‘Immers, wat iemand ziet, waarom zou hij dat nog hopen? Maar als wij hopen op wat wij niet zien, dan verwachten wij het met volharding.’ (Uit Romeinen 8 uit de verzen 22-26 vers 25)

Geciteerd 1a: Voor Kant is hoop geen voorspelling dat alles goed zal komen. Het is de bereidheid om te handelen zonder garantie op succes. Echte hoop is volhouden, ook wanneer de uitkomst onzeker blijft. Dat maakt zijn visie op hoop veeleisend. Zij troost minder snel, maar is wel eerlijker. Hoop is niet geloven dat het goed afloopt, maar blijven doen wat juist is, ook als het niet loont.
Kants kritiek op hoop is helder, maar zij hangt samen met een wereldbeeld waarin het metafysische en transcendente grotendeels naar de achtergrond zijn verdwenen. Kant maakte een onderscheid tussen wat de menselijke rede kan kennen en wat daarbuiten valt.
Vragen over God plaatste hij buiten het domein van wetenschap en publieke rationaliteit. Hij zei, kort gezegd: laat zulke vragen over aan geloof en kerk.
Het maakte ruimte voor vrijheid, autonomie en kritisch denken. Maar het droeg ook bij aan een wereld die vooral functioneert en meet, en waarin weinig woorden overblijven voor zin, mysterie en troost.
Juist die leegte ervaren veel mensen en vooral jongeren vandaag als pijnlijk.

Geciteerd 1b: Wie jongeren verwijt dat zij geen perspectief zien, miskent dat perspectief eerst zichtbaar moet worden gemaakt.

Opgemerkt: Als er iemand is geweest om volhardend te blijven handelen zonder garantie op succes, dan is het wel onze Vader des Vaderlands prins Willem van Oranje (1) geweest. Van hem werden deze woorden opgetekend: ‘Men hoeft niet te hopen (2) om iets te ondernemen, noch te slagen om te volharden.’
(1) Nederlands stadhouder 1533-1584.
(2) Hopen op zichtbaar aards succes.

Geciteerd 2: Op 13 april 1574 wordt het door zijn broer Lodewijk – met financiële steun van de Franse koning en diens broer, die kort daarvoor koning van Polen geworden was – verworven leger vernietigd op de Mokerhei. Twee broers van de prins (Lodewijk en Hendrik) kwamen om en alleen zijn broer Jan ontkomt door toeval – was afwezig om soldijgeld te halen – aan een zekere dood.
De prins heeft in de voorafgaande maanden zelf ook een leger van 6000 soldaten verzameld, dat op 16 april bij Zaltbommel wordt gelegerd. Vanuit Zaltbommel schrijft hij brieven aan zijn broers, maar hij wacht vergeefs op antwoord…

Op 7 mei schrijft hij aan zijn broer Jan de volgende woorden:

‘Ik moet u bekennen dat mijn hoofd zo dof geworden is van de grote menigte van zaken die het doen omlopen en ook van verdriet en neerslachtigheid over het verlies van hertog Christoffel en mijn broers, wier dood wel zeker is, dat ik nauwelijks nog weet wat ik doe. Maar aangezien het de wil des Heeren is geweest, moeten we dat geduldig dragen.

Wij moeten acht slaan op Zijn Goddelijke voorzienigheid, dat Hij het bloed van Zijn enige Zoon heeft gestort om Zijn Kerk in stand te houden, niets zal doen dan hetgeen strekt tot Zijn eer en tot bescherming van Zijn gemeente. En al kwamen wij allen te sterven en al werd dit arme volk geheel vermoord of verjaagd, behoren wij toch verzekerd te zijn dat God de Zijnen nooit verlaat.

Ik herinner me dat ik je gezegd heb dat men dit land twee jaar zou kunnen verdedigen tegen de hele macht van Spanje, maar dan hebben we hulp nodig al zou God ons ook zonder enige hulp kunnen ondersteunen zoals Hij tot nu toe heeft gedaan, maar ik spreek op menselijke wijze. En nu deze twee jaar binnenkort voorbij zijn, is het hoog tijd dat enige vorsten en machthebbers ons de hand reiken. Als die niet te vinden zijn en wij door gebrek aan hulp zullen gaan verliezen, in Gods Naam, het zij zo! Wij hebben dan nog altijd de eer dat wij iets gedaan hebben dat nog nooit een volk heeft gepresteerd, namelijk dat een zo klein land zich heeft verdedigd en standgehouden tegen zulke machtige en vreselijke vijanden zonder enige hulp. En wanneer de arme inwoners van dit land, door iedereen in de steek gelaten, nog zouden willen volhouden, zoals ze tot nu toe gedaan hebben en ik hoop dat ze dat nog zullen doen, en God ons nog meer wil kastijden en wij alles verliezen, zal het nog het halve Spanje kosten, zowel aan inwoners als aan bezit, voor ze een eind aan ons hebben gemaakt.

Wat mijzelf betreft, ik kan je verzekeren, dat ik mijn plicht zal doen, met alles wat in mij is, zoals ik tot nu toe hier gedaan heb. Ik voorzie duidelijk dat als dit land eenmaal verloren is en onder het juk en de tirannie van de Spanjaarden is gebracht, dat in al de andere landen de (protestantse) religie daar de enorm buitengewone gevolgen van zal ondervinden en menselijkerwijs aan het eind zal gekomen zijn en uitgeroeid worden, zonder dat er nog een vonkje zal schijnen. De Duitsers zullen mettertijd de schade ervan ondervinden, evenals de Engelsen, die de gebeurtenissen en gevolgen van onze zaken afwachten, of met grote voorzichtigheid proberen uit te stellen. De arme Fransen die vastbesloten de wapens weer hebben opgenomen voor de zaak van de (protestantse) religie zullen dan in de grootste verlegenheid raken. Moge God het verlies van dit land niet gedogen, want het is te vrezen dat de koning van Frankrijk opnieuw een verbond zou sluiten met de koning van Spanje dat zij overal in één slag deze (protestantse) religie zullen kunnen vernietigen.

> Leestip: Romeinen 8 : 18-39.

Bron citaat 1: ND Opinie – ‘‘Het komt goed’, is wel het meest hopeloze zinnetje dat er is. Hoop heeft een bedding nodig’ – door Jos van Remundt – filosoof en auteur van het boek Spirituele verbeelding (Uitg. Eburon).
Bron citaat 2: Boek ‘Een Prince van Oreangien – Portret van Willem van Oranje’ – door A.P. Bijl (Uitgeverij De Groot Goudriaan, 1995)

‘Het geloof legt de grondslag voor alles waarop wij hopen, het overtuigt ons van de waarheid van wat we niet zien. Om hun geloof werden mensen uit vroeger tijd geprezen. Door geloof komen we tot inzicht dat dat de wereld door het Woord van God geordend (geschapen) is, dat dus het zichtbare is ontstaan uit het niet zichtbare.’ (Uit Hebreeën 11 de verzen 1-3)

Bron afbeelding: Biblia-com