‘Welnu, jullie zijn het Lichaam van Christus en ieder (dooplid) van jullie maakt daar deel van uit. God heeft in de gemeente allerlei mensen een plaats gegeven: ten eerste aan ons apostelen (die hebben de gemeenten mogen funderen op Christus, zie 1 Korintiërs 3), ten tweede profeten (zie 1 Korintiërs 14 : 20-33) en ten derde aan leraren (er zit ook een tijdsvolgorde in, lees de brieven aan de leraren Timoteüs en Titus).’ (Uit 1 Korintiërs 12 de verzen 1-31, de verzen 27-28b)

Geciteerd 1: ‘Er zijn twee trappenhuizen. Vandaag was ik* al vroeg op de redactie en ging ik via de grote trap in de hal omhoog, als ik wat later ben, pak ik toch de kleinere. Om ongezien naar binnen te glippen.’ Haar ogen twinkelen en er verschijnt een ondeugende lach op haar gezicht. Terwijl we de grote trap bestijgen, wijst ze naar een enorme ladder van transparant kunststof in het trapgat. ‘Het is gebaseerd op een Bijbelverhaal. Welk precies, weet ik even niet.’
* Wilke Stuij, contentmaker en het gezicht van het EO-jongerenplatform Beam. (1)

Het blijkt een verwijzing naar een verhaal over bijbelfiguur Jakob, waarin hij droomt over een ladder die van de aarde naar de hemel reikt. In de vergaderkamer waar we plaatsnemen, staan papieren bordjes met ‘Geloof, hoop en wifi’. Het EO-pand contrasteert met het Mediapark, waar de omroepen op een kluitje zitten en redacteuren van de nos, vpro en avrotros rond hetzelfde tijdstip een wandelingetje maken over het park.

Dit is ook de plek waar een ideeënstrijd werd uitgevochten. In de jaren zestig tot zeker de jaren tachtig was de EO tegen abortus, tegen het homohuwelijk, zelfs tegen de evolutieleer. Sollicitanten werden op deze punten getoetst. De EO was de fundamentalistische polder-variant van het Amerikaanse evangelisme en had als gloednieuwe omroep maar één doel voor ogen: van Nederland weer een christelijk land maken. De vrije geest van de jaren zestig moest beteugeld, de wetten van God waren heilig.

‘Decennialang was het voor veel jongeren verplicht mee te gaan naar de kerk. Ze vonden het saai, er kleefde een overtuiging aan. (2) Maar die lading heeft het voor de nieuwe generatie helemaal niet’, legt ze uit, terwijl ze haar rode haar uit haar gezicht strijkt.

(1) Het jongerenplatform kiest er bewust voor geen sluitende antwoorden te geven, over hoe je het geloof invult of niet. Dat past ook niet bij de EO, benadrukt ze: ‘Wij zijn een publieke omroep, geen kerk.’ (3) Het geloof is iets dat je zelf moet ontwikkelen, vindt ze. ‘De omroep is veelkleurig, er is niet één manier van geloven. We staan met beide benen in de maatschappij en ondertussen bestaat het geloof gewoon om ons heen. Althans, de mensen die er ontvankelijk voor zijn, voelen dat zo.’
(2) ‘Verplicht’, ‘saai’, ‘overtuiging’. Zo wordt het samenleven in een gemeente van Jezus Christus ‘van tafel geveegd’ op een manier die de pretentie inhoudt dat de jeugd een (beter) alternatief moet worden geboden en dat de EO die op het spoor is.
(3) ‘Wij zijn een publieke omroep, geen kerk.’ Precies, en daar ging de EO de fout in en daar gaat de EO ook nu weer fout in!

Opgemerkt: Een (christelijke publieke) omroep kan de opdracht en het nederige werk dat de Heilige Geest door het samenleven in en van de gemeenten van Onze Heer Jezus Christus hier op aarde wil doen niet verrichten. Als christelijke omroep kan zij hooguit wat hand en spandiensten verlenen aan gelovige christenen, maar meer ook niet. Dus zowel in de jaren zestig-tachtig – toen leek de EO op de GKV in een omroepjasje (4) – als nu in de eerste decennia van de twintigste eeuw weet de EO haar plaats niet t.o.v. de gemeenten van onze Heer Jezus Christus en de kerkverbanden waarin de laatsten (nog) functioneren.

(4) ‘De EO had als gloednieuwe omroep maar één doel voor ogen: van Nederland weer een christelijk land maken.’ De structuur is hiërarchisch en de top bestaat uit evangelisten en predikanten. Zij hebben veel invloed op de inhoud van de programma’s. Later worden er Amerikanen aangenomen, in de hoop dat ze op die manier kennis over televisieproductie binnenhengelen. De EO bereikt nog nauwelijks mensen buiten het eigen fort. De programma’s zijn stijfjes, het is een verlengstuk van de kerk, met een overvloed aan Bijbelteksten.

Geciteerd 2: De veranderingen bij de EO zijn volgens de directeur te categoriseren in drie perioden. De eerste, vanaf de oprichting tot eind jaren tachtig, kenmerkt zich door tegenstellingen: er was een duidelijk beeld van goed en fout, de EO streed voor ‘het goede’. De EO verdedigde conservatieve waarden. In de tweede periode, in de jaren negentig, professionaliseerde de omroep. Er kwamen naast religieuze figuren ook journalisten binnen en daarmee verloor de top langzaam aan invloed op de inhoud. De programma’s werden inhoudelijk beter en er kwamen bekroonde dramaseries bij. De omroep zit nu in de derde fase, die ze zelf de periode van verbinding noemen.

Geciteerd slot: Onderzoekers Linda Woodhead en Paul Heelas schrijven in hun boek The Spiritual Revolution: Why Religion is Giving Way to Spirituality, dat de innerlijke religieuze ervaring steeds belangrijker wordt, meer nog dan de kerk of de bijbel. Het geloof is een gevoel geworden, iets dat er soms is en je aanraakt, en dan weer niet. Daardoor is het ook diep persoonlijk en abstract. Emotionele ervaringen bevestigen de echtheid ervan, niet het kerkbezoek of hoe vaak je bidt. De waarheid vind je niet alleen in de bijbel, maar in de bevestiging van je eigen, authentieke emoties.

Bron citaten: De Groene Amsterdammer – ‘De evolutie van de Evangelische Omroep – Zachter zenden’ – door Jasmijn Huisman

‘Zo zijn jullie – dopelingen! – dus geen vreemdelingen of gasten meer, maar burgers, net als de heiligen (uit het OT) en huisgenoten van God, gebouwd op het fundament van de apostelen en profeten met Christus Jezus Zelf als de Hoeksteen. Vanuit Hem groeit het hele gebouw, steen voor steen, uit tot een tempel (zie 1 Korintiërs 3 : 9-22) die gewijd is aan Hem, de Heer, in Wie wij ook samen (!) opgebouwd worden (door Woordverkondiging en bediening van Doop en Avondmaal) tot een plaats waar God woont door Zijn Geest.’ (Uit Efeziërs 2 de verzen 1-22 : 19-22)

Bron afbeelding: bol-com