsdiensten en levensbeschouwingen. Daaruit blijkt een ruime visie op het heil: niet-christelijke godsdiensten openbaren de universele, op verlossing gerichte wil van God. Ook in de harten van mensen die niet met het Evangelie zijn bereikt, werkt God in het verborgene de genade, aldus het document.
De Rooms-Katholieke Kerk leert daarmee in feite ook niet meer dat de doop noodzakelijk is „om in de hemel te komen”, zegt prof. Van Geest. „Ik ben op 5 augustus geboren en op 6 augustus meteen gedoopt. Dat had een reden. Men was namelijk heel bang dat als ik als baby’tje zou sterven, ik niet in de hemel zou komen. Nou, die gedachte is sinds het Tweede Vaticaans Concilie verlaten. Mensen worden ook gered zonder sacramentele doop. De kerk sluit niet uit dat ook niet-christenen in de hemel komen, omdat God groter is dan de Katholieke Kerk.”

Opgemerkt 1: Kinderen die in/binnen het Lichaam van Christus geboren worden, dat zijn (al) leden van Zijn Lichaam en behoren daarom ook gedoopt te worden/zijn. Gemeente en ouders gaan hun/die kinderen niet het Evangelie verkondigen en onderwijzen zonder hen eerst ook van het teken en zegel van de Doop te voorzien. Het is net als op de eerste Pinksterdag in Jeruzalem en in de latere heidengemeenten (zoals in Korinthe): Laat je dopen en kom dan onder het onderwijs van onze Heer, zoals Zijn discipelen/apostelen dat aan ons mochten doorgeven als oor- en ooggetuigen. Ze gingen dus niet eerst aan een Catechisatie- of Alpha-cursus deelnemen om te zien of het Evangelie misschien ook iets voor hen was. Als zuigelingen (mensen die nog Geestelijk – naar het onderwijs van de Heilige Geest – moesten leren denken, zie 1 Korintiërs 3) mochten ze opgroeien van de moedermelk van het Evangelie. Onze God is vele malen meer ruimhartig en geduldig dan wij mensen!

Opgemerkt 2: De Doop tot onmisbaar ‘hemeltoegang-sacrament’ en (alleen) door de (RK-)kerk uit te delen sacrament verklaren, dat is geboren uit misverstaan van Gods Woord en staat niet los van het machtsdenken en de machtsuitoefening die men zich in de RK-kerk (en niet alleen daar) graag veroorloofd(e).

* Waardoor wij met onze kinderen ‘Abba, Vader’ bidden – zie Lukas 11 : 1-13 en Romeinen 8 : 15-17.
NB. Wij en onze kinderen delen hier eerst ook nog in Christus’ vernedering en lijden! Onze Doop is in de eerste plaats een vernedering, wij mensen redden het/ons niet zelf!

Bron citaat: RD Kerk & religie – ‘„Alle religies zijn wegen naar God”: Rome ziet ook heil buiten de kerk’ – door Maarten Stolk

‘God dan verkondigt, met voorbijzien van de tijden der onwetendheid**, heden aan de mensen, dat zij allen overal tot bekering moeten komen; omdat Hij een dag heeft bepaald waarop Hij de mensheid rechtvaardig zal oordelen door één Man (Mens), Die Hij aangewezen heeft, waarvan Hij voor allen het bewijs geleverd heeft door Hem uit de doden op te wekken.’ (Uit Handelingen 17 de verzen 30-31)
** En dat durfde Paulus de Atheners, die toch een Aristoteles en Plato in hun gelederen hadden, voor te houden. Je zou ook kunnen zeggen: met voorbijzien van de tijden der vergetelheid, want de mensen waren het verbond van God met de mensen ‘kwijtgeraakt’ (wel door eigen schuld!).

Bron afbeelding: Bible Art