‘Ze vroegen Hem: “Wat moeten we doen, hoe doen we wat God wil?” “Dit moeten jullie voor God doen: geloven in Hem Die Hij gezonden heeft,” antwoordde Jezus.’ (Uit Johannes 6 de verzen 28-29)

Geciteerd 1: Wij zijn niet de eersten die worstelen met de vraag naar Gods alwetendheid en onze vrijheid. Ik neem je even in gedachten mee naar Middelburg aan het begin van de zeventiende eeuw, naar het koor van de Nieuwe Kerk. Daar geeft dominee Anton de Waele (1573-1639) les aan een aantal jongens van 14 tot 18 jaar. Het is een soort tweetalig vwo, maar dan in het Zeeuws en in het Latijn. Omdat er geen schoolgebouw is, komt hij met zijn leerlingen samen in het koor van de kerk, waar het in de winter best koud moet zijn geweest.

Opgemerkt 1: ‘Wij zijn niet de eersten’. Nee, inderdaad! Adam&Eva worstelden er al mee toen de boze hen met zijn woorden in een tweestrijd zette, door openlijk Gods goede bedoelingen in twijfel te trekken en daarmee het door God tot hen gesproken woord in de verdachtenbank te plaatsen.

Geciteerd 2: De Waele legt uit dat de Bijbel ons leert dat God alles bestuurt en regeert. „Maar”, zo vraagt één van zijn leerlingen, „hoe kunnen mensen dan nog vrij zijn?” De dominee antwoordt: „Dat is een moeilijke vraag. Misschien kun je het zo zien: Gods alwetendheid en almacht sluit de menselijke vrijheid niet uit, maar in. Jij doet in vrijheid wat je doet, omdat God heeft besloten dat jij dat –en niet iets anders– in vrijheid zou doen.” Onze vrijheid is ingekapseld in het besluit van God.

Opgemerkt 2: Of kan een christen de vraag of een mens ten diepste vrij is – eenvoudig* – beantwoorden met en door het geloof en dat is Godsvertrouwen. Is het niet veel belangrijker voor een mens om te geloven dat God goed is en uit liefde het beste met ons voor heeft – en dat op grond van Gods Woord tot ons, en het Woord van God is ons vlees [=mens] geworden -, dan dat wij antwoord kunnen geven op de vraag of en hoe wij mensen vrij zijn in onze keuzes en of en hoe dat dan door ons te bepalen zou zijn.
* Theologen (w.o. dominees) en filosofen houden daar niet zo van. Die trekken liever een geleerd of diepzinnig gezicht en komen dan met een heel betoog… (1)

Geciteerd 3: Ten slotte eindigt dominee De Waele met de vraag wat nu echte vrijheid is. Geen enkel mens heeft absolute vrijheid. Je zou zelfs kunnen verdedigen dat het veel moeilijker is om echte vrijheid te combineren met het evolutionisme en naturalisme, die geen ruimte laten voor een vrije wil, omdat ze alles terugbrengen tot chemische processen in het brein.
Dan is het eigenlijk veel eenvoudiger om te geloven in God, die zelf absoluut vrij is en die Zijn schepselen op een voor ons onbegrijpelijke manier een vrije wil heeft gegeven. Toch blijft het belangrijk om te bedenken wat echte vrijheid inhoudt. De Heere Jezus heeft daar een antwoord op gegeven toen Hij zei: „Als de Zoon jullie heeft vrijgemaakt, dan zullen jullie écht vrij zijn.” De diepste vrijheid ligt in gehoorzaamheid aan het heilige Woord van God. Om God weer te kunnen gehoorzamen, moeten we eerst bevrijd worden van de bezettende en verslavende macht van de zonde. Zelfs als het om onze keuzevrijheid gaat, zijn we alleen maar vrij omdat we door een almachtige en alwetende God geschapen zijn.

Opgemerkt 3: Of zullen we hier niet invullen ‘zijn we alleen maar vrij omdat we door een almachtige en alwetende God geschapen zijn’, maar liever/beter: We zijn dankbare en gehoorzame [dat is: altijd weer luisterende] mensen omdat we gehoord hebben van de liefde van onze almachtige en alwetende God en Schepper, Die Zich in en door onze Heer Jezus Christus ten volle in Zijn mensenliefde aan ons mensen geopenbaard heeft. (2) Dan blijven we eenvoudig bij Gods Woord en vinden we rust in Gods liefde en dat niet uit eigen kracht maar door de kracht van de Heilige Geest (3), Die ons – gedoopte gelovigen – geschonken is en wordt.

(1) Zie Lukas 10 : 21-24 en 1 Korintiërs 3 : 18-23.
(2) Zie o.a. Johannes 1 : 1-14, Titus 3 : 5-8 en 1 Johannes 1 : 1-5 en 4 : 10 en ook Psalm 131 hoort hier helemaal bij.

Bron citaat: RD Opinie | Wat zeg je dan – ‘Als God alles weet en bestuurt, hebben wij dan iets te kiezen?’ – door Prof. dr. H. (Henk) van den Belt (De auteur is hoogleraar systematische theologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en de Theologische Universiteit Apeldoorn).

‘Want voor wie geroepen zijn, zowel Joden als Grieken, is Christus Gods kracht en wijsheid, want het dwaze van God is wijzer dan mensen, en het zwakke van God** is sterker dan mensen. Denken jullie eens aan jullie roeping, broeders en zusters…’ (Uit 1 Korintiërs 1 de verzen 18-31 : 24-26)
** Zie 2 Korintiërs 13 : 4-6.

Bron afbeelding: Knowing Jesus